10 tháng có hơn 170.000 ca mắc sốt xuất huyết, giáo sư cảnh báo điểm bất thường

Dịch sốt xuất huyết diễn biến phức tạp, không theo chu kỳ 

Ngày 6/11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Hội nghị Sốt xuất huyết Dengue 2026 (Dengue Summit 2026). 

Theo báo cáo, sốt xuất huyết Dengue hiện là một trong những bệnh truyền nhiễm do muỗi vằn lây truyền có tốc độ gia tăng nhanh nhất trên thế giới, trung bình ghi nhận khoảng 100 đến 400 triệu ca nhiễm mỗi năm. 

Giáo sư Nguyễn Văn Kính, Chủ tịch Hội Truyền nhiễm Việt Nam phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Nguyễn Thi 

Tại Việt Nam, căn bệnh này đã trở thành gánh nặng y tế liên tục suốt hơn bốn thập kỷ qua. Kể từ năm 1980 đến nay, cả nước ghi nhận hàng trăm nghìn ca mắc và năm nào cũng có trường hợp tử vong. Tỷ lệ mắc bệnh tính trên 100.000 dân cao hơn rất nhiều so với các bệnh truyền nhiễm khác, đứng hàng đầu về tỷ lệ mắc và đứng thứ hai về tỷ lệ tử vong trong nhóm bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam.

Phát biểu tại hội nghị, TS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, từ đầu năm đến nay cả nước đã vượt mốc 170.000 ca mắc cùng 21 trường hợp tử vong. 

Ông cho biết, sau nhiều năm tập trung huy động nguồn lực, triển khai hàng loạt biện pháp kỹ thuật và nhận được sự hỗ trợ tích cực của các chuyên gia trong nước lẫn quốc tế, dịch vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả như mong muốn.

Phân tích thêm về thực trạng này, Giáo sư Nguyễn Văn Kính, Chủ tịch Hội Truyền nhiễm Việt Nam cho biết, sau đợt bùng phát dịch năm 2022, số ca mắc tiếp tục gia tăng đáng kể. 

Đáng chú ý, xu hướng gia tăng số ca mắc hiện nay không còn diễn biến theo mùa hay theo chu kỳ thời gian như trước đây nữa. 

Theo ông Kính, một trong những nguyên nhân cốt lõi được chỉ ra là biến đổi khí hậu làm gia tăng lượng mưa. Các loại muỗi như Aedes aegypti và Aedes albopictus rất thích đẻ trứng ở những nơi có nước đọng, đặc biệt là nước mưa, tạo thành môi trường thuận lợi để muỗi sinh sôi, phát triển mạnh mẽ và bùng phát dịch.

Gánh nặng bệnh tật và bài toán phòng chống

Số ca mắc ghi nhận trong năm nay đã vượt 170.000 trường hợp, trong khi số tử vong ở mức thấp với tỷ lệ khoảng 0,01%. Dù vậy, theo các chuyên gia, thực tế lâm sàng cho thấy diễn biến bệnh vẫn rất phức tạp và khó lường. 

Khi so sánh với các bệnh truyền nhiễm khác, Giáo sư Kính cho rằng, sốt xuất huyết Dengue là gánh nặng bệnh tật lớn tại Việt Nam và có thể còn tiếp tục trong nhiều năm tới. 

Nguyên nhân lớn là "hơn 90% số bệnh nhân không có triệu chứng lâm sàng". Vì thế, họ vô tình trở thành nguồn lây khi bị muỗi đốt và tiếp tục truyền virus sang người khác. 

Phun thuốc diệt muỗi tại Hà Nội. Ảnh: N.Huyền 

“Bên cạnh đó, dù nỗ lực đến đâu, việc diệt trừ hoàn toàn muỗi và loăng quăng là điều gần như bất khả thi. Khi nguồn bệnh và véc-tơ truyền bệnh vẫn còn, dịch bệnh sẽ tiếp tục tồn tại. Do đó, kỳ vọng lớn nhất hiện nay được đặt vào vắc-xin như một công cụ phòng bệnh đắc lực để từng bước kiểm soát dịch bệnh hiệu quả hơn”, Giáo sư Kính nhấn mạnh.

Để đối phó với thách thức này, chuyên gia kiến nghị ngành y tế cần phối hợp chặt chẽ ba nhóm giải pháp quan trọng: Thứ nhất là tiêm vắc-xin phòng bệnh; thứ hai là diệt muỗi, loăng quăng để giảm số ca mắc và thứ ba là điều trị kịp thời, hiệu quả nhằm giảm tối đa tỷ lệ tử vong. 

“Không có lăng quăng, không có bọ gậy thì không có sốt xuất huyết và đừng để chậm trễ việc điều trị đối với bệnh nhân sốt xuất huyết”, Giáo sư Kính nhấn mạnh.