55 năm hữu nghị bền chặt của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Đan Mạch

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly đã có cuộc hội kiến trọng thể với Nhà vua Đan Mạch Frederik X và Hoàng hậu Mary tại thủ đô Copenhagen vào ngày 19/10, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Đan Mạch. (Nguồn: TTXVN)

Trong tâm thức nhiều người Việt Nam, Đan Mạch gắn liền với nhà văn Hans Christian Andersen và những câu chuyện cổ tích nổi tiếng như Nàng tiên cá, Vịt con xấu xí và Chú lính chì dũng cảm. Vượt qua ranh giới địa lý và thời gian, các tác phẩm của ông truyền tải những giá trị phổ quát về lòng nhân ái, nghị lực, sự cảm thông và niềm tin vào tương lai. Việc nhắc đến Andersen trong bài phát biểu tại Đại học Copenhagen vì thế tạo nên sự kết nối giàu ý nghĩa giữa văn hóa và tình hữu nghị hai dân tộc, cho thấy sức mạnh của những giá trị tinh thần trong việc đưa con người đến gần nhau.

Việt Nam và Đan Mạch có lịch sử, văn hóa và điều kiện phát triển khác biệt, nhưng chính những khác biệt ấy tạo cơ hội bổ sung thế mạnh cho nhau. Việt Nam sở hữu nền kinh tế năng động, thị trường rộng mở và nhu cầu lớn về công nghệ, vốn đầu tư chất lượng cao; Đan Mạch có kinh nghiệm nổi bật về năng lượng tái tạo, công nghệ môi trường, giáo dục và đổi mới sáng tạo. Trên nền tảng hữu nghị truyền thống, hai nước có thể chuyển sự tin cậy thành những chương trình hợp tác thiết thực, cùng hướng tới tương lai xanh, thịnh vượng và bền vững.

Từ 55 năm hữu nghị đến Đối tác chiến lược toàn diện

Việt Nam và Đan Mạch thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1971. Trong hơn nửa thế kỷ qua, quan hệ hai nước không ngừng được củng cố và mở rộng, thích ứng với những biến động quốc tế và yêu cầu phát triển của mỗi bên.

Việc thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện năm 2013 tạo khuôn khổ rộng hơn cho hợp tác song phương. Năm 2023, hai nước tiếp tục thúc đẩy quan hệ thông qua Đối tác chiến lược xanh, đưa chuyển đổi xanh và phát triển bền vững trở thành những trọng tâm hợp tác.

Năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện đánh dấu bước phát triển có ý nghĩa đặc biệt. Đây vừa là sự ghi nhận những thành quả đã đạt được, vừa thể hiện quyết tâm đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới.

Ý nghĩa của khuôn khổ này không chỉ nằm ở cấp độ ngoại giao mà còn ở khả năng kết nối các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng hai nước trong một tầm nhìn chung. Qua đó, những lĩnh vực hợp tác vốn được triển khai riêng lẻ có thể bổ trợ lẫn nhau, tạo động lực cho phát triển lâu dài.

Trong bài phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của lòng tin, tri thức và lợi ích chung trong phát triển quan hệ song phương. Thông điệp này đặc biệt có ý nghĩa khi thế giới đang đối mặt với cạnh tranh chiến lược, sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu và những chuyển biến công nghệ sâu sắc. Hợp tác ổn định, thực chất sẽ giúp hai nước tăng cường năng lực thích ứng và cùng giải quyết các thách thức chung.

Đối với Việt Nam, quan hệ với Đan Mạch góp phần mở rộng hợp tác với châu Âu, đa dạng hóa đối tác và tiếp cận kinh nghiệm phát triển tiên tiến. Với Đan Mạch, Việt Nam là nền kinh tế năng động tại Đông Nam Á, có vai trò ngày càng quan trọng trong mạng lưới sản xuất và thương mại khu vực.

Vì vậy, bước tiến mới này vừa kế thừa 55 năm hữu nghị, vừa mở ra triển vọng hợp tác sâu rộng hơn, gắn lợi ích song phương với mục tiêu phát triển xanh, thịnh vượng và hòa bình.

Từ hợp tác kinh tế đến cùng kiến tạo giá trị

Kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam-Đan Mạch. Hơn 150 doanh nghiệp Đan Mạch đang hoạt động tại Việt Nam, phản ánh sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp nước này đối với tiềm năng phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Sự hiện diện của các doanh nghiệp Đan Mạch không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn góp phần đưa công nghệ, tiêu chuẩn quản trị và phương thức sản xuất tiên tiến vào Việt Nam. Ngược lại, Việt Nam cung cấp môi trường kinh doanh năng động, lực lượng lao động có khả năng thích ứng và cơ hội tiếp cận thị trường Đông Nam Á.

Tuy nhiên, hợp tác kinh tế trong giai đoạn mới cần vượt ra ngoài hoạt động trao đổi hàng hóa và đầu tư đơn thuần. Việt Nam đang hướng tới nâng cao năng suất, phát triển công nghiệp công nghệ cao và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, thu hút đầu tư cần gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển nghiên cứu và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong nước.

