17.000 sinh viên lên Hòa Lạc, có người mất 4 giờ mỗi ngày để đi lại

Ước tính khoảng 17.000 sinh viên thuộc 11 đơn vị đào tạo của ĐHQGHN sẽ học tập tại Hòa Lạc trong năm học 2026-2027. Khi hàng chục nghìn sinh viên cùng dịch chuyển về phía Tây Hà Nội, câu chuyện không chỉ là làm thế nào để đến được giảng đường, mà còn là nơi đây đã đủ điều kiện để người học và giảng viên sống, học tập, làm việc lâu dài hay chưa.

Đi học từ tờ mờ sáng

Trong ngày đầu năm học mới, Nguyễn Hiền Anh, sinh viên năm 2 Trường ĐH Luật, cho biết năm nay em không thuê trọ tại Hòa Lạc mà lựa chọn đi lại bằng xe buýt.

Nhà ở gần bến xe Giáp Bát, mỗi ngày Hiền Anh sẽ bắt tuyến E06TC Giáp Bát - Hòa Lạc, với cự ly khoảng 46 km. Theo nữ sinh, thời gian di chuyển thường từ 1 giờ 15 phút đến 1 giờ 45 phút, tùy tình hình giao thông.

Để kịp giờ học buổi sáng, khoảng 6h, Hiền Anh đã phải chuẩn bị rời nhà.

Em Nguyễn Hiền Anh, sinh viên năm 2 trường ĐH Luật chia sẻ về việc hàng ngày di chuyển lên giảng đường ở Hòa Lạc và mong ước ĐH Quốc gia sẽ trở thành đô thị giáo dục trong tương lai

Với những sinh viên sống tại khu vực nội thành Hà Nội, quãng đường đến cơ sở học tập tại Hòa Lạc có thể lên tới 30-46 km mỗi chiều, tùy điểm xuất phát. Nếu đi xe buýt, sinh viên phải tính toán thời gian và phương án kết nối các tuyến; nếu đi xe máy, người học phải đối mặt với chi phí xăng xe, thời tiết và áp lực giao thông trên tuyến Đại lộ Thăng Long.

Một ngày đi học tổng cộng hơn 90 km vì thế không phải chuyện đặc biệt với Hiền Anh. Quãng đường ấy được lặp lại liên tục trong cả học kỳ, thậm chí nhiều năm học.

Với Nguyễn Ngọc Anh, sinh viên năm nhất Trường ĐH Luật, bài toán lại bắt đầu từ chỗ ở. Không đăng ký được ký túc xá, em phải thuê phòng gần trường và mỗi ngày đạp xe khoảng 10 km để đến giảng đường.

“Em đi xe không vững tay nên bố mẹ chưa cho đi xe đạp điện. Nhà trọ không xa nhưng con đường lại có nhiều xe tải qua lại, em không dám đi nhanh. Mỗi ngày tổng thời gian đi phải mất 20-30 phút từ nhà đến trường, tùy điều kiện giao thông và thời tiết”, Ngọc Anh chia sẻ.

Khu phòng trọ của sinh viên năm nhất của trường ĐH Luật, ĐH Quốc gia Hà Nội có giá 1.800.000 đồng/tháng. Ảnh: Đỗ Hợp

Căn phòng trọ của Ngọc Anh rộng hơn 10m2, vừa đủ kê giường, bàn học, khu vực nấu ăn và nhà vệ sinh khép kín. Phòng nằm sâu trong một con ngõ ở khu Thôn 3, Hòa Lạc, Sơn Tây.

Không chỉ sinh viên, mỗi ngày nhiều giảng viên cũng bắt đầu hành trình từ khu vực trung tâm Hà Nội lên Hòa Lạc để kịp giờ giảng. Với những người phải di chuyển thường xuyên, thời gian trên đường trở thành một phần đáng kể trong lịch làm việc.

Một giảng viên Trường ĐH Khoa học Tự nhiên cho biết, nếu giao thông thuận lợi, tổng thời gian đi lại mỗi ngày khoảng 3 giờ. Khi xảy ra ùn tắc, thời gian này có thể kéo dài ít nhất 4 giờ.

“Điều khó nhất không hẳn là quãng đường, mà là thời gian và sức lực dành cho việc di chuyển. Sau khi mất nhiều giờ trên đường, giảng viên vẫn phải đảm bảo chất lượng bài giảng, nghiên cứu và các công việc chuyên môn khác. Nếu lịch làm việc không dày đặc thì giảng viên đáp ứng được, còn nếu diễn ra liên tục sẽ quá tải”, một giảng viên Trường ĐH Y Dược chia sẻ.

Hòa Lạc có gì để giữ sinh viên, giảng viên ở lại?

