5 bệnh lý có liên quan đến thiếu choline, vậy ăn gì để bổ sung?

Choline là gì, quan trọng thế nào trong chuyển hóa và phòng ngừa bệnh lý?

Theo dữ liệu từ Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), choline là một dưỡng chất thiết yếu tan trong nước có cấu trúc tương tự vitamin, được cơ thể người tiếp nhận qua thực phẩm hoặc tái chế tại gan. Hiện tượng thiếu hụt chất này chỉ mới được ghi nhận trong điều kiện thí nghiệm hoặc ở những người nuôi ăn hoàn toàn qua đường tĩnh mạch.

Hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa đưa ra khuyến nghị cụ thể về liều lượng choline hàng ngày (RDA) mà mới chỉ xác định mức hấp thụ đủ (AI).

Vai trò của choline tập trung vào ba cơ chế sinh lý cốt lõi: duy trì cấu trúc và truyền tín hiệu lipid cho màng tế bào, hỗ trợ dẫn truyền thần kinh cholinergic và tham gia vào quá trình methyl hóa. Sự quan tâm dành cho choline ngày càng lớn khi nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nồng độ choline thấp có liên quan đến các vấn đề sức khỏe dưới lâm sàng như tổn thương cơ, gan nhiễm mỡ không do rượu, cũng như tình trạng thấp còi và dị tật ống thần kinh.

Thiếu hụt choline gây bệnh gì?

Thiếu hụt choline trong chế độ ăn uống kéo dài có thể dẫn đến các rối loạn chức năng nghiêm trọng:

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD): Choline cần thiết để tạo ra phosphatidylcholine, giúp vận chuyển chất béo (triglyceride) ra khỏi gan. Thiếu choline khiến chất béo bị kẹt lại, gây viêm và tổn thương gan.

Tổn thương cơ bắp (Cơ vân): Thiếu choline làm màng tế bào cơ bị rò rỉ, khiến mô cơ bị phân hủy (tăng nồng độ creatine phosphokinase trong máu).

Dị tật ống thần kinh ở thai nhi: Thiếu choline trong thai kỳ làm tăng nguy cơ nứt đốt sống và ảnh hưởng vĩnh viễn đến khả năng ghi nhớ (vùng hồi hải mã) của trẻ.

Rối loạn chuyển hóa và tim mạch: Làm gián đoạn quá trình methyl hóa, gây tích tụ homocysteine – yếu tố nguy cơ dẫn đến xơ vữa động mạch và đột quỵ.

Suy giảm chức năng nhận thức: Choline là tiền thân của acetylcholine (chất dẫn truyền thần kinh trí nhớ). Thiếu hụt chất này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer.

Lưu ý: Triệu chứng thiếu hụt nghiêm trọng thường ít gặp ở người có chế độ ăn đa dạng. Tuy nhiên, người ăn chay trường hoặc phụ nữ mang thai có nguy cơ cao hơn.

Nguồn thực phẩm giàu choline và chế độ dinh dưỡng

Một số thực phẩm giàu choline.

Tiêu thụ thực phẩm tự nhiên là biện pháp phòng ngừa hàng đầu. Dưới đây là hàm lượng choline trong các nhóm thực phẩm:

Nhóm thịt, cá và nội tạng (khẩu phần 85 g):

Gan bò: 356 mg (nguồn dồi dào nhất)
Gan gà: 246 mg
Thịt bò thăn: 117 mg
Ức gà nướng: 72 mg
Cá tuyết Đại Tây Dương: 71 mg

Trứng và sản phẩm từ sữa:

Trứng luộc (1 quả): 147 mg (tập trung ở lòng đỏ)
Sữa ít béo 1% (225 ml): 43 mg
Sữa chua không béo (245 g/1 cốc): 38 mg

Thực vật, nấm và ngũ cốc

Nấm Shiitake nấu chín (1 chén ăn cơm): 116 mg
Đậu nành rang (1/2 chén): 107 mg
Đậu Lima nấu chín (1 chén): 75 mg
Súp lơ luộc (1 chén): 72 mg
Khoai tây đỏ lớn (1 củ): 57 mg
Mầm lúa mì rang (28 g): 51 mg
Hạt diêm mạch nấu chín (1 chén): 43 mg
Hạnh nhân (28 g): 15 mg

Lời khuyên: Hãy ưu tiên điều chỉnh chế độ ăn uống hằng ngày. Đối với người ăn chay trường không tiêu thụ thịt và trứng, nên cân nhắc sử dụng thực phẩm bổ sung để đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu choline cho cơ thể.

Hoàng Nam