Định hướng chuyển từ hỗ trợ sang đồng kiến tạo được nhấn mạnh trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện tư duy hợp tác mới. Việt Nam không chỉ tiếp nhận vốn và công nghệ mà còn mong muốn cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư và tổ chức nghiên cứu quốc tế phát triển sản phẩm, thiết kế giải pháp và mở rộng thị trường.

Các lĩnh vực như công nghiệp xanh, logistics, nông nghiệp bền vững, công nghệ môi trường, kinh tế tuần hoàn và dịch vụ số mở ra nhiều triển vọng hợp tác. Những dự án phù hợp có thể kết hợp thế mạnh của hai nước, tạo việc làm và nâng cao năng lực công nghệ lâu dài.

Mục tiêu thương mại song phương đạt 1 tỷ USD thể hiện kỳ vọng mở rộng trao đổi kinh tế. Tuy nhiên, thành công không chỉ được đo bằng kim ngạch mà còn bằng chất lượng tăng trưởng, mức độ liên kết doanh nghiệp và giá trị gia tăng tạo ra. Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện sẽ phát huy hiệu quả khi các cam kết được chuyển thành chương trình cụ thể, thúc đẩy đầu tư chất lượng cao và củng cố niềm tin giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Chuyển đổi xanh - lĩnh vực hợp tác mang tính chiến lược

Trong quan hệ Việt Nam-Đan Mạch, chuyển đổi xanh là lĩnh vực thể hiện rõ khả năng bổ sung thế mạnh giữa hai nền kinh tế. Đan Mạch có nhiều kinh nghiệm về năng lượng gió, sử dụng năng lượng hiệu quả, quản lý môi trường và phát triển kinh tế ít phát thải.

Trong khi đó, Việt Nam đang chịu sức ép từ đô thị hóa, nhu cầu năng lượng gia tăng, suy giảm tài nguyên và biến đổi khí hậu. Hợp tác với Đan Mạch tạo cơ hội để Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến trong năng lượng tái tạo, giảm phát thải công nghiệp, xử lý nước, quản lý chất thải và phát triển đô thị bền vững. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng và thực hiện các cam kết khí hậu.

Tuy nhiên, chuyển đổi xanh không đơn thuần là thay thế năng lượng truyền thống bằng năng lượng sạch, mà đòi hỏi đổi mới công nghệ, thể chế, phương thức đầu tư và tổ chức sản xuất. Để hợp tác đạt hiệu quả, các dự án cần có cơ chế tài chính phù hợp, chính sách ổn định và lộ trình triển khai khả thi. Đặc biệt, doanh nghiệp Việt Nam cần tham gia sâu hơn vào quá trình ứng dụng, vận hành và cải tiến công nghệ. Qua đó, Việt Nam có thể từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hạn chế phụ thuộc vào giải pháp nhập khẩu và gia tăng giá trị trong nước.

Trên nền tảng Đối tác chiến lược xanh năm 2023, khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện mở ra cơ hội kết nối chuyển đổi xanh với khoa học – công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển công nghiệp. Nếu được triển khai hiệu quả, hợp tác này sẽ góp phần thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam, đồng thời tạo cơ hội cho doanh nghiệp Đan Mạch mở rộng hoạt động. Thành công cần được đánh giá bằng những dự án khả thi, công nghệ được ứng dụng thực chất và lợi ích lâu dài cho người dân, doanh nghiệp, qua đó đóng góp vào mục tiêu toàn cầu về năng lượng sạch và phát triển bền vững.

Ngày 19/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen (Đan Mạch). (Nguồn: TTXVN)

Tri thức và con người - nền tảng của tương lai

Một quan hệ chiến lược bền vững không chỉ dựa trên các thỏa thuận chính phủ hay những con số thương mại, đầu tư, mà còn cần được xây dựng từ tri thức, nguồn nhân lực và sự gắn kết giữa con người hai nước. Đan Mạch có thế mạnh về giáo dục, nghiên cứu ứng dụng và kết nối đại học với doanh nghiệp; Việt Nam có nhu cầu lớn về nâng cao chất lượng nhân lực, phát triển kỹ năng công nghệ và tăng cường năng lực nghiên cứu phục vụ công nghiệp hóa. Đây là cơ sở để hai bên mở rộng hợp tác đào tạo kỹ sư, quản trị doanh nghiệp, khoa học môi trường, năng lượng, công nghệ số và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, học tập và quản trị, hợp tác khoa học – công nghệ ngày càng có ý nghĩa chiến lược. Các chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên, chuyên gia và nghiên cứu chung có thể thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong giáo dục, nông nghiệp, y tế, năng lượng và quản lý đô thị. Quan trọng hơn, hợp tác cần giúp Việt Nam nâng cao khả năng tiếp nhận, vận hành, cải tiến và từng bước làm chủ công nghệ. Khi nguồn nhân lực được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp, các dự án đầu