Sốt xuất huyết mùa cao điểm: Tự truyền dịch có thể khiến bệnh diễn tiến nặng

Số ca mắc sốt xuất huyết gia tăng, nhiều người nhập viện muộn

Thời điểm từ tháng 7 đến cuối năm là mùa cao điểm của sốt xuất huyết. Năm 2026, Hà Nội được đánh giá có nguy cơ bùng phát dịch khi bước vào chu kỳ 3 - 5 năm kể từ đợt dịch lớn năm 2023.

Số ca mắc sốt xuất huyết gia tăng trong những tuần gần đây (Ảnh minh họa)

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, số ca mắc mới tăng liên tiếp trong ba tuần gần đây, từ 74 lên 96 rồi 146 ca mỗi tuần. Lũy kế từ đầu năm, toàn thành phố ghi nhận 871 trường hợp mắc tại 111 phường, xã, tăng 475 ca so với cùng kỳ năm trước. Ngành y tế dự báo số ca mắc sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, số người bệnh đến khám và điều trị sốt xuất huyết cũng tăng đáng kể trong những tuần gần đây. Đáng lưu ý, nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện sau nhiều ngày tự điều trị hoặc truyền dịch, khi bệnh đã tiến triển nặng.

Theo ThS.BS.CKII Mai Đình Cửu, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, phần lớn các trường hợp nhập viện muộn đều xuất phát từ tâm lý chủ quan, cho rằng chỉ cần uống thuốc hạ sốt, nghỉ ngơi hoặc truyền dịch là bệnh sẽ tự khỏi.

“Khi nhập viện, nhiều người bệnh đã rơi vào tình trạng sốc do thoát huyết tương, cô đặc máu hoặc suy đa cơ quan. Việc điều trị khi đó sẽ trở nên phức tạp, thậm chí gây nguy hiểm đến người bệnh", bác sĩ Mai Đình Cửu cho biết.

ThS.BS.CKII Mai Đình Cửu khuyến cáo người dân không tự ý truyền dịch hoặc dùng thuốc khi mắc sốt xuất huyết nếu chưa có chỉ định của bác sĩ (Ảnh: BVCC)

Theo chuyên gia, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra. Virus này không lây trực tiếp từ người sang người mà chủ yếu được truyền qua muỗi vằn Aedes aegypti mang mầm bệnh. Khác với nhiều bệnh do virus thông thường, sốt xuất huyết thường diễn tiến theo từng giai đoạn; đặc biệt, từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 sau khởi phát là giai đoạn nguy hiểm, nguy cơ xuất hiện các biến chứng nặng.

Đây cũng là thời điểm nhiều người bắt đầu hạ sốt nên lầm tưởng bệnh đang thuyên giảm. Thực tế, giai đoạn này có thể xuất hiện hiện tượng thoát huyết tương, khiến người bệnh rơi vào tình trạng sốc do giảm thể tích tuần hoàn, đồng thời làm tăng nguy cơ xuất huyết nặng và suy đa cơ quan nếu không được theo dõi, điều trị kịp thời.

Một sai lầm phổ biến khác là tự ý truyền dịch tại nhà. Theo bác sĩ Mai Đình Cửu, truyền dịch không đúng chỉ định hoặc không đúng thời điểm có thể làm tăng nguy cơ phù phổi cấp, suy hô hấp và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Ngoài ra, việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm hoặc kháng sinh cũng không có tác dụng điều trị virus Dengue, thậm chí còn làm tăng nguy cơ xuất huyết và che lấp các dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng.

Chủ động thăm khám để hạn chế biến chứng

Theo các chuyên gia, sốt xuất huyết hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu được phát hiện sớm, theo dõi đúng và điều trị tại cơ sở y tế có chuyên môn.

Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao liên tục, đau đầu, đau hốc mắt, đau nhức cơ hoặc mệt mỏi, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, thay vì tự điều trị tại nhà.

Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường, lừ đừ, tay chân lạnh hoặc tiểu ít, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được theo dõi và điều trị kịp thời.

Theo dõi chặt chẽ trong những ngày đầu mắc bệnh giúp bác sĩ kịp thời phát hiện các dấu hiệu cảnh báo và đưa ra hướng điều trị phù hợp (Ảnh: BVCC)

Bên cạnh việc điều trị đúng cách, phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất. Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, vệ sinh môi trường, ngủ màn kể cả ban ngày và áp dụng các biện pháp phòng chống muỗi đốt.

Đối với vaccine phòng sốt xuất huyết, hiện vaccine đã được triển khai tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo bác sĩ Mai Đình Cửu, tiêm vaccine không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh. Người dân vẫn cần duy trì các biện pháp phòng chống muỗi và theo dõi sức khỏe trong mùa dịch. Đồng thời, không nên chủ quan trước các biểu hiện của sốt xuất huyết, không tự mua thuốc hoặc truyền dịch tại nhà. Việc thăm khám sớm, theo dõi đúng giai đoạn bệnh và điều trị kịp thời là yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ tính mạng người bệnh.