5 tấn cà phê EU nhập khẩu, 1 tấn đến từ Việt Nam

Theo báo cáo The Economic Impact of Coffee in Europe do Europe Economics thực hiện theo đặt hàng của Liên đoàn Cà phê châu Âu (ECF) và công bố tại sự kiện World of Coffee Brussels, EU hiện tiêu thụ khoảng 24% lượng cà phê toàn cầu, qua đó tiếp tục là thị trường cà phê lớn nhất thế giới.

Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và chế biến, năm 2025, EU nhập khẩu khoảng 2,9 triệu tấn cà phê nhân và cà phê rang từ các nước ngoài khối, tương đương 48,3 triệu bao, với tổng kim ngạch 18,7 tỷ euro.

Việt Nam chiếm 20% lượng cà phê EU nhập khẩu

Brazil tiếp tục là nguồn cung lớn nhất cho EU với hơn 1 triệu tấn, chiếm 34,2% tổng lượng nhập khẩu.

Việt Nam đứng thứ 2 với khoảng 587.000 tấn, tương đương 20% tổng lượng cà phê EU nhập khẩu. Điều này đồng nghĩa rằng cứ 5 tấn cà phê được EU nhập khẩu từ bên ngoài thì có khoảng 1 tấn đến từ Việt Nam.

Các nguồn cung lớn tiếp theo gồm Uganda (8,9%), Colombia (5,5%), Honduras (4,6%), Ethiopia (4,5%), Ấn Độ (3,8%) và Indonesia (3,7%). Tám quốc gia này chiếm khoảng 85% tổng lượng cà phê nhập khẩu của EU.

Báo cáo cũng cho thấy nhu cầu nhập khẩu của EU vẫn duy trì ở mức rất cao trong những năm gần đây. Lượng cà phê nhập khẩu đạt đỉnh gần 3 triệu tấn năm 2022, giảm nhẹ trong năm 2023 trước khi phục hồi trở lại trong năm 2024 và chỉ giảm nhẹ trong năm 2025 với 2,86 triệu tấn.

Đáng chú ý, giá cà phê thế giới tăng mạnh đã đẩy giá trị nhập khẩu tăng nhanh hơn nhiều so với sản lượng. Giá trị nhập khẩu cà phê nhân của EU tăng từ 5,8 tỷ euro năm 2020 lên khoảng 17 tỷ euro năm 2025.

Cũng theo báo cáo, 96,3% lượng cà phê EU nhập khẩu vẫn là cà phê nhân chưa khử caffeine, phản ánh vai trò trung tâm của châu Âu trong hoạt động rang xay và chế biến sâu trước khi sản phẩm được tiêu thụ hoặc tái xuất.

Đức và Italy - 2 cửa ngõ quan trọng của cà phê vào châu Âu

Hoạt động nhập khẩu cà phê của EU tập trung tại một số trung tâm logistics lớn.

Đức là quốc gia nhập khẩu nhiều nhất, chiếm đến 34,4% tổng lượng cà phê nhập khẩu từ ngoài EU, tương đương khoảng 1,01 triệu tấn. Phần lớn hàng hóa đi qua cảng Hamburg và cụm cảng Bremen/Bremerhaven trước khi được phân phối trong nội khối.

Italy đứng thứ hai với 608.000 tấn, tương đương 20,7%, chủ yếu thông qua các cảng Trieste và Genoa.

Theo sau là Tây Ban Nha, Bỉ, Hà Lan và Pháp.

Sáu quốc gia trên chiếm gần 90% lượng cà phê nhập khẩu của toàn EU.

Báo cáo lưu ý các số liệu phản ánh địa điểm thông quan hàng hóa chứ không phải nơi tiêu thụ cuối cùng, bởi nhiều lô hàng tiếp tục được phân phối sang các quốc gia thành viên khác. Điều này đặc biệt rõ tại Hà Lan với hiện tượng được gọi là "hiệu ứng Rotterdam" khi hàng hóa được khai báo nhập khẩu tại Rotterdam trước khi tái xuất trong thị trường chung.

EU - trung tâm rang xay và chế biến cà phê hàng đầu thế giới

Không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn, EU còn là trung tâm chế biến cà phê hàng đầu thế giới.

Theo Eurostat, giá trị sản xuất các sản phẩm chế biến từ cà phê của EU27 đạt khoảng 17,2 tỷ euro trong năm 2024.

Trong đó, cà phê rang chưa khử caffeine chiếm khoảng 80% giá trị toàn ngành, với sản lượng hơn 1,83 triệu tấn.

Italy là quốc gia sản xuất cà phê rang lớn nhất EU với 522.000 tấn, chiếm 27,5% tổng sản lượng, nhỉnh hơn Đức với 517.000 tấn.

Đối với cà phê khử caffeine, châu Âu hiện có 5 nhà máy lớn, trong đó 2 nhà máy có công suất lớn nhất đều đặt tại Bremen (Đức), còn 3 nhà máy còn lại nằm ở Italy.

Ngành cà phê đóng góp hơn 84 tỷ euro cho kinh tế EU

Theo ECF, ngành cà phê hiện tạo ra 1,5 triệu việc làm và đóng góp 84 tỷ euro cho EU27.

Khoảng 87% số việc làm tập trung trong lĩnh vực khách sạn, nhà hàng và dịch vụ ăn uống (HORECA), cho thấy cà phê đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh tế của khu vực.

Báo cáo cũng ước tính mỗi 1 euro giá trị sản lượng trực tiếp của ngành cà phê có thể tạo ra khoảng 2,6 euro tổng sản lượng kinh tế khi tính cả các tác động gián tiếp và lan tỏa.

Ở quy mô toàn cầu, khoảng 12,5 triệu hộ nông dân đang sống dựa vào cây cà phê, trong đó khoảng 85% là các hộ sản xuất nhỏ.

Thị trường chiến lược của cà phê Việt Nam

Các số liệu từ ECF cho thấy EU không chỉ là thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới mà còn tiếp tục giữ vai trò chiến lược đối với các quốc gia xuất khẩu, trong đó có Việt Nam.

Việc Việt Nam duy trì vị trí nhà cung cấp lớn thứ hai, chiếm đến 20% lượng cà phê EU nhập khẩu, cho thấy cà phê Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng của khu vực này.

Trong bối cảnh EU là trung tâm rang xay, chế biến và tái xuất cà phê lớn nhất thế giới, nhu cầu ổn định từ thị trường này tiếp tục là yếu tố có ý nghĩa đối với triển vọng xuất khẩu của ngành cà phê Việt Nam. Đồng thời, xu hướng gia tăng giá trị nhập khẩu cũng phản ánh quy mô và sức mua của thị trường, dù khối lượng nhập khẩu những năm gần đây chỉ biến động nhẹ.