2 NSND mang hàm Đại tá là thầy giáo của các nghệ sĩ nổi tiếng nhất nước

NSND Hà Thủy: "Phù thủy âm nhạc" đứng sau loạt giọng ca vàng

NSND Hà Thủy được đồng nghiệp trìu mến gọi là "phù thủy" đào tạo ngôi sao. Sinh năm 1960 tại Lào Cai, bà sớm bộc lộ tài năng âm nhạc từ khi còn nhỏ. Ở tuổi 17, NSND Hà Thủy trúng tuyển Đoàn ca múa Quân đội tại thị xã Lào Cai và Đại học Sư phạm Hà Nội nhưng cuối cùng quyết định theo đuổi đam mê nghệ thuật.

Sau đó, bà theo học Trung cấp Nghệ thuật Quân đội rồi tiếp tục trau dồi tại khoa Thanh nhạc, Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Năm 1991 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi NSND Hà Thủy chuyển sang giảng dạy tại Trường Nghệ thuật Quân đội (nay là Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội). Từ năm 2014, bà giữ chức Chủ nhiệm khoa Thanh nhạc.

NSND Hà Thủy và học trò Hồ Quỳnh Hương. Ảnh: Tư liệu

Hơn 30 năm miệt mài trên bục giảng, NSND Hà Thủy đã "mát tay" đào tạo, "chắp cánh" cho hàng loạt tên tuổi đình đám: Hồ Quỳnh Hương, Văn Mai Hương, Hương Tràm, Phạm Phương Thảo, Minh Chuyên, Hoàng Quyên, Thái Thùy Linh, Hoàng Hồng Ngọc, Ngọc Khuê...

Theo chia sẻ của bà, có 4 học trò được phong tặng NSND, hơn 10 người nhận danh hiệu NSƯT, 15 ca sĩ hoạt động trong showbiz, 8 học sinh đoạt giải quốc tế và hàng trăm lượt học trò đạt huy chương vàng tại các kỳ hội diễn toàn quốc và toàn quân.

Dù đã 65 tuổi và nghỉ hưu, bà vẫn tiếp tục công việc giảng dạy gắn bó lâu năm.

Hồ Quỳnh Hương kể chuyện về NSND Hà Thủy:

NSND Tự Long: Từ tuổi thơ nghèo khó đến Tiến sĩ nghệ thuật chèo đầu tiên

Bên nhánh nghệ thuật truyền thống, NSND Tự Long là niềm tự hào của sân khấu chèo quân đội. Anh sinh năm 1973 tại Bắc Ninh trong gia đình có truyền thống nghệ thuật với bố là NSƯT Tự Lẫm (nghệ danh Hai Lẫm) và mẹ là NSƯT Minh Phức.

Trước khi tìm ra đam mê, Tự Long từng học Trường Trung cấp Xây dựng Bắc Ninh, khoa Mộc dân dụng và làm đủ nghề từ thợ mộc, lơ xe, phụ hồ xách vữa đến chạy xe ôm, bán kem để kiếm sống và gửi tiền về gia đình.

Sau khi dành dụm được tiền, anh thi vào Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, bén duyên với nghề diễn. Năm 1998, sau khi tốt nghiệp khoa Chèo, anh về công tác tại Đoàn chèo Tổng cục Hậu cần (nay là Nhà hát Chèo Quân đội).

Từ năm 2000, Tự Long trở thành gương mặt quen thuộc của khán giả truyền hình qua chương trình Gặp nhau cuối tuần cùng NSND Xuân Bắc, sau đó là Táo Quân với nhiều vai Táo khác nhau.

NSND Tự Long. Ảnh: QĐND

Song song với hài kịch, Tự Long có sự nghiệp vững chắc ở sân khấu chèo, giành nhiều huy chương vàng, bạc tại các hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc. Anh được phong NSƯT năm 2012 và NSND năm 2015 ở tuổi 42 - là NSND trẻ nhất ở làng chèo thời điểm đó. Năm 2014, anh được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội, năm 2020 được thăng quân hàm Đại tá và cuối năm 2024 được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội

Không chỉ là diễn viên xuất sắc, NSND Tự Long còn là đạo diễn tài năng và thầy giáo tận tụy. Dưới sự dẫn dắt của anh, Nhà hát Chèo Quân đội liên tục gặt hái thành tích vang dội. Nổi bật nhất là tại Liên hoan Chèo toàn quốc 2025, vở Nguyễn Văn Cừ - Tuổi trẻ chí lớn do anh dàn dựng đã giành huy chương Vàng, đồng thời mang về các huy chương vàng, bạc cá nhân cho diễn viên nhà hát.

Tiêu biểu nhất là huy chương Vàng cá nhân cho Đại úy Phùng Thế Quỳnh với vai chính Nguyễn Văn Cừ. Phùng Thế Quỳnh dưới sự rèn giũa trực tiếp của NSND Tự Long cùng các đồng nghiệp khác khẳng định tài năng tại liên hoan quy mô lớn nhất làng chèo.

NSND Tự Long còn là người thầy dẫn của NSƯT Thái Sơn (sinh năm 1983, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Nhà hát Chèo Việt Nam). Thái Sơn trân trọng gọi NSND Tự Long là "người thầy dạy diễn xuất đầu tiên", giúp anh hoàn thành tiểu phẩm dự thi vào Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Hai người đã xuất hiện cùng nhau trong Táo Quân và các chương trình hài.

Năm 2024, Tự Long tham gia chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai và là nghệ sĩ duy nhất trong quân đội tham gia chương trình, đồng thời là Đại tá duy nhất xuất hiện cùng các anh tài ở nhiều lĩnh vực. Anh đã giành giải Mai Vàng lần thứ 30-2024 hạng mục Diễn viên hài được yêu thích nhất và nhận giải Nghệ sĩ truyền cảm hứng của năm do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng.

Cuối năm 2025, anh đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và Lịch sử sân khấu với đề tài Đặc điểm nghệ thuật chèo của Nhà hát Chèo Quân đội.

NSND Tự Long hát "Trống cơm":

Minh Dũng