5 năm đồng hành cùng trẻ mồ côi sau đại dịch Khi trách nhiệm xã hội được nối dài

Chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” được Báo Thanh Niên khởi xướng trong bối cảnh đại dịch COVID-19 để hỗ trợ những trẻ em mất cha, mẹ vì dịch bệnh. Từ một chương trình hỗ trợ trong thời điểm đặc biệt, hành trình này dần được mở rộng thành sự đồng hành lâu dài, hướng đến việc giúp các em có thêm điều kiện học tập, phát triển và từng bước tự tin bước vào tương lai.

Sau 5 năm, điều còn lại không chỉ là những con số về số trẻ được hỗ trợ hay những phần quà được trao đi. Đó còn là câu chuyện về những đứa trẻ đã lớn lên trong sự quan tâm của cộng đồng; về những gia đình đã nỗ lực vượt qua biến cố; và về những người đã lựa chọn ở lại, đồng hành đủ lâu để thấy các em lớn lên từng ngày.

Từ sự đồng điệu về trách nhiệm đến hành trình 17 năm đồng hành

Tân Hiệp Phát là một trong những doanh nghiệp đồng hành cùng “Cùng con đi tiếp cuộc đời” từ những ngày đầu với cách tiếp cận dài hạn: bảo trợ 50 em đến năm 18 tuổi, thay vì chỉ hỗ trợ trong một thời điểm hay một giai đoạn ngắn. Trong số đó có những em sinh năm 2021, mất mẹ khi chưa tròn 1 tuổi.

Có những bé mất mẹ vì Covid 19 khi chưa đầy tuổi

Đằng sau cam kết ấy là sự đồng cảm với những hoàn cảnh mà chương trình hướng tới giữa Nhà sáng lập Tân Hiệp Phát và Tổng Biên tập Báo Thanh Niên – những người đều từng trải qua tuổi thơ mất cha, mẹ từ nhỏ. Sự tương đồng trong trải nghiệm cuộc sống trở thành một điểm kết nối đặc biệt, giúp hai bên có thêm sự thấu hiểu đối với những đứa trẻ đang phải lớn lên sau một biến cố quá lớn.

Đồng thời, sự đồng điệu điệu trong cách nhìn về trách nhiệm xã hội – không chỉ sẻ chia khi khó khăn xảy đến, mà kiên trì đồng hành để tạo ra thay đổi lâu dài – đã đưa Tân Hiệp Phát đến với “Cùng con đi tiếp cuộc đời”.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn – Tổng Biên tập Báo Thanh niên từng chia sẻ rằng toàn bộ tập thể Báo, từ Tổng biên tập đến các thành viên, xem việc giúp đỡ những đứa trẻ mồ côi là “trách nhiệm và bổn phận người làm báo”, với niềm tin rằng xã hội và cộng đồng sẽ không bỏ rơi các em.

Với Tân Hiệp Phát, chăm lo cho trẻ em và đóng góp cho cộng đồng cũng là một phần trong định hướng trách nhiệm xã hội mà doanh nghiệp theo đuổi. Doanh nghiệp mong muốn tạo điểm tựa cho những trẻ em đang cần niềm tin vào cuộc sống trong lúc chơi vơi, khó khăn. Lan tỏa nhiều hơn nữa nghị lực, sức mạnh của cuộc sống vào từng hoàn cảnh gia đình để các em lớn lên, trưởng thành trong cuộc sống và trở nên có ích với xã hội. Vì vậy, sự đồng hành với chương trình không dừng ở việc hỗ trợ tài chính, mà được mở rộng thành sự hiện diện thường xuyên của chính cán bộ nhân viên Công ty – những tự nguyện trở thành những “mentor”, người đồng hành gần gũi với các em.

Những đứa trẻ dần được lấp đầy khoảng trống, lớn lên trong tình yêu thương

Giữa những cơn nắng mưa bất chợt của Sài Gòn những ngày tháng 9, những chuyến xe chở các anh chị cán bộ nhân viên Tân Hiệp Phát – những người đồng hành quen thuộc của chương trình – lại len lỏi qua từng con phố, từ Thủ Đức, Bình Thạnh, Quận 3, Quận 6, Quận 8, Quận 12 đến Bình Tân, Bình Chánh (cũ)… để tìm đến tận nhà, thăm hỏi và trao những phần quà yêu thương cho gần 50 em nhỏ nhân dịp trung thu. Những hành trình đã trở thành quen thuộc với cả cán bộ nhân viên Công ty và các em nhỏ do bên cạnh dịp Tết Nguyên đán và Tết Thiếu nhi 1/6.

