241 ký hiệu bí ẩn và thông điệp chưa được giải mã suốt 3.700 năm
Đã hơn một thế kỷ kể từ ngày được phát hiện, một chiếc đĩa đất sét nhỏ vẫn khiến các nhà nghiên cứu bất lực trước những ký hiệu bí ẩn.
Ngày 3/7/1908, nhà khảo cổ người Ý Luigi Pernier phát hiện một hiện vật đặc biệt tại cung điện Phaistos trên đảo Crete, Hy Lạp. Đó là một chiếc đĩa đất sét hình tròn, đường kính chỉ khoảng 16 cm, nhưng trên cả hai mặt phủ kín những ký hiệu được sắp xếp thành hình xoắn ốc.
Ảnh: worldhistory
Điều khiến Đĩa Phaistos trở thành một trong những bí ẩn nổi tiếng nhất của khảo cổ học không chỉ nằm ở tuổi đời khoảng 3.700 năm, mà còn ở cách nó được tạo ra. Thay vì dùng bút hay dao để khắc từng ký hiệu, người xưa dường như đã sử dụng những con dấu nhỏ để in các biểu tượng lên đất sét khi còn mềm. Tổng cộng có 241 dấu hiệu, được chia thành 61 nhóm, với những hình ảnh giống người, động vật, thực vật, tàu thuyền và nhiều vật thể khác.
Các nhóm ký hiệu được bố trí theo một đường xoắn ốc từ mép ngoài vào trung tâm. Một số nhóm lặp lại nhiều lần, giống như điệp khúc trong một bài hát. Chính đặc điểm này khiến Bảo tàng Khảo cổ Heraklion cho rằng văn bản có thể là một bài thánh ca, lời cầu nguyện hoặc một văn bản mang tính nghi lễ. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là giả thuyết.
Ảnh: Pinterest
Bí ẩn lớn nhất là chúng ta không biết những ký hiệu ấy thực sự có nghĩa gì.
Đĩa Phaistos thường được đặt cạnh Linear A và chữ tượng hình Crete – những hệ chữ của nền văn minh Minoan cũng chưa được giải mã hoàn toàn. Trong khi Linear B cuối cùng đã được giải mã và chứng minh có liên quan đến tiếng Hy Lạp cổ, Đĩa Phaistos lại quá độc đáo để có thể dễ dàng đặt vào bất kỳ hệ thống chữ viết nào đã biết.
Ảnh: Georgian Journal
Qua nhiều thập niên, vô số cách giải mã đã được đề xuất. Có người cho rằng đó là lời cầu nguyện dành cho một nữ thần, có người tìm kiếm dấu vết của một ngôn ngữ thất truyền, thậm chí có giả thuyết xem nó như một dạng lịch hoặc bản đồ. Nhưng chưa có cách giải thích nào được giới học thuật chấp nhận rộng rãi.
Có lẽ điều hấp dẫn nhất của Đĩa Phaistos nằm ở nghịch lý ấy: chúng ta có thể nhìn thấy từng dấu hiệu của một thông điệp được tạo ra cách đây hàng nghìn năm, nhưng vẫn không biết người tạo ra nó muốn nói gì. Một ngày nào đó, nếu tìm được một hiện vật song ngữ hoặc một “Rosetta Stone” của người Minoan, chiếc đĩa nhỏ bé này có thể bất ngờ cất tiếng nói sau gần bốn thiên niên kỷ im lặng.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước
