5 nhóm quan điểm chỉ đạo bao trùm tại Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về kinh tế nhà nước

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam diễn ra sáng 25-2, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị đã trình bày chuyên đề "Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 79-NQ/TW, ngày 6-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước".

Ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, quán triệt nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước. Ảnh: TTXVN

Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị là bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về kinh tế nhà nước. Lần đầu tiên nội hàm kinh tế nhà nước được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này.

Nghị quyết cũng khẳng định trong suốt 80 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt sau 40 năm đổi mới, kinh tế nhà nước luôn giữ vai trò chủ đạo, vừa trực tiếp sản xuất kinh doanh, vừa là nền tảng nguồn lực vật chất quan trọng, đồng thời là công cụ chiến lược để Nhà nước thực hiện vai trò định hướng, dẫn dắt và điều tiết các hoạt động kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự hội nghị tại điểm cầu Hội trường Diên Hồng. Ảnh: TTXVN

Bên cạnh đó, Nghị quyết đã chỉ rõ những hạn chế, tồn tại của kinh tế nhà nước như: Hiệu quả chưa tương xứng với nguồn lực khi vẫn còn 20% doanh nghiệp Nhà nước (134 đơn vị) bị lỗ lũy kế với tổng số lỗ 115.270 tỉ đồng. Một số dự án lớn chậm tiến độ, kém hiệu quả kéo dài chưa xử lý dứt điểm. Cải cách doanh nghiệp Nhà nước còn chậm khi tiến trình cổ phần hóa, thoái vốn gần như "đóng băng" trong giai đoạn 2023-2025 do vướng mắc về đất đai và tâm lý sợ sai…

Quan điểm về phát triển kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, nhằm phát huy hơn nữa vai trò của kinh tế nhà nước, góp phần hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước đến năm 2030 và năm 2045, Nghị quyết 79 đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống, bao trùm và toàn diện về phát triển kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới, trong đó có một số điểm mới.

Thứ nhất, đổi mới, bổ sung và cụ thể hóa nội hàm vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thứ hai, xác định rõ mối quan hệ cùng phát triển giữa kinh tế nhà nước và các khu vực kinh tế khác nhằm phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của từng khu vực; đồng thời xác định mục tiêu đến năm 2045 kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc bảo đảm tự chủ chiến lược, tự cường và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế, quản trị hiện đại, minh bạch, hiệu quả, có năng lực cạnh tranh cao và hội nhập sâu vào kinh tế toàn cầu, cung ứng dịch vụ công chất lượng cao, khẳng định tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.

Thứ ba là quan điểm về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực kinh tế nhà nước.

Thứ tư, nâng tầm nhiệm vụ của kinh tế nhà nước gắn với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng.

Thứ năm, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực, hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước đối với kinh tế nhà nước, nhất là trong định hướng sử dụng nguồn lực và tổ chức thực hiện.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Phấn đấu có từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới

Đối với mục tiêu, tầm nhìn phát triển kinh tế nhà nước, Nghị quyết đề ra các mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể về phát triển kinh tế nhà nước đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Trong đó, mục tiêu tổng quát với 4 nội dung chính gắn với vai trò, chức năng của kinh tế nhà nước. Cụ thể: Nâng cao hiệu quả phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong định hướng chiến lược của kinh tế nhà nước trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược; dẫn dắt, hỗ trợ các khu vực kinh tế cùng phát triển; góp phần thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, bảo đảm quốc phòng an ninh, thúc đẩy tiến bộ công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; góp phần thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm phát triển đất nước.

Đồng thời, Nghị quyết xác định các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 cần đạt đối với các thành tố của kinh tế nhà nước với 6 thành tố: Về đất đai, tài nguyên; về tài sản kết cấu hạ tầng; về ngân sách dự trữ quốc gia, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; về doanh nghiệp nhà nước; về tổ chức tín dụng nhà nước; về đơn vị sự nghiệp công lập.

Trong đó, lưu ý một số mục tiêu định lượng như: Về ngân sách, dự trữ quốc gia, tỉ lệ huy động nguồn ngân sách đạt khoảng 18% GDP, bội chi ngân sách khoảng 5% GDP, nợ công không quá 60% GDP, chi đầu tư phát triển khoảng 35 - 40% chi ngân sách, chi thường xuyên khoảng 50 - 55% tổng chi ngân sách. Về doanh nghiệp nhà nước, phấn đấu 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và có từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số...

Để thực hiện những mục tiêu trên, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ: Bộ Chính trị yêu cầu tập trung triển khai mạnh mẽ, thực chất các nhiệm vụ giải pháp. Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chung cũng như những giải pháp cụ thể.

Về vấn đề vốn nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước không nắm giữ chi phối, chuyển giao vốn nhà nước cho doanh nghiệp có chức năng đầu tư kinh doanh vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp nhà nước cùng ngành nghề để quản lý đầu tư phát triển.

Đối với doanh nghiệp nhà nước, Nghị quyết đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể thuộc 4 nội dung chính: Bảo đảm doanh nghiệp nhà nước thực sự là một lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế nhà nước; thúc đẩy đầu tư phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh để kinh doanh hiệu quả bền vững; đổi mới, nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp; cơ cấu lại vốn nhà nước và sắp xếp doanh nghiệp nhà nước.

Đối với tổ chức tín dụng nhà nước, tiếp tục triển khai các giải pháp về áp dụng chuẩn mực quản trị hiện đại, nâng cao năng lực quản lý rủi ro, chuyển đổi số toàn diện cho các tổ chức tín dụng nhà nước; tổ chức sắp xếp lại mạng lưới ngân hàng thương mại nhà nước, bảo đảm minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình đối với các tổ chức tín dụng nhà nước...

Văn Duẩn