Tại căn nhà của ông Hàng Hữu Nghĩa và bà Phùng Tú Lan ở phường Bình Phú (TP.HCM), ba chị em Hàng Ngọc Thảo, Hàng Ngọc Xuân và Hàng Quốc Hiếu đã quá quen thuộc với chú Toàn, chú Nam, cô Thanh… từ Tân Hiệp Phát.

Mẹ các em, chị Hàng Ngọc Bích, qua đời năm 2021 vì Covid-19, người cha thì đã bỏ đi từ lâu. Sau mất mát ấy, ông bà ngoại trở thành chỗ dựa của ba đứa trẻ. Ông Nghĩa đã lớn tuổi nhưng vẫn chạy xe ôm công nghệ, Bà Lan ở nhà chăm cháu. Tuy cuộc sống khó khăn và chật vật, ông bà vẫn cố gắng lo cho các cháu với sự đồng hành của Báo Thanh niên và Tập đoàn Tân Hiệp Phát thông qua chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời”.

Năm năm sau ngày mẹ mất, ba chị em Thảo, Xuân, Hiếu đã dần lớn lên và đã biết tự chăm lo việc học, phụ giúp gia đình.

Ba chị em Thảo, Xuân, Hiếu dần lớn lên bên ông bà và đã biết tự lo việc học, phụ giúp gia đình.

Thảo nay học lớp 9, Xuân lớp 4 và Hiếu lớp 3. Các em lớn lên bằng những việc rất nhỏ: sáng tự thức dậy đi học, chiều về tự lấy bài ra làm, biết rửa chén, tự lấy cơm ăn và phụ ông bà những việc trong nhà.

Biết ông bà vất vả, tụi trẻ sớm tự giác và hiểu chuyện “Đứa nào về là lấy bài ra viết hết. Nói chung là tự học không à”, ông Nghĩa kể.

Ông vẫn chạy xe ôm công nghệ. Bà Lan vẫn trông nom tiệm nước giải khát nhỏ bên căn nhà thuê. “Thôi kệ, mình còn sức thì cứ làm để lo cho cháu, đến khi nào yếu thì tính sau”, ông Nghĩa nói.

Trong căn nhà ấy, những đứa trẻ cũng đang học cách tự bước đi. Hiếu thích môn toán. Xuân chăm học, phụ ông bà bán nước giải khát và mơ sau này trở thành cô giáo dạy tiếng Anh.

Khi các cô chú hỏi muốn nói gì, Xuân còn ngại ngùng rồi nói nhỏ: “Con cảm ơn mấy cô chú thường tới đây thăm con”.

Chị Kim Thị Sa Ren tại phường Phú Định (TP.HCM) có chồng mất vì Covid-19. Khi đó Kim Bảo – con lớn của chị mới 8 tuổi, 3 em trai sinh ba năm 2017 của Kim Bảo khi ấy vẫn còn rất nhỏ và mẹ chồng cũng qua đời, mình chị phải chăm sóc bốn con.

Sa Ren không biết chữ, chị phải nhận việc gia công về nhà, phụ nấu cháo từ thiện và làm những công việc tay chân để kiếm thêm thu nhập. Bốn con đi học với những khung giờ khác nhau khiến chị càng khó tìm được một công việc ổn định. Chị luôn canh cánh nỗi lo khi các con càng lớn, chi phí học tập và sinh hoạt càng nhiều.

Từ tháng 10.2022, Tân Hiệp Phát bắt đầu đồng hành, bảo trợ cả 4 em đến năm 18 tuổi.

Một mình lo cho bốn con, chị Sa Ren luôn canh cánh nỗi lo khi các con càng lớn, chi phí học tập và sinh hoạt càng nhiều

Năm năm sau ngày mất mát, căn nhà nhỏ vẫn còn nhiều khoản phải lo. Nhưng những đứa trẻ cũng đã dần lớn. Kim Bảo giờ đã điềm đạm, biết lắng nghe, biết phụ mẹ chơi với em. Hỏi cậu bé sống cùng ba em trai có mệt không, câu trả lời đến rất thật: “Mệt lắm!”. Kim Bảo, Thiên Bảo, Quốc Bảo và Gia Bảo mỗi đứa một tính nhưng đều khỏe mạnh, lanh lợi và rất thương yêu nhau.

Chị Sa Ren - người vừa làm cha vừa làm mẹ vẫn thường trực nỗi lo khi các con lên lớp cao, chi phí học tập tăng lên trong khi thu nhập của mình bấp bênh.

“Khi các con lên lớp cao, chỉ sợ mình không có điều kiện lo nổi. Cũng may có các anh chị Báo Thanh niên và Tập đoàn Tân Hiệp Phát đồng hành cùng mấy mẹ con”, chị xúc động chia sẻ.

