5 thói quen giúp giảm nguy cơ viêm gan, bảo vệ lá gan khỏe mạnh

Gan đảm nhiệm hơn 500 chức năng quan trọng của cơ thể, bao gồm chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng, khử độc và tổng hợp nhiều protein thiết yếu. Khi gan bị viêm kéo dài, chức năng này sẽ suy giảm, làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), viêm gan virus là một trong những nguyên nhân gây tử vong do bệnh truyền nhiễm hàng đầu trên toàn cầu, cướp đi khoảng 1,3 triệu sinh mạng mỗi năm. Đáng lo ngại, nhiều người mắc bệnh không có triệu chứng trong giai đoạn đầu nên chỉ phát hiện khi gan đã bị tổn thương đáng kể.

Bên cạnh các nguyên nhân như virus viêm gan, lạm dụng rượu bia, gan nhiễm mỡ hoặc tác dụng không mong muốn của một số thuốc, nhiều trường hợp viêm gan hoàn toàn có thể phòng ngừa thông qua các biện pháp bảo vệ sức khỏe hằng ngày.

1. Tránh tiêm chích và tiếp xúc với máu không an toàn phòng ngừa viêm gan

Virus viêm gan B (HBV) và viêm gan C (HCV) chủ yếu lây truyền qua máu và các dịch cơ thể có chứa virus. Để giảm nguy cơ lây nhiễm, cần:

Chỉ thực hiện tiêm, truyền máu và các thủ thuật y tế tại cơ sở đủ điều kiện.
Đảm bảo kim tiêm và dụng cụ y tế được vô khuẩn, chỉ sử dụng một lần nếu là dụng cụ dùng một lần.
Quan hệ tình dục an toàn, đặc biệt khi chưa biết rõ tình trạng nhiễm viêm gan của bạn tình...

Đây là những biện pháp đơn giản nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa viêm gan B và C.

Nhiều trường hợp viêm gan có thể phòng ngừa bằng các thói quen đơn giản…

2. Không dùng chung các vật dụng cá nhân

Nhiều người không nhận ra rằng những vật dụng hằng ngày như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, kìm cắt móng hoặc dụng cụ làm đẹp có thể dính một lượng máu rất nhỏ nhưng vẫn đủ để truyền virus viêm gan B hoặc C nếu dùng chung.

Vì vậy, mỗi người nên sử dụng riêng các vật dụng cá nhân có nguy cơ tiếp xúc với máu. Khi xăm hình, xỏ khuyên hoặc thực hiện các thủ thuật thẩm mỹ, cần lựa chọn cơ sở uy tín, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô khuẩn.

3. Giữ vệ sinh tay và ăn uống an toàn

Khác với viêm gan B và C, virus viêm gan A và E chủ yếu lây qua đường tiêu hóa, thông qua thực phẩm hoặc nguồn nước bị ô nhiễm. Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh, các chuyên gia khuyến cáo:

Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Ăn chín, uống sôi.
Rửa sạch rau quả trước khi sử dụng.
Chỉ dùng nguồn nước bảo đảm vệ sinh, đặc biệt khi đi du lịch hoặc tại khu vực đang có dịch.

Những thói quen tưởng như đơn giản này không chỉ giúp phòng viêm gan A và E mà còn góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh đường tiêu hóa khác.

4. Tiêm vaccine viêm gan đúng khuyến cáo

Tiêm vaccine là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm gan A và đặc biệt là viêm gan B. WHO khuyến cáo trẻ sơ sinh cần được tiêm vaccine viêm gan B càng sớm càng tốt sau sinh, tốt nhất trong vòng 24 giờ đầu. Ngoài ra, những người chưa có miễn dịch như nhân viên y tế, người có nguy cơ phơi nhiễm cao hoặc chuẩn bị đến khu vực có dịch cũng nên được tiêm chủng theo hướng dẫn.

Hiện nay vẫn chưa có vaccine phòng viêm gan C. Vì vậy, việc phòng tránh tiếp xúc với nguồn lây và thực hiện các biện pháp an toàn vẫn là cách bảo vệ quan trọng nhất đối với căn bệnh này.

5. Duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ gan

Không chỉ virus, nhiều yếu tố khác cũng có thể gây viêm gan hoặc làm tổn thương gan kéo dài, trong đó có rượu bia, béo phì, gan nhiễm mỡ và việc lạm dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng. Để duy trì lá gan khỏe mạnh, nên:

Hạn chế hoặc không uống rượu bia.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập luyện thể lực thường xuyên.
Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau, thuốc đông y hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và béo phì.

Bên cạnh đó, khám sức khỏe định kỳ và tầm soát viêm gan theo khuyến cáo giúp phát hiện sớm bệnh ở những người có nguy cơ cao hoặc chưa có triệu chứng. Việc chẩn đoán sớm giúp điều trị kịp thời, giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan.