5 lưu ý quan trọng cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp để không bị buộc đổi tên, xử phạt khi kinh doanh

Chiều 20-5, Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM tổ chức lớp tập huấn "Hướng dẫn triển khai hoạt động quản lý nhà nước về thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn TPHCM".

Bà Nguyễn Thị Ngọc Nhung, Phó Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM), cho biết công tác xử lý vi phạm hiện cơ bản không có nhiều thay đổi so với trước đây, chủ yếu vẫn tập trung vào các hành vi xâm phạm nhãn hiệu và tên thương mại.

Thực tế, hành vi xâm phạm có thể phát sinh từ nhiều tình huống cụ thể. Chẳng hạn, một quán cà phê sử dụng tên gọi trùng hoặc gần giống với nhãn hiệu đã được bảo hộ, hoặc một doanh nghiệp đăng ký tên trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nhưng lại xung đột với nhãn hiệu của đơn vị khác.

Trong các trường hợp này, dù đã đăng ký kinh doanh hợp pháp, nếu có yếu tố xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn bị xử lý theo quy định.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Nhung, quá trình xử lý có sự phối hợp với các đơn vị liên quan và thường được thực hiện theo hướng ngăn ngừa, hạn chế tối đa việc xử phạt.

Các bên vi phạm được mời làm việc, giải thích quy định pháp luật để hiểu rõ hành vi. Nhiều trường hợp vi phạm mang tính vô ý, sau khi được hướng dẫn đã chủ động khắc phục như gỡ bỏ dấu hiệu vi phạm trên bảng hiệu, sản phẩm hoặc thay đổi tên gọi kinh doanh.

Từ thực tiễn này, cơ quan quản lý khuyến nghị doanh nghiệp và người dân cần chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu. Việc đặt tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần được cân nhắc kỹ lưỡng, tra cứu trước để tránh trùng hoặc xung đột với các nhãn hiệu đã được bảo hộ.

Nếu một tên kinh doanh xung đột với nhãn hiệu, doanh nghiệp không chỉ buộc phải thay đổi mà còn có thể bị xử lý về hành vi xâm phạm quyền đối với tên thương mại và nhãn hiệu.

Trong quá trình hoạt động, khi đưa hàng hóa, dịch vụ ra thị trường, doanh nghiệp cần sớm thực hiện đăng ký bảo hộ các yếu tố gắn với hoạt động kinh doanh. Ví dụ, một quán cà phê mang tên "N.N" khi đã sử dụng tên này để kinh doanh thì cần tiến hành đăng ký nhãn hiệu "N.N".

Buổi tập huấn về thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn TPHCM chiều 20-5

Không chỉ dừng ở tên gọi, các yếu tố đi kèm như bao bì, ly đựng, thiết kế nhận diện nếu có tính đặc thù cũng cần được xem xét đăng ký bảo hộ phù hợp.

Bên cạnh đó, đối với các yếu tố mang tính sáng tạo như công thức pha chế, công nghệ sản xuất giúp tạo ra sản phẩm cà phê có hương vị riêng biệt, doanh nghiệp cần tìm hiểu để đăng ký bảo hộ dưới dạng sáng chế hoặc các hình thức phù hợp.

Việc xác lập đầy đủ quyền đối với các tài sản trí tuệ này sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm kinh doanh, tránh rủi ro bị khiếu kiện hoặc yêu cầu xử lý vi phạm.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, việc chủ động xác lập và sử dụng hiệu quả công cụ sở hữu trí tuệ không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo.

Một môi trường kinh doanh có cơ chế bảo vệ sở hữu trí tuệ chặt chẽ, hiệu quả sẽ tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Ngược lại, nếu tình trạng hàng giả, hàng nhái diễn ra phổ biến, các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nước ngoài, có thể rút khỏi thị trường, kéo theo những tác động tiêu cực đến nền kinh tế.

"Hộ kinh doanh, doanh nghiệp cần nắm rõ các quy định, chủ động tra cứu, đăng ký và bảo vệ tài sản trí tuệ là yếu tố then chốt để phát triển kinh doanh cũng như hạn chế rủi ro, trong bối cảnh mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm có thể lên đến hàng trăm triệu đồng"- bà Nguyễn Thị Ngọc Nhung nói.