5 trọng tâm nhằm chuyển biến nhận thức và hành động trong công tác dân tộc

Bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cùng đại biểu các dân tộc tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031

Mời bạn xem toàn văn Hướng dẫn tại đây.

5 nội dung trọng tâm cần triển khai

Việc triển khai nghiêm túc, đồng bộ các nội dung của Kết luận 01 sẽ tạo chuyển biến rõ nét, thống nhất về nhận thức và hành động trong công tác dân tộc, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Một là, đổi mới công tác tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số.

Hướng dẫn yêu cầu đổi mới cả nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, phù hợp với đặc điểm từng dân tộc, từng địa bàn và từng nhóm đối tượng; tăng cường đối thoại, tiếp xúc trực tiếp, tham vấn cộng đồng, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và dư luận xã hội trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 

Một yêu cầu mới được nhấn mạnh là đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, nắm bắt tình hình, tổng hợp thông tin và quản lý dữ liệu; xây dựng, khai thác hiệu quả các nền tảng số, xây dựng cơ sở dữ liệu về công tác dân tộc và đội ngũ người có uy tín; từng bước hình thành các kênh tương tác trực tuyến giữa Uỷ ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên khác với đồng bào DTTS nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động và kết nối thông tin hai chiều.

Cùng với đó là phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, cán bộ tiêu biểu là người DTTS trong tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở; quan tâm cung cấp thông tin, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng và tạo điều kiện để đội ngũ này phát huy vai trò nòng cốt trong cộng đồng.

Chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền được đẩy mạnh tại tỉnh Quảng Ninh

Hai là, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội, giám sát việc thực hiện chính sách dân tộc và đầu tư công ở vùng đồng bào DTTS; theo dõi, đôn đốc việc giải quyết kiến nghị sau giám sát.

Điểm nhấn là đổi mới cách giám sát theo hướng thực chất, có trọng tâm. Hoạt động giám sát cần tập trung vào các chương trình, dự án đầu tư tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, phát huy vai trò giám sát của nhân dân, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Phản biện xã hội cũng cần hướng tới những dự án, chính sách tác động trực tiếp đến đời sống người dân, đồng bào các dân tộc thiểu số. Sau giám sát, MTTQ phải theo dõi, đôn đốc việc tiếp thu, giải quyết kiến nghị; kịp thời báo cáo, kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý những vấn đề chưa được giải quyết dứt điểm.

Ba là, tăng cường phối hợp với các ban, bộ, ngành, lực lượng vũ trang trong công tác dân tộc.

MTTQ các cấp được yêu cầu chủ động đề xuất, kiến nghị với cấp ủy và phối hợp với chính quyền cùng cấp trong tham mưu lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện chính sách dân tộc; nắm tình hình nhân dân, huy động nguồn lực và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Sự phối hợp cũng được mở rộng với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Liên đoàn Lao động và các lực lượng chức năng. Mục tiêu là tuyên truyền, vận động đồng bào chấp hành pháp luật; nắm tình hình lao động là người dân tộc thiểu số tại doanh nghiệp; phát hiện sớm những mâu thuẫn, hiểu lầm liên quan đến yếu tố dân tộc trong quan hệ lao động để xử lý kịp thời.

Bốn là, đổi mới các phong trào, cuộc vận động và mô hình phát triển.

Theo đó, cần lựa chọn nội dung, hình thức triển khai các phong trào thi đua, cuộc vận động và mô hình hoạt động phù hợp với đặc điểm từng vùng, từng dân tộc, từng địa bàn dân cư; phát huy tiềm năng, lợi thế, phong tục, tập quán tốt đẹp của đồng bào gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa tại địa phương, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Công tác dân tộc cũng phải được lồng ghép với các phong trào thi đua, chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là các chương trình về giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035. Việc huy động nguồn lực cần khuyến khích sự tham gia chủ động của người dân, phát huy tinh thần tự lực, tự cường.\

Các cấp Hội phụ nữ đồng hành, nhân rộng các mô hình tạo sinh kế bền vững, giảm nghèo đa chiều, bảo tồn văn hóa dân tộ

Hướng dẫn ưu tiên xây dựng và nhân rộng các mô hình tạo sinh kế bền vững, giảm nghèo đa chiều, bảo tồn văn hóa dân tộc, xây dựng cộng đồng tự quản, đoàn kết, ấm no, hạnh phúc. Những cách làm hiệu quả cần được theo dõi, đánh giá, sơ kết, tổng kết và nhân rộng phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, từng dân tộc.

Năm là, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc đáp ứng yêu cầu mới.

Hướng dẫn yêu cầu kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc trong hệ thống MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; bố trí cán bộ có năng lực, am hiểu địa bàn, phong tục, văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; chú ý bồi dưỡng, tập huấn cán bộ công đoàn, đoàn, hội cơ sở tại doanh nghiệp và địa bản có đông người lao động là đồng bào DTTS, ưu tiên cán bộ là người DTTS hoặc cán bộ am hiểu văn hoá, phong tục tập quán của đồng bào.

Đồng thời, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ làm công tác dân tộc, tập trung nâng cao kỹ năng tuyên truyền, vận động, đối thoại, nắm tình hình Nhân dân, giám sát, phản biện xã hội và chuyển đôi số. Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội làm công tác dân tộc có khát vọng dấn thân cống hiến, có năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện và xử lý các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành và triển khai công tác dân tộc; xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu về dân tộc phục vụ công tác dân tộc của Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức thành viên khác.

Những nội dung trọng tâm cho thấy yêu cầu đổi mới công tác dân tộc đang được đặt trên nền tảng gần dân, sát cơ sở và lấy hiệu quả thực tế làm thước đo.

Hướng dẫn nêu hững chỉ tiêu cụ thể cho các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố; Ủy ban MTTQ các cấp.