178 tổ chức lớn bị tấn công mạng, lĩnh vực nào chịu ảnh hưởng?
Hàng loạt website thuộc lĩnh vực tài chính, công nghệ, bán lẻ, truyền thông và hàng không bị chèn mã độc qua nền tảng Optimizely, đe dọa dữ liệu người dùng.
Một cuộc tấn công mạng quy mô lớn được phát hiện ngày 16/11/2026 đã ảnh hưởng đến hệ thống website của 178 tổ chức trên thế giới, trong đó có nhiều thương hiệu nổi tiếng như CNN, BBC, Zoom, Salesforce, IKEA, HSBC và Air France-KLM. Đáng chú ý, các tổ chức bị ảnh hưởng hoạt động trong 20 lĩnh vực khác nhau, từ ngân hàng, công nghệ đến y tế, viễn thông và vận tải.
Theo báo cáo do chuyên gia an ninh mạng Scott Helme thuộc Report URI công bố ngày 16/11, nhóm nghiên cứu đã kiểm tra 1.611 đoạn mã JavaScript sử dụng nền tảng Optimizely và phát hiện 188 đoạn mã chứa thành phần độc hại, liên quan đến 178 tổ chức. Đây là số tổ chức có mã bị ảnh hưởng được ghi nhận trong quá trình điều tra, không đồng nghĩa toàn bộ hệ thống nội bộ của các doanh nghiệp đã bị tin tặc xâm nhập.
Tài chính, công nghệ và bán lẻ chiếm tỷ trọng lớn
Trong số 20 lĩnh vực bị ảnh hưởng, ngân hàng và tài chính đứng đầu với 32 tổ chức. Danh sách do Report URI công bố có các đơn vị thuộc HSBC tại nhiều thị trường, Equifax, ABN AMRO, Paychex, SmartAsset và Funding Circle. Đặc biệt, tên miền www.hsbc.com.vn của HSBC Việt Nam cũng xuất hiện trong danh sách các tên miền liên quan đến những đoạn mã bị chèn mã độc.
Lĩnh vực công nghệ và phần mềm dịch vụ đứng thứ hai với 23 tổ chức, gồm Zoom, Salesforce, GitLab, Bitly, Smartsheet và chính Optimizely. Nhóm bán lẻ và thời trang ghi nhận 20 tổ chức, trong đó có IKEA, ASOS, Mattel, American Eagle và Scheels.

Hàng loạt website của các tổ chức lớn như CNN, BBC, Zoom và HSBC xuất hiện trong cuộc điều tra về mã độc phát tán qua nền tảng Optimizely. Nguồn: Report URI
Ba lĩnh vực này cộng lại có 75 tổ chức, chiếm khoảng 42% tổng số 178 tổ chức được Report URI ghi nhận. Sự hiện diện của các doanh nghiệp tài chính, công nghệ và thương mại bán lẻ cho thấy mã độc đã xuất hiện trong những môi trường trực tuyến có thể liên quan đến thông tin tài khoản, giao dịch và dữ liệu khách hàng. Tuy nhiên, mức độ tiếp xúc với mã độc của từng website và từng người dùng có thể khác nhau.
Ở nhóm truyền thông và báo chí, Report URI xác định 10 tổ chức, với những tên tuổi như CNN, BBC, Fox News, NPR và CTV News. Lĩnh vực truyền hình trực tuyến và giải trí ghi nhận thêm 12 tổ chức, gồm Peacock, NOW TV, Starz, SkyShowtime và Zattoo.
Đối với hàng không và du lịch, danh sách có 9 tổ chức, đáng chú ý là Air France-KLM, Alaska Airlines, Hawaiian Airlines, Transavia cùng một số doanh nghiệp lữ hành quốc tế như Trafalgar và Contiki. Việc những website này xuất hiện trong danh sách cho thấy rủi ro từ mã độc bên thứ ba không giới hạn ở ngành công nghệ mà còn lan sang các dịch vụ phục vụ lượng lớn khách hàng trực tuyến.
Các lĩnh vực khác cũng được ghi nhận gồm y tế và dược phẩm với 8 tổ chức; công nghiệp và sản xuất có 8; viễn thông có 7; bảo hiểm có 6; tiền mã hóa và giao dịch đầu tư có 6. Bất động sản, thực phẩm, nhà thông minh, giáo dục, logistics và ô tô cũng nằm trong phạm vi ảnh hưởng.
Đối với lĩnh vực y tế, những tên tuổi xuất hiện trong danh sách có Takeda, Invisalign và Covetrus. Ở nhóm viễn thông có Virgin Media, Vodafone Australia, O2 và TPG Telecom. Trong khi đó, các website liên quan đến Ledger, IG và OANDA xuất hiện ở nhóm tiền mã hóa và giao dịch đầu tư.
