Chủ động phòng bệnh sau ngập úng

Tư vấn phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm cho người dân sau ngập úng, Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khẳng định: Phần lớn các bệnh phát sinh sau mưa ngập hoàn toàn có thể phòng tránh nếu mỗi gia đình chủ động nhận biết sớm nguy cơ và xử lý đúng cách ngay từ nơi ở của mình. Mức độ rủi ro có sự khác biệt rõ rệt theo địa bàn sinh sống. Khu vực trũng thấp, nông thôn ngập sâu kéo dài khiến người dân thường xuyên phải dội rửa bùn đất, lội đồng nên nguy cơ nhiễm mầm bệnh từ đất và nước cao hơn. Trong khi đó, ở đô thị, dù hạ tầng tốt hơn nhưng tại các điểm ngập úng cục bộ, nguy cơ vẫn chực chờ đối với người lao động ngoài trời và công nhân môi trường.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tư vấn, hướng dẫn cho người bệnh. Ảnh: Nguyễn Thanh

Hai bệnh lý nguy hiểm hàng đầu liên quan trực tiếp đến việc tiếp xúc bùn nước là nhiễm xoắn khuẩn Leptospira và bệnh Whitmore. Xoắn khuẩn Leptospira thường tồn tại trong nước và bùn nhiễm chất thải của động vật, nhất là chuột, xâm nhập vào cơ thể qua các vết trầy xước trên da khi người dân lội nước dọn nhà. Bệnh khởi phát với triệu chứng sốt, đau đầu, đặc biệt là đau nhức dữ dội vùng bắp chân, mệt mỏi, trường hợp nặng có thể gây vàng da, thiểu niệu, tổn thương gan và thận.

Tương tự, vi khuẩn gây bệnh Whitmore trong bùn đất có thể xâm nhập qua da trầy xước hoặc qua đường hô hấp, đặc biệt dễ diễn tiến nặng trên người có bệnh nền như đái tháo đường, biểu hiện qua những đợt sốt kéo dài, áp xe dưới da, viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn huyết.

Bác sĩ Phương khuyến cáo người dân khi phải tiếp xúc với bùn nước bắt buộc phải trang bị ủng cao su, găng tay, băng kín mọi tổn thương trên da. Sau khi xong việc cần rửa sạch cơ thể bằng nước sạch và xà phòng, đồng thời nhanh chóng đến bệnh viện kiểm tra nếu xuất hiện sốt kèm đau cơ hoặc sốt dai dẳng.

Bên cạnh nguy cơ nhiễm khuẩn qua da, nước ngập rút đi cũng là thời điểm các bệnh đường tiêu hóa và sốt xuất huyết bùng phát mạnh. Thực phẩm ngâm trong nước bẩn cùng nguồn nước sinh hoạt nhiễm khuẩn rất dễ gây ra tiêu chảy cấp, lỵ, thương hàn hay viêm gan A. Người bệnh khi nôn nhiều, đi ngoài liên tục, môi khô, khát nước dữ dội và tiểu ít là dấu hiệu đã mất nước nặng, cần được can thiệp y tế kịp thời, đặc biệt lưu ý nhóm đối tượng nhạy cảm như trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh mạn tính.

Cùng với đó, các vũng nước tù đọng trong chai lọ, xô chậu, lốp xe cũ quanh nhà sau mưa sẽ trở thành ổ sinh sản lý tưởng cho muỗi vằn, khiến số ca mắc sốt xuất huyết thường tăng vọt sau vài tuần. Người dân tuyệt đối không tự ý truyền dịch hay tự điều trị tại nhà khi bị sốt, nhất là khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng, nôn ói nhiều, chảy máu chân răng hay mệt lả.

Môi trường ẩm ướt sau lũ còn là mảnh đất màu mỡ cho các bệnh đau mắt đỏ, nấm kẽ chân, viêm nang lông và các nhiễm trùng vết thương tiến triển nhanh do vi khuẩn yếm khí hoặc vi khuẩn đường nước. Đối với các vết thương hở tiếp xúc với đất bùn, nguy cơ uốn ván là rất lớn, đòi hỏi phải được sát khuẩn đúng cách và tiêm phòng vắc xin theo chỉ định y khoa. Ngoài ra, thời tiết lạnh ẩm cùng nhà cửa ẩm mốc cũng khiến các bệnh viêm đường hô hấp gia tăng, đòi hỏi các gia đình phải thường xuyên giữ ấm cơ thể, lau chùi nấm mốc và giữ không gian sống thông thoáng.

Để bảo vệ sức khỏe gia đình, Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quốc Phương nhấn mạnh phương châm nước rút đến đâu phải khẩn trương dọn dẹp vệ sinh và khử trùng đến đó. Mỗi người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ăn chín, uống sôi, kiên quyết loại bỏ thực phẩm đã ngâm nước lũ, khử khuẩn nguồn nước sinh hoạt bằng phèn chua hoặc hóa chất chuyên dụng trước khi dùng.

Đồng thời, tích cực lật úp mọi phế thải chứa nước để triệt tiêu nơi muỗi đẻ trứng.