5 lý do đảng Dân chủ có thể không giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ

Cử tri bỏ phiếu và đăng ký khi Ohio bắt đầu tổ chức bỏ phiếu sớm cho các cuộc bầu cử sơ bộ. (Ảnh tư liệu: REUTERS/Shannon Stapleton)

Tuy nhiên, trả lời phỏng vấn của hãng tin Reuters, các nhà phân tích và chiến lược gia của hai đảng cho rằng có một số yếu tố khiến đảng Dân chủ không biến được những điều kiện chính trị thuận lợi này thành chiến thắng áp đảo, dù cuối cùng đảng này có thể giành thêm ghế tại Quốc hội.

Dưới đây là 5 lý do khiến đảng Dân chủ có thể không đạt được kết quả như kỳ vọng.

Ít khu vực bầu cử Hạ viện cạnh tranh hơn

Trong ba thập kỷ qua, số khu vực bầu cử Hạ viện Mỹ có tính cạnh tranh cao đã giảm mạnh. Phân cực đảng phái và việc phân chia lại khu vực bầu cử, trong đó có tình trạng thao túng ranh giới khu vực nhằm tạo lợi thế cho một đảng, khiến ngày càng nhiều ghế được xem là an toàn cho đảng Dân chủ hoặc đảng Cộng hòa.

Vì vậy, các nhà phân tích ước tính năm nay chỉ có khoảng 40–50 trong tổng số 435 ghế tại Hạ viện thực sự có tính cạnh tranh.

Phần lớn dự đoán đảng Dân chủ sẽ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, nhưng chỉ với đa số khoảng 5–20 ghế, hạn chế khả năng giành thêm ghế như năm 2018, khi đảng này giành thêm 41 ghế.

Ông Bill Galston, cựu cố vấn Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Bill Clinton, nhận định ngay cả khi đảng Dân chủ giành thêm 25 ghế Hạ viện, “họ sẽ có đa số đủ để điều hành, nhưng không lớn”.

Đa số như vậy giúp đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện nhưng để lại ít dư địa xoay xở, khiến việc thông qua các dự luật gây tranh cãi hoặc tuyên bố nhận được sự ủy nhiệm rộng rãi như trong những kỳ bầu cử “làn sóng” trước đây trở nên khó khăn hơn.

Đa số tại Thượng viện chưa chắc chắn

Đảng Dân chủ được dự đoán sẽ giành thêm ghế tại Thượng viện gồm 100 thành viên. Tuy nhiên, khả năng đảng này đạt mức tăng ròng 4 ghế cần thiết để nắm đa số 51–49 vẫn còn bỏ ngỏ, bởi nhiều mục tiêu giành ghế hàng đầu của họ nằm tại các bang mà ông Trump đã thắng với cách biệt lớn trong năm 2024.

Ông David Wasserman, chuyên gia bầu cử thuộc Cook Political Report, tổ chức phi đảng phái, cho rằng đảng Dân chủ cần tạo đột phá tại những bang ông Trump từng giành chiến thắng với cách biệt hai chữ số. Theo ông, ngay cả khi tỷ lệ ủng hộ trên toàn quốc chuyển dịch 10 điểm phần trăm theo hướng có lợi cho đảng Dân chủ, đảng này nhiều khả năng vẫn thiếu 2 ghế để đạt đa số.

Đảng Dân chủ cũng đối mặt với những cuộc đua khó khăn hơn dự kiến tại các bang mà họ từng hy vọng có lợi thế an toàn hơn, trong đó có Maine và Michigan.

“Đảng Cộng hòa đang bám rất sát trong những cuộc đua đó”, ông Andrew Busch, giáo sư chính sách công tại Đại học Tennessee ở Knoxville, đồng thời là tác giả một cuốn sách về lịch sử các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhận định.

“Điều đó không hẳn là kết quả có thể dự đoán nếu tình hình diễn biến thuận lợi cho đảng Dân chủ trên mọi mặt trận.”

Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu

Các cuộc thăm dò cho thấy cử tri đảng Dân chủ nhiệt tình hơn cử tri đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, các chiến lược gia lưu ý rằng những nhóm cử tri như người trẻ, người da màu và người gốc Tây Ban Nha, vốn có xu hướng ủng hộ đảng Dân chủ, thường đi bỏ phiếu trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ với tỷ lệ thấp hơn so với bầu cử tổng thống.

Các khảo sát cho thấy những nhóm cử tri này vẫn hoài nghi về cả hai đảng, đặc biệt liên quan đến chi phí sinh hoạt. Các chiến lược gia nhận định nếu tỷ lệ đi bỏ phiếu của những nhóm này thấp hơn dự kiến, đảng Dân chủ có thể đạt kết quả kém hơn vào ngày bầu cử.

Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022, cử tri từ 50 tuổi trở lên chiếm gần gấp đôi số cử tri dưới 50 tuổi. Những năm gần đây, cử tri lớn tuổi có xu hướng nghiêng về đảng Cộng hòa.

Đảng Cộng hòa có lợi thế về tài chính

Đảng Cộng hòa bước vào những tuần cuối của chiến dịch tranh cử với lợi thế tài chính đáng kể, dù hiệu quả chi tiêu tại các cuộc đua then chốt từ đầu chiến dịch đến nay chưa đồng đều.

Theo hồ sơ mới nhất gửi Ủy ban Bầu cử Liên bang, các ủy ban toàn quốc của đảng Cộng hòa và các ủy ban hành động chính trị (PAC) ủng hộ đảng này nắm khoảng 614 triệu USD tiền mặt, so với 392 triệu USD của đảng Dân chủ.

Đảng Cộng hòa cũng có thể dựa vào siêu PAC MAGA Inc. của ông Trump, tổ chức này có 416 triệu USD tiền mặt vào đầu tháng 9.

Theo AdImpact, đơn vị theo dõi chi tiêu quảng cáo, tính đến cuối tháng 9, đảng Cộng hòa đã chi nhiều hơn đảng Dân chủ 188 triệu USD cho quảng cáo tại các bang cạnh tranh trong cuộc đua Thượng viện.

“Bất cứ khi nào một bên có lợi thế tài chính lớn và có khả năng dồn tiền vào các cuộc đua vào phút chót, điều đó đều có thể làm nghiêng kết quả của những cuộc đua sít sao”, ông Busch nói.

Các cuộc thăm dò từng đánh giá thấp sức mạnh của đảng Cộng hòa

Trong những kỳ bầu cử gần đây, các cuộc thăm dò thường đánh giá thấp mức độ ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa. Khảo sát của Reuters/Ipsos cho thấy trong số cử tri đã đăng ký, 43% ủng hộ đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Quốc hội, so với 35% ủng hộ đảng Cộng hòa.

Những sai lệch lớn nhất của các cuộc thăm dò xảy ra trong các kỳ bầu cử có ông Trump tham gia tranh cử. Năm nay, ông Trump không có tên trên lá phiếu nhưng đã kêu gọi những người ủng hộ coi cuộc bầu cử tháng 11 như thể ông đang tranh cử.

Các cuộc thăm dò đã đánh giá thấp đáng kể sức mạnh của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2014, khi đảng này giành chiến thắng vang dội tại Thượng viện. Trong khi đó, các cuộc thăm dò trước bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022 lại đánh giá thấp kết quả của đảng Dân chủ.