Lỗ hổng từ một nền tảng khiến hàng trăm website gặp rủi ro
Điểm đáng chú ý của vụ việc là tin tặc không cần tấn công trực tiếp vào từng website. Thay vào đó, chúng khai thác lỗ hổng bảo mật trong Optimizely, nền tảng được nhiều doanh nghiệp sử dụng để thử nghiệm giao diện, cá nhân hóa nội dung và cải thiện trải nghiệm người dùng.
Theo kết quả điều tra của Report URI, kẻ tấn công đã chèn mã JavaScript độc hại vào thành phần Project JavaScript trong các dự án của khách hàng Optimizely. Khi người dùng truy cập website có tích hợp những đoạn mã này, trình duyệt có thể tải thêm mã độc từ máy chủ do tin tặc kiểm soát.
Phương thức trên được gọi là tấn công chuỗi cung ứng phần mềm. Thông qua việc khai thác một dịch vụ được nhiều tổ chức tin tưởng, tin tặc có thể phát tán mã độc trên hàng loạt website mà không cần chiếm quyền quản trị hệ thống của từng doanh nghiệp.
Các chuyên gia phát hiện mã độc có nhiều chức năng nguy hiểm, gồm thay thế địa chỉ ví tiền mã hóa để chuyển tiền sang tài khoản của tin tặc, thu thập thông tin thẻ thanh toán được nhập trực tiếp vào biểu mẫu trên website, đánh cắp cookie trình duyệt và chụp ảnh màn hình.
Ngoài ra, mã độc còn có khả năng tải những công cụ khai thác lỗ hổng bảo mật trên iPhone và iPad, trong đó có Coruna và DarkSword. Tuy nhiên, việc mã độc được tải xuống không đồng nghĩa mọi thiết bị truy cập đã bị khai thác thành công.

Giao diện website Zoom cùng công cụ kiểm tra mã nguồn trình duyệt, hiển thị đoạn mã JavaScript từ nền tảng Optimizely liên quan đến vụ tấn công mạng được phát hiện ngày 16/11/2026. Ảnh: Report URI.
Liên quan đến vụ việc, Reuters ngày 17/11 dẫn phản hồi của một số doanh nghiệp có tên trong danh sách. Zoom xác nhận đã vô hiệu hóa Optimizely trên môi trường vận hành để phòng ngừa và chưa phát hiện dữ liệu khách hàng bị ảnh hưởng. Salesforce cũng tạm ngừng sử dụng các đoạn mã liên quan trong lúc điều tra.
Equifax cho biết đã kiểm tra sự việc, ngừng sử dụng nền tảng và chưa tìm thấy bằng chứng hệ thống nội bộ bị xâm nhập. Trong khi đó, HSBC khẳng định các đoạn mã trái phép không hoạt động trên website của ngân hàng. Vì vậy, việc tên miền HSBC Việt Nam xuất hiện trong danh sách điều tra không đủ cơ sở để kết luận dữ liệu khách hàng tại Việt Nam đã bị đánh cắp.
Trong thông báo bảo mật cập nhật ngày 19/11/2026, Optimizely chính thức xác nhận bên thứ ba đã khai thác lỗ hổng trong quy trình đăng ký tài khoản của sản phẩm Web Experimentation. Kẻ tấn công lợi dụng lỗ hổng này để mạo danh người dùng trên các tài khoản khách hàng mục tiêu và chèn JavaScript độc hại vào dự án.
Optimizely cho biết đã phát hiện, chặn việc phát tán mã độc và khắc phục lỗ hổng trong vòng ba giờ kể từ khi phát hiện. Doanh nghiệp cũng xác nhận đã loại bỏ mã độc khỏi các dự án bị ảnh hưởng, với tỷ lệ khách hàng chịu tác động dưới 5%. Các sản phẩm Optimizely khác không bị ảnh hưởng bởi sự cố này.
Dù cuộc tấn công đã được khống chế, quy mô trải rộng trên 20 lĩnh vực đặt ra vấn đề về an toàn của các thành phần phần mềm bên thứ ba. Những website có hệ thống bảo mật nội bộ tốt vẫn có thể khiến người truy cập gặp rủi ro nếu mã được tải từ nhà cung cấp dịch vụ bên ngoài bị lợi dụng.
Với người dùng từng truy cập các website liên quan trong ngày 16/11, các chuyên gia khuyến nghị cập nhật hệ điều hành và trình duyệt, kiểm tra những giao dịch tiền mã hóa, theo dõi biến động thẻ thanh toán và chú ý các hoạt động bất thường trên tài khoản trực tuyến. Hiện chưa có số liệu đầy đủ về tổng số người dùng bị ảnh hưởng hoặc tổng thiệt hại trực tiếp từ vụ tấn công.

