'5 phút học số': Đưa kỹ năng số vào hoạt động du lịch Ninh Bình

Học số từ những việc nhỏ nhất

Từ đầu năm 2026, Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình triển khai mô hình “5 phút học số” trong phong trào “Bình dân học vụ số” lĩnh vực du lịch. Theo Công văn số 790/SDL-TTTTXTDL, mô hình được phổ biến tới các xã, phường, hướng tới cán bộ, doanh nghiệp, hộ kinh doanh dịch vụ du lịch và người dân.

Điểm đáng chú ý nằm ngay ở cách tổ chức bài học. Thay vì những chương trình đào tạo dài và thiên về lý thuyết, kiến thức được chia thành các video ngắn, mỗi video tập trung vào một kỹ năng cụ thể, gần với công việc và có thể thực hành ngay.

Đến nay, bộ “5 phút học số” đã có 20 bài học, trải từ những thao tác quen thuộc như quét mã QR để tra cứu thông tin du lịch, tìm điểm đến trên bản đồ số, sử dụng ứng dụng du lịch thông minh, chụp ảnh và quay video bằng điện thoại, tạo mã QR thanh toán, trả lời tin nhắn và bình luận của khách... đến những kỹ năng mới hơn như sử dụng ChatGPT hỗ trợ viết nội dung quảng bá nhà hàng, khách sạn; thiết kế poster bằng AI; phân tích dữ liệu khách du lịch; tạo địa điểm trên Google Maps; livestream quảng bá điểm đến, nhận diện thông tin giả và ứng xử trên mạng xã hội.

“5 phút học số” gồm các bài học ngắn gọn, thực tế, phù hợp với nhu cầu của người dân và các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch

Nhìn vào những bài học này có thể thấy, “5 phút học số” không bắt đầu từ những khái niệm lớn về chuyển đổi số. Điểm xuất phát là những việc rất cụ thể mà một người làm du lịch có thể gặp hằng ngày.

Một chủ homestay có thể học cách đưa địa điểm lên Google Maps để khách dễ tìm thấy cơ sở. Một hộ bán đặc sản địa phương có thể tạo mã QR để khách thanh toán không dùng tiền mặt. Một người dân tại điểm du lịch có thể dùng điện thoại quay video ngắn giới thiệu cảnh đẹp địa phương. Một cơ sở lưu trú có thể học cách phản hồi bình luận, xin đánh giá của khách sau chuyến đi. Mỗi bài học chỉ kéo dài vài phút nhưng hướng tới một thao tác cụ thể mà người học có thể thử ngay trên chiếc điện thoại của mình.

Cách tiếp cận này khá phù hợp với đặc thù của du lịch Ninh Bình. Chuyển đổi số của ngành du lịch không chỉ diễn ra tại cơ quan quản lý, những khu du lịch lớn hay doanh nghiệp chuyên nghiệp. Trải nghiệm của du khách còn được hình thành qua rất nhiều “điểm chạm”: một cơ sở lưu trú, nhà hàng, cửa hàng đặc sản, người cung cấp dịch vụ, điểm tham quan hay cộng đồng dân cư tại khu vực có hoạt động du lịch.

Trong một hành trình, du khách có thể tìm kiếm điểm đến trên Google Maps trước khi khởi hành, tra cứu thông tin bằng QR khi đến nơi, thanh toán bằng điện thoại tại nhà hàng hoặc cửa hàng, đăng ảnh lên mạng xã hội rồi để lại đánh giá cho khách sạn sau chuyến đi. Mỗi “điểm chạm số” ấy lại đòi hỏi người cung cấp dịch vụ phải có những kỹ năng tương ứng.Bởi vậy, giá trị của “5 phút học số” không nằm ở độ dài của mỗi bài học mà ở khả năng đưa một kỹ năng cụ thể đến đúng người có thể sử dụng nó.

Từ QR, Google Maps đến ChatGPT và AI

Một điểm đáng chú ý là nội dung “5 phút học số” không dừng lại ở những kỹ năng số cơ bản mà đã mở rộng sang các công cụ mới như ChatGPT và trí tuệ nhân tạo. Nếu những bài học về QR, bản đồ số, thanh toán điện tử hay tương tác với khách hàng giúp người làm du lịch sử dụng những tiện ích số thường gặp, thì các nội dung về ChatGPT, AI, livestream hay phân tích dữ liệu bắt đầu hướng tới một nấc cao hơn: sử dụng công nghệ để quảng bá, kinh doanh và tạo giá trị.

Tại chùa Bái Đính, hình ảnh “chú tiểu AI” tạo thêm một điểm nhấn khá thú vị trong không gian của điểm du lịch văn hóa, tâm linh nổi tiếng. Việc đưa công nghệ vào trải nghiệm tại điểm đến cho thấy AI không còn là câu chuyện xa lạ với hoạt động du lịch. Theo thông tin giới thiệu của tỉnh, Bái Đính nằm trong nhóm các khu, điểm du lịch ứng dụng AI trong quản lý và phục vụ khách, cùng với Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, Phố cổ Hoa Lư, Thung Nham.

Từ một “chú tiểu AI” tại Bái Đính đến việc một hộ kinh doanh học cách sử dụng ChatGPT để viết nội dung hay AI hỗ trợ thiết kế poster, có thể thấy công nghệ đang đi vào du lịch Ninh Bình ở những quy mô và hình thức rất khác nhau.

Chú Tiểu AI tại Bái Đính – Người bạn nhỏ dẫn lối an yên

Cách chia công nghệ thành những kỹ năng nhỏ giúp người học dễ tiếp cận. Họ có thể bắt đầu bằng một việc cụ thể: hôm nay học cách tạo QR thanh toán, lần sau học cách quay một video, tiếp đó thử đưa địa điểm lên Google Maps hoặc sử dụng AI hỗ trợ viết một đoạn giới thiệu.

Bộ kỹ năng này đang được phổ biến xuống cơ sở. Tại phường Hà Nam, tài liệu được tuyên truyền tới các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, hộ kinh doanh dịch vụ và người dân. Tại xã Tân Thanh, các bài học được giới thiệu dưới dạng tài liệu trực tuyến miễn phí dành cho cán bộ, doanh nghiệp, hộ kinh doanh dịch vụ du lịch và cộng đồng. Phường Lý Thường Kiệt cũng phổ biến bộ “5 phút học số - Đồng hành cùng du lịch Ninh Bình”, tạo điều kiện để người dân tiếp cận qua YouTube, Facebook, trang thông tin du lịch hoặc quét QR.

Đặc biệt, Ninh Bình có lợi thế lớn về du lịch di sản, văn hóa, sinh thái và cộng đồng. Chính người dân sống tại điểm đến đang nắm giữ rất nhiều chất liệu mà công nghệ có thể giúp đưa tới du khách: một món ăn địa phương, một nghề truyền thống, cảnh quan làng quê, câu chuyện về di tích hay những trải nghiệm đời sống bản địa.

Khi một người dân có các kỹ năng số, họ đồng thời tăng khả năng hiện diện và tương tác trên môi trường số, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Ở góc độ này, “5 phút học số” là một cách triển khai khá thực tế của phong trào “Bình dân học vụ số”.

Với Ninh Bình, nơi trải nghiệm du lịch được tạo nên không chỉ tại những khu, điểm du lịch lớn mà còn từ các cơ sở lưu trú, nhà hàng, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư, phổ cập kỹ năng số cũng chính là cách đưa chuyển đổi số đến từng “điểm chạm” với du khách./.