Mỗi lần nghe tin các cô chú xuống thăm, chị và các con đều vui mừng chờ đón.

Còn Trần Phương Hy ở phường Bình Đông (TP.HCM) cũng đang trên hành trình trưởng thành.

Năm năm trước, Hy mất mẹ khi vừa học lớp 6. Em sống cùng ông bà nội, cha đi làm xa. Điều ông bà mong mỏi khi ấy rất giản dị: cháu ngoan, chịu khó học hành, sau này có thể tự đứng trên đôi chân mình.

Năm năm sau, điều ấy đang dần thành hiện thực. Hy nay đã là nữ sinh lớp 11. Em thích vẽ, quan tâm đến tiếng Pháp, tiếng Anh và bắt đầu suy nghĩ về khối thi đại học.

Phương Hy không còn ngại ngùng trước những người từng xa lạ. Năm năm đồng hành đã biến những cuộc gặp thành tình thân.

“Con thích tiếng Pháp vì nó có nhiều đặc điểm thú vị về ngữ pháp và cách phát âm. Sau này tiếp xúc với tiếng Anh nhiều hơn thì con thấy mỗi ngôn ngữ đều có điểm hay riêng”, Hy nói.

Phương Hy không còn ngại ngùng trước những người từng xa lạ. 4 năm đồng hành đã dần biến những người xa lạ thành người thân.

Ông nội Hy chỉ mong cháu lớn khôn, sau này có công việc để tự nuôi bản thân. “Còn sau này cháu tự đi xa được đến đâu, giỏi hay không thì còn tùy vào cháu”, ông nói.

Trao yêu thương hôm nay, để vòng tròn sẻ chia tiếp tục nối dài

Với cán bộ nhân viên Tân Hiệp Phát, mỗi lần đến thăm các em giống như một lần trở về gặp những người thân quen. Họ nhớ tên từng em, biết em nào thích môn gì, em nào đang chuẩn bị thi, em nào có thành tích mới. Có người còn giữ liên lạc với gia đình sau mỗi chuyến đi, đưa các em đi chơi cùng con mình vào dịp lễ, Tết.

Điều thay đổi rõ nhất không chỉ là những đứa trẻ lớn lên, mà còn là khoảng cách giữa những người từng xa lạ dần biến mất. Những câu hỏi “Kỳ này tới trường có vui không con?”, “Có thành tích gì mới, kể cô chú nghe?”... đã trở thành những cuộc trò chuyện tự nhiên giữa những người đã trở thành thân quen qua năm tháng.

Những người đồng hành cũng nhận lại những điều tốt đẹp cho riêng mình. Đó có thể là niềm vui khi một em khoe điểm tốt, sự xúc động khi thấy một cô bé ngày nào còn rụt rè nay chủ động trò chuyện, hay đơn giản là cảm giác được chờ đón mỗi lần trở lại.

Chặng đường phía trước của những đứa trẻ ấy vẫn còn dài. Sau 5 năm, các em đã bắt đầu biết tự học, biết phụ ông bà, biết mình thích gì và muốn đi đến đâu.

Mong yêu thương trao đi hôm nay sẽ góp thêm một mắt xích cho vòng tròn sẻ chia, để các em vững bước trên hành trình phía trước và một ngày có thể trao lại những điều tốt đẹp ấy cho cuộc đời

Phương Hy còn nghĩ xa hơn. Nếu sau này có một công việc ổn định, em muốn giúp những đứa trẻ có hoàn cảnh giống mình. Một đứa trẻ từng được giúp đỡ vào lúc khó khăn nhất, đến một ngày đủ lớn sẽ muốn đưa tay về phía một người khác.

Hy nói: “Con nghĩ là mẹ ở trên cao có thể yên tâm phần nào về cuộc sống hiện tại của con. Bởi vì con đã có thể tự lựa chọn tương lai cho bản thân và con đã trưởng thành hơn mỗi ngày”.

Năm năm trước, em là một cô bé mất mẹ. Năm năm sau, em đã là một nữ sinh lớp 11 biết nghĩ về tương lai, biết tự lựa chọn con đường của mình và biết rằng một ngày nào đó, mình cũng muốn trở thành chỗ dựa cho một người khác.

Năm năm qua đi, những yêu thương được trao đi qua Cùng con đi tiếp cuộc đời đã kết nối thành một vòng tròn không ngừng mở rộng – từ người đồng hành đến các em, và từ các em đến những giá trị tốt đẹp mà các em sẽ tiếp tục trao lại cho cuộc đời.