10 thiết giáp hạm cuối cùng của thế giới

Từ cuối thế kỷ 19 đến khi Chiến tranh Thế giới thứ Hai kết thúc, những "pháo đài thép" này giữ vai trò trung tâm trong mọi hạm đội. Thế nhưng, sự trỗi dậy của tàu sân bay và vũ khí hiện đại đã nhanh chóng đẩy chúng vào dĩ vãng. Ngày nay, trên toàn thế giới chỉ còn lại đúng 10 chiếc, tồn tại như những bảo tàng nổi, chứng nhân cuối cùng của một thời đại đã qua.

Cổ xưa nhất trong số này là Mikasa của Nhật Bản, được đưa vào biên chế năm 1902. Đây là thiết giáp hạm tiền-dreadnought duy nhất còn tồn tại đến ngày nay. Từng là soái hạm của Đô đốc Togo trong trận Tsushima năm 1905, Mikasa đã góp phần vào chiến thắng mang tính bước ngoặt của Nhật Bản trước Nga. Dù từng bị chìm do nổ kho đạn, con tàu đã được trục vớt và phục hồi, trở thành biểu tượng lịch sử được bảo tồn tại Yokosuka.

Tiếp đến là Georgios Averof của Hy Lạp, một trường hợp đặc biệt khi về mặt kỹ thuật chỉ là tàu tuần dương bọc thép nhưng vẫn được xem như thiết giáp hạm. Con tàu này từng là soái hạm của Hải quân Hy Lạp, tham chiến từ Chiến tranh Balkan cho đến Chiến tranh Thế giới thứ Hai.

Trong số các thiết giáp hạm Mỹ còn lại, USS Texas là chiếc lâu đời nhất và cũng là dreadnought cuối cùng còn tồn tại. Được đưa vào biên chế năm 1914, con tàu đã phục vụ trong cả hai Chiến tranh Thế giới, tham gia các chiến dịch quan trọng như Normandy, Bắc Phi, Iwo Jima và Okinawa. Trải qua hơn một thế kỷ, USS Texas hiện vẫn đang được trùng tu để chống lại sự xuống cấp do thời gian.

Bước sang thế hệ hiện đại hơn là USS North Carolina, thiết giáp hạm nhanh đầu tiên của Mỹ, được đưa vào hoạt động ngay trước Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Con tàu này đã tham gia hầu hết các trận đánh lớn tại Thái Bình Dương và giành tới 15 ngôi sao chiến đấu, con số cao nhất trong các thiết giáp hạm Mỹ.

Cùng thời với USS North Carolina là USS Massachusetts, nổi bật với biệt danh "ngựa thồ của hạm đội", từng giao chiến với tàu chiến Pháp tại Casablanca và sau đó hoạt động liên tục ở Thái Bình Dương, góp công lớn trong các chiến dịch hải quân.

USS Alabama, một tàu chị em của Massachusetts, cũng có sự nghiệp đáng chú ý khi vừa hộ tống tàu sân bay, vừa tham gia bắn phá các vị trí của Nhật Bản. Sau chiến tranh, con tàu suýt bị tháo dỡ nhưng đã được người dân cứu lại và ngày nay trở thành một trong những bảo tàng nổi nổi tiếng của Mỹ.

Đỉnh cao của thiết kế thiết giáp hạm Mỹ chính là lớp Iowa, với bốn đại diện còn tồn tại. USS Iowa, chiếc đầu tiên của lớp, nổi bật với tốc độ cao và hỏa lực mạnh mẽ, từng phục vụ từ Chiến tranh Thế giới thứ Hai đến tận thời Chiến tranh Lạnh. Nó còn được mệnh danh là "thiết giáp hạm của Tổng thống" vì từng phục vụ cựu Tổng thống Franklin D. Roosevelt.

USS New Jersey lại là chiến hạm "cày ải" nhiều nhất, tham gia liên tiếp các cuộc chiến lớn và giành số lượng huân chương nhiều nhất trong lịch sử Hải quân Mỹ.

USS Wisconsin, một tàu khác trong lớp Iowa, cũng tham chiến từ Chiến tranh Thế giới thứ Hai cho đến Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, trở thành một trong những thiết giáp hạm cuối cùng từng nổ súng trong thực chiến.

Nổi bật nhất trong số tất cả là USS Missouri – con tàu gắn liền với khoảnh khắc lịch sử khi Nhật Bản ký văn kiện đầu hàng ngày 2/9/1945, chính thức kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Không chỉ vậy, Missouri còn tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên và được hiện đại hóa để tham gia các chiến dịch quân sự cuối thế kỷ 20. Đây cũng là thiết giáp hạm cuối cùng của thế giới chính thức ngừng hoạt động vào năm 1992.