Hòa Lạc đang được đầu tư theo hướng không chỉ có giảng đường mà từng bước hình thành một không gian sống và học tập với các dịch vụ thiết yếu.

Theo ĐHQGHN, khu đô thị hiện có hệ thống ký túc xá, thư viện, khu thể thao, nhà ăn và các dịch vụ phục vụ đời sống sinh viên. Nhà trường cũng vận hành hệ thống xe buýt điện nội khu và bố trí khoảng 500 xe đạp điện để hỗ trợ việc di chuyển giữa ký túc xá, giảng đường và các khu chức năng.

Khu kí túc xá của ĐH Quốc Gia Hà Nội. Ảnh: Đỗ Hợp

Hiện kí túc xá của trường chỉ mới đáp ứng được một nửa số sinh viên. Ảnh: ĐH

Từ tháng 6/2026, ĐHQGHN thử nghiệm hệ thống xe buýt điện nội khu, hướng tới phục vụ khoảng 17.000 sinh viên cùng cán bộ, giảng viên tại Hòa Lạc trong năm học mới.

Nếu giao thông kết nối bên ngoài quyết định việc sinh viên có thể đến Hòa Lạc thuận lợi hay không, thì hệ thống giao thông nội khu, chỗ ở và các dịch vụ thiết yếu lại ảnh hưởng trực tiếp đến việc họ có thể sống và học tập tại đây như thế nào.

Nguyễn Phi Long, sinh viên năm nhất Trường ĐH Quốc tế, ĐHQGHN, cho biết em đã đăng ký ký túc xá nhưng không được bố trí do không thuộc diện ưu tiên. Trước ngày nhập học, Long cùng bố mẹ phải tìm phòng trọ quanh trường.

“Được ở trong ký túc xá thì sáng không phải ra khỏi nhà sớm nhưng em không có suất. Hiện tại, em đang ở trọ cùng một bạn học cấp 3, một phòng bé tí, đủ kê một giường, một tủ lạnh là hết không gian, với giá 1,8 triệu đồng/tháng, chưa kể tiền điện nước”, Long chia sẻ.

Trong khi đó, những sinh viên được ở ký túc xá đánh giá điều kiện cơ sở vật chất và mức giá tương đối phù hợp.

Phùng Bùi Như Quỳnh, sinh viên năm 2 Trường ĐH Luật, cho biết giá ký túc xá năm nay tăng so với năm trước. Theo Quỳnh, mức giá em đang đóng khoảng 700.000 đồng/tháng.

“Với sinh viên ngoại tỉnh như em, mức giá này ở mức vừa phải. Tuy nhiên, tiền ăn uống cũng là một khoản đáng kể. Một suất ăn tại căng tin trường dao động 35.000-45.000 đồng, nên việc chi tiêu vẫn gây khó khăn so với mức thu nhập của bố mẹ em ở quê”, Quỳnh nói.

Theo nữ sinh, nhu cầu về kết nối nội khu, dịch vụ thiết yếu, không gian học tập, vui chơi và đời sống sinh viên tại Hòa Lạc hiện đã được đáp ứng ở mức nhất định nhưng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Với giảng viên, bài toán chỗ ở cũng được đặt ra khi khoảng cách từ trung tâm Hà Nội đến Hòa Lạc khiến việc di chuyển hằng ngày tiêu tốn nhiều thời gian.

Một giảng viên Trường ĐH Y Dược cho biết, trong một cuộc khảo sát gần đây của nhà trường, nhiều giảng viên mong muốn có thêm nhà công vụ để giảm áp lực đi lại cho cán bộ, giảng viên.

“Mới đây, trong phiếu khảo sát của nhà trường với giảng viên, phần nhiều chúng tôi đều mong muốn có nhà công vụ để giảm bớt vất vả đi lại của cán bộ, công nhân viên của trường”, vị giảng viên nói.

Với khoảng 17.000 sinh viên dự kiến học tập tại Hòa Lạc trong năm học 2026-2027, quy mô của cuộc dịch chuyển này không còn là câu chuyện đi học xa của từng cá nhân. Đó là bài toán về giao thông, chỗ ở, dịch vụ và điều kiện làm việc - những yếu tố quyết định một khu đô thị có thể trở thành nơi học tập, sinh sống thực sự hay chỉ là nơi sinh viên và giảng viên đến học rồi trở về.

Hòa Lạc đang có thêm những giảng đường, ký túc xá, phương tiện giao thông nội khu và các dịch vụ phục vụ người học. Nhưng để hình thành một đô thị đại học đúng nghĩa, câu hỏi đặt ra không chỉ là làm sao đưa hàng chục nghìn sinh viên lên Hòa Lạc, mà còn là làm gì để họ có thể ở lại, học tập và sống thuận tiện tại đây.