5,4 tỷ USD chờ rót vào ngân hàng Việt, cuộc đua tăng vốn chưa hạ nhiệt

Theo báo cáo chiến lược đầu tư năm 2027 của SSI Research, 08 ngân hàng đang lên kế hoạch phát hành cổ phiếu từ quý IV/2026 đến năm 2027, với tổng giá trị ước tính 143.830 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,4 tỷ USD. Nếu các kế hoạch được triển khai thành công, vốn chủ sở hữu của nhóm ngân hàng niêm yết có thể tăng khoảng 6,9%.

Tám ngân hàng Việt Nam dự kiến huy động tổng cộng gần 144.000 tỷ đồng, tương đương 5,4 tỷ USD, thông qua phát hành cổ phiếu.

Trong đó, NCB dẫn đầu về quy mô huy động dự kiến với khoảng 33.000 tỷ đồng. Vietcombank đứng tiếp theo với kế hoạch khoảng 31.771 tỷ đồng, trong khi BIDV dự kiến huy động khoảng 28.080 tỷ đồng. HDBank, VPBank, MB và MSB cũng nằm trong nhóm ngân hàng có kế hoạch bổ sung vốn đáng kể.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân, cuộc cạnh tranh về quy mô vốn điều lệ đã ghi nhận những bước tiến rõ rệt.

Ngày 25/9, MB hoàn tất tăng vốn điều lệ từ 80.550 tỷ đồng lên 100.687 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu trả cổ tức và chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. VPBank cũng hoàn tất phân phối hơn 2 tỷ cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, qua đó nâng vốn điều lệ từ 79.339 tỷ đồng lên 100.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, ngày 13/10, Techcombank được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ thêm tối đa 35.731 tỷ đồng. Nếu hoàn tất các phương án phát hành, vốn điều lệ của ngân hàng có thể đạt khoảng 106.593 tỷ đồng, vượt MB và VPBank để dẫn đầu hệ thống về quy mô vốn điều lệ. VPBank cũng dự kiến tiếp tục chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài, qua đó có thể nâng vốn điều lệ lên khoảng 106.244 tỷ đồng.

Không chỉ khối ngân hàng tư nhân, các ngân hàng có vốn Nhà nước như Vietcombank, BIDV và VietinBank cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực vốn. Diễn biến này cho thấy việc củng cố vốn đang trở thành yêu cầu chung của toàn ngành, thay vì chỉ là cuộc cạnh tranh thứ hạng giữa một số nhà băng.

Đằng sau những kế hoạch huy động quy mô lớn là nhu cầu vốn ngày càng tăng của nền kinh tế. Theo SSI Research, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2027 có thể đạt khoảng 16-17%, trong khi nhóm ngân hàng thuộc phạm vi theo dõi được dự báo tăng trưởng tín dụng 17,9%.

Nhu cầu tài trợ cho xây dựng, đầu tư hạ tầng, giao thông, đường sắt, metro và phát triển đô thị được kỳ vọng tiếp tục gia tăng. Các dự án quy mô lớn có thể thúc đẩy nhu cầu cho vay hợp vốn giữa nhiều ngân hàng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn.

Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng nhanh cũng kéo theo áp lực huy động vốn. Chênh lệch giữa tín dụng và tiền gửi vẫn ở mức gần 2,5 triệu tỷ đồng trong quý III/2026, dù đã thu hẹp so với trước đó. Trong bối cảnh nguồn tiền gửi có kỳ hạn ngắn hơn nhu cầu tài trợ dài hạn, các ngân hàng phải tăng cường huy động tiền gửi, phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và tìm kiếm nguồn vốn quốc tế.

Tăng vốn chủ sở hữu vì vậy không chỉ giúp ngân hàng mở rộng quy mô hoạt động mà còn tạo thêm dư địa đáp ứng các yêu cầu an toàn vốn, tăng khả năng hấp thụ rủi ro và đầu tư cho công nghệ, chuyển đổi số.

"Điều đáng quan tâm không phải ngân hàng nào đạt mốc 100.000 tỷ đồng trước, mà là nguồn lực mới được sử dụng như thế nào sau khi tăng vốn", PGS, TS. Nguyễn Văn Phương - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận xét.

Theo giới chuyên môn, quy mô vốn lớn chỉ thực sự phát huy tác dụng khi được chuyển hóa thành tài sản sinh lời có chất lượng, năng lực quản trị tốt hơn và khả năng chống chịu rủi ro cao hơn. Nếu tín dụng tăng quá nhanh, chất lượng tài sản suy giảm hoặc hiệu quả sử dụng vốn thấp, lợi thế về quy mô có thể bị bào mòn.

Áp lực này càng đáng chú ý khi SSI dự báo biên lãi thuần (NIM) của nhóm ngân hàng trong phạm vi theo dõi có thể giảm nhẹ xuống 3,11% năm 2027. Tỷ lệ nợ xấu của nhóm ngân hàng được phân tích, không bao gồm Sacombank, cũng có thể tăng lên 1,72%. Chi phí huy động cao, rủi ro từ khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và người mua nhà sẽ tiếp tục là những yếu tố cần theo dõi.

Trên thị trường, làn sóng tăng vốn hàng trăm nghìn tỷ đồng có thể trở thành chất xúc tác cho nhóm cổ phiếu ngân hàng, đặc biệt với những nhà băng có kế hoạch phát hành rõ ràng và khả năng mở rộng tín dụng.

Tuy nhiên, tăng vốn không đồng nghĩa giá cổ phiếu sẽ tăng tương ứng. Việc phát hành thêm có thể gây pha loãng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu nếu lợi nhuận không tăng đủ nhanh. Trong khi đó, áp lực chi phí huy động, biên lãi thuần (NIM) và nợ xấu tiếp tục là những yếu tố ảnh hưởng đến triển vọng lợi nhuận toàn ngành.

Do đó, dòng tiền nhiều khả năng sẽ chọn lọc những ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, chi phí vốn cạnh tranh và khả năng sử dụng vốn hiệu quả.