15 giờ trong lòng đất và bản lĩnh người thợ mỏ

Anh hùng Lao động Phạm Đình Duẩn trong công việc thường ngày. Ảnh: Nguyễn Cương

Dấu ấn bản lĩnh và trách nhiệm

Mười công nhân tiêu biểu được lựa chọn từ nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác nhau, với những đóng góp nổi bật trong ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, cải tiến kỹ thuật, đổi mới sáng tạo, vượt khó vươn lên và các hoạt động vì cộng đồng. Mỗi người có thành tích riêng, nhưng cùng thể hiện tinh thần lao động sáng tạo, bản lĩnh và trách nhiệm của người công nhân Việt Nam.

Trong danh sách được tuyên dương có anh Phạm Đình Duẩn (sinh năm 1986), Phó trưởng Phòng Điều khiển sản xuất, Công ty CP Than Vàng Danh - Vinacomin. Trước khi được bổ nhiệm vào tháng 1.2026, anh đã có hơn 20 năm trực tiếp khai thác than hầm lò, gắn bó với Phân xưởng khai thác số 14 (KT14).

Từ năm 2013-2024, anh liên tục đạt thành tích cao trong các phong trào thi đua lao động sản xuất; 10 năm liền đạt danh hiệu Lao động giỏi - Thu nhập cao của Công ty và Chiến sĩ thi đua cơ sở. Anh đã có 11 sáng kiến được công nhận, với tổng giá trị làm lợi gần 600 triệu đồng, góp phần cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao an toàn lao động.

Bên cạnh thành tích trong sản xuất, anh còn được biết đến qua cuộc cứu hộ hai công nhân mắc kẹt trong sự cố tụt lò năm 2023. Với những đóng góp trong lao động, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm, anh đã được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bằng Lao động sáng tạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cùng nhiều danh hiệu thi đua. Đặc biệt, năm 2025, anh được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.

Những thành tích ấy gắn với chặng đường dài làm việc trong môi trường hầm lò nhiều gian khó. Từ năm 2005, anh Duẩn đã quen với những ca làm việc sâu trong lòng đất, nơi người thợ thường xuyên đối mặt với nóng bức, thiếu không khí và nguy cơ mất an toàn. Công việc đòi hỏi sức khỏe, tay nghề, sự tập trung cao độ và khả năng phối hợp giữa các thành viên trong tổ sản xuất.

Những năm tháng gắn bó với nghề đã giúp anh tích lũy kinh nghiệm, chủ động tìm tòi các sáng kiến kỹ thuật, cải thiện điều kiện làm việc và năng suất lao động. Nhưng khi nhắc đến những kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời thợ mỏ, anh vẫn không quên cuộc giải cứu đồng đội vào ngày 15.4.2023.

15 giờ giành lại sự sống cho đồng đội

Hôm ấy, trong một ca sản xuất tại khu vực Giếng Cánh Gà, Phân xưởng khai thác số 4 (KT4), Công ty CP Than Vàng Danh bất ngờ xảy ra sự cố tụt lò khiến hai công nhân mắc kẹt. Anh Phạm Đình Duẩn cùng hơn 40 lao động khác được huy động tham gia cứu hộ. Điều kiện hiện trường phức tạp, trong khi thời gian để tiếp cận những người gặp nạn ngày càng trở nên cấp bách.

“Thời điểm đó, tình hình diễn ra rất phức tạp và rối bời. Vách bên trong bị sập lún, đất và những hòn đá lớn chèn kín lối đi cũ, khiến việc cứu nạn theo con đường ban đầu là hoàn toàn không khả thi. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu kéo dài thời gian thì không khí bên trong sẽ cạn kiệt, nguy hiểm đến tính mạng của công nhân. Trong cuộc họp khẩn cấp, các lực lượng cứu hộ cùng Ban Giám đốc và các đồng chí lãnh đạo đã cùng nhau bàn bạc, giữ bình tĩnh để đưa ra phương án tối ưu và nhanh nhất: Đào lò men bằng phương pháp thủ công”, anh Duẩn nhớ lại.

Phương án đào lò men được lựa chọn vì khu vực này còn có mảng than cứng vững, có thể sử dụng xà gồ hoặc cột chống để gia cố tạm thời, từng bước mở đường tiếp cận vị trí hai công nhân mắc kẹt. Lực lượng cứu hộ gồm hơn 40 người, chia thành ba đội thay phiên nhau đào liên tục. Đường lò men hẹp, không gian chật chội, không thể tập trung quá đông người cùng lúc vì thiếu không khí và không đủ chỗ thao tác. Các đội phải luân phiên làm việc, người vào đào, người chờ thay ca, bảo đảm công việc được duy trì không gián đoạn.

Bên trong hầm lò, điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Không khí nóng bức, ngột ngạt, đất đá chèn lấp lối đi, trong khi từng giờ trôi qua đều ảnh hưởng đến cơ hội sống sót của hai công nhân. Những người tham gia cứu hộ phải dùng cuốc, xẻng đào từng phần đất đá, mở lối nhỏ để tiến dần vào phía trong.

Công việc đòi hỏi sự khẩn trương nhưng cũng phải hết sức thận trọng, bởi nguy cơ sạt lở vẫn hiện hữu. Mọi thao tác đều cần sự phối hợp giữa các thành viên, từ đào, vận chuyển đất đá đến gia cố đường lò. Trong điều kiện ấy, kinh nghiệm của những người thợ cùng quá trình tập huấn cứu hộ được công ty duy trì hằng năm đã phát huy tác dụng.

Sau gần 15 giờ liên tục, lực lượng cứu hộ hoàn thành đường đào, tiếp cận và đưa được cả hai công nhân mắc kẹt ra ngoài an toàn. Cuộc giải cứu thành công là kết quả của sự phối hợp giữa các lực lượng, tinh thần trách nhiệm và quyết tâm của những người thợ mỏ trước hiểm nguy.

Với anh Duẩn, đó là kỷ niệm không thể quên trong hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề. Sau những ca làm việc trong lòng đất, anh vẫn dành thời gian tham gia các buổi hướng nghiệp cho thanh niên, đào tạo và truyền nghề cho lớp thợ trẻ. Anh mong những kinh nghiệm tích lũy được có thể giúp đồng nghiệp làm việc hiệu quả, an toàn và thêm gắn bó với nghề. “Không ai có thể đi đường dài một mình, mà phải kéo cả tập thể cùng đi lên”, anh Duẩn chia sẻ.

Từ người thợ trực tiếp khai thác than đến Phó trưởng Phòng Điều khiển sản xuất, hành trình của Phạm Đình Duẩn được ghi dấu bằng những sáng kiến kỹ thuật, thành tích lao động và sự tận tâm với đồng nghiệp. Trong đó, 15 giờ cùng anh em đào đường lò giải cứu hai người thợ mắc kẹt là ký ức đặc biệt, cho thấy bản lĩnh, kinh nghiệm và tình đồng đội được vun đắp qua những năm tháng làm nghề.

9 gương mặt công nhân tiêu biểu được tuyên dương

Cùng với Anh hùng Lao động Phạm Đình Duẩn, 9 cá nhân khác trong danh sách tuyên dương Công nhân Việt Nam tiêu biểu toàn quốc năm 2026 gồm: Nguyễn Bá Vương (Ban Kỹ thuật, Tổng công ty Hàng không Việt Nam, Công đoàn Hàng không Việt Nam); Hoàng Ngọc Hiến (sinh năm 1982, Tổ trưởng Cơ khí, Công ty CP Cơ khí chế tạo Đại Dũng, Nghi Sơn, Thanh Hóa); Nguyễn Thành Ngôn (sinh năm 1969, Tổ trưởng Cơ khí, Công ty CP Nam Việt, An Giang); Trần Thị Vân (sinh năm 1986, công nhân Xí nghiệp Veston Hà Nội, Tổng công ty May 10, Công đoàn Dệt May Việt Nam); Huỳnh Thị Lý (sinh năm 1987, công nhân Công ty TNHH Yazaki EDS Việt Nam, TP.HCM); Nguyễn Đức Toàn (sinh năm 1984, Điều dưỡng trưởng Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa U Minh, Cà Mau); Nguyễn Đức Hưng (sinh năm 1991, công nhân Công ty TNHH ChangShin Việt Nam, Đồng Nai); Nguyễn Văn Cung (sinh năm 1981, nhân viên kỹ thuật Chi nhánh Công trình Viettel Đắk Lắk, Tổng công ty CP Công trình Viettel, Ban Công đoàn Quốc phòng); Nguyễn Đức Quyền (sinh năm 1999, công nhân kỹ thuật Công ty TNHH TOTO Việt Nam, Hà Nội).