5 lỗi thường gặp khi ăn Chả cá Lã Vọng

Ăn sai cách món Chả cá Lã Vọng lập tức mất đi phần tinh túy nhất

Một buổi chiều Hà Nội se lạnh, tôi ngồi cùng vài người bạn tới quán chả cá lâu năm. Mâm bày ra, chảo cá vừa đặt lên bếp, mỡ mới sôi lăn tăn, mùi riềng, nghệ và thìa là còn đang “mở hương”, thì anh bạn ngồi bên đã gắp ngay một miếng chả cá chấm vào bát mắm tôm rồi vừa thổi, vừa ăn. Xơi hết miếng chả cá, anh ấy nhăn mặt: “Cũng như chả cá bình thường... đắt mà chẳng xắt ra miếng như lời đồn!”.

Khoảnh khắc ấy khiến tôi nhận ra: chả cá Lã Vọng không khó ăn, nhưng rất dễ… ăn sai cách. Và chỉ cần sai một chút, món ăn trứ danh - món di sản ẩm thực văn hóa của Hà Nội lập tức mất đi phần tinh túy nhất. Với anh bạn kia, miếng cá chưa kịp vàng mặt, mỡ chưa thấm, rau còn sống hăng... thì làm sao ngon được? Tìm hiểu mới biết, không chỉ anh bạn đó, mà khá nhiều người không biết cách ăn đã khiến món ẩm thực top di sản văn hóa trứ danh... mất đi phần tinh túy nhất và... mất ngon.

Lỗi thứ nhất: Gắp chả cá quá sớm

Đây là lỗi phổ biến nhất của người mới đi ăn Chả cá Lã Vọng. Thấy cá ướp nướng sơ vừa được trút vào chảo mỡ là vội gắp ngay, sợ chín quá mất đi độ ngọt.

Nhưng chả cá Lã Vọng không giống cá rán thông thường. Miếng chả cá chỉ thực sự “đạt” khi sôi nhẹ trong mỡ, mặt ngoài vàng ruộm, mỡ thấm đều từng thớ, còn bên trong vẫn mềm và ngọt.

Gắp miếng chả cá ăn quá sớm, cá chưa kịp se mặt, mùi thơm chưa bung, vị béo chưa tròn - khiến miếng chả cá lúc này nhạt nhòa, thiếu chiều sâu. Chờ thêm một chút không làm cá khô đi, mà còn giúp hương vị "mở ra" đúng cách.

Miếng chả cá chỉ thực sự ngon khi sôi nhẹ trong mỡ, mặt ngoài vàng ruộm, mỡ thấm đều từng thớ, còn bên trong vẫn mềm và ngọt. Ảnh internet

Lỗi thứ hai: Cho quá nhiều thìa là và hành cùng lúc

Thìa là và hành lá là linh hồn của món Chả cá Lã Vọng. Nhưng linh hồn ấy cần được dùng đúng liều lượng. Nhiều người có thói quen đổ cả nắm rau vào chảo, rồi đảo liên tục cho “chín kỹ”. Kết quả là rau bị nồng, hăng, át mùi cá và mỡ.

Cách đúng là cho vừa đủ thìa là và hành lá vào chảo, đảo nhanh tay để rau chỉ vừa chín tới. Khi ấy, thìa là dậy mùi thơm dịu, hành lá mềm nhưng không gắt, làm nền cho chả cá tỏa vị (chứ không lấn át), mới thơm, mới ngon.

Lỗi thứ ba: Pha mắm tôm quá mặn, hoặc quá gắt

Mắm tôm là điểm gây “e ngại” với người mới, nhưng cũng là linh hồn tạo nên chất riêng của Chả cá Lã Vọng. Sai lầm thường gặp là pha mắm tôm quá mặn, quá nồng, hoặc bỏ qua bước đánh mắm.

Pha mắm tôm đúng điệu là đánh mắm sủi bọt, thêm chanh, chút đường và một ít rượu trắng để mùi trở nên tròn, bớt gắt. Khi pha đúng, mắm tôm không còn “đứng một mình” mà hòa vào vị ngọt của cá, vị béo của mỡ và mùi thơm của rau.

Những người mới ăn mắm tôm nên pha nhạt tay, ăn từng chút một để làm quen.

Lỗi thứ tư: Trộn tất cả vào một bát lớn

Chả cá Lã Vọng không phải món “trộn cho xong”. Việc trộn sẵn cá, bún, rau và mắm tôm vào một bát lớn khiến cá nguội nhanh, mỡ đông lại, rau nhũn và hương vị trở nên lẫn lộn.

Cách ăn đúng là gắp từng miếng cá nóng từ chảo, thêm chút bún, lạc rang, chấm mắm tôm (hoặc nước mắm chấm) theo từng lần ăn. Mỗi miếng là một tổ hợp hương vị vừa vặn. Ăn chậm, ăn từng lượt giúp người thưởng thức cảm nhận rõ sự tinh tế của món ăn.

Lỗi thứ năm: Ăn vội, ăn cho no

Đây là lỗi khiến chả cá mất ngon theo nghĩa sâu nhất. Chả cá Lã Vọng không sinh ra để ăn vội. Món ăn này gắn với nhịp sống chậm, với những cuộc trò chuyện dài bên chảo chả cá nóng.

Khi ăn vội, người ta chỉ cảm nhận được cá và mỡ. Khi ăn chậm, người ta cảm được cả câu chuyện phía sau: lịch sử, không khí Hà Nội, sự tinh tế trong cách ăn. Chả cá Lã Vọng là món ăn của sự hiện diện, không dành cho sự hấp tấp.

Chả cá Lã Vọng ngon nhất khi người ăn có đủ thời gian ngồi lại, thưởng thức chậm rãi món đặc sản Hà Nội. Ảnh internet

Ăn chả cá Lã Vọng mùa nào ngon nhất?

Theo kinh nghiệm của những người làm nghề lâu năm, chả cá Lã Vọng ngon nhất vào mùa thu và đầu đông Hà Nội, khoảng từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau. Thời điểm này, cá lăng béo vừa độ, thịt chắc, ít bở. Thời tiết se lạnh khiến món ăn nóng tại bàn trở nên tròn vị hơn, mỡ không ngấy, mắm tôm dậy mùi nhưng không gắt.

Mùa hè vẫn có thể ăn chả cá, nhưng cảm giác dễ nặng bụng, nhất là với người chưa quen mắm tôm. Người Hà Nội xưa thường chọn ăn chả cá vào ngày mát, coi đó như một bữa ăn giữ ấm và gắn kết.

Quan trọng hơn mùa là thời điểm trong ngày. Chả cá Lã Vọng ngon nhất khi ăn trưa muộn hoặc chiều tối - là lúc người ăn có đủ thời gian ngồi lại, thưởng thức chậm rãi. Người ăn quây quần quanh một chảo cá, cùng chờ, cùng chia, cùng trò chuyện - khiến món Chả cá Lã Vọng như một sinh hoạt văn hóa. Đó cũng là lý do suốt hơn một thế kỷ qua món Chả cá Lã Vọng vẫn giữ nguyên cách ăn tại bàn như một nguyên tắc bất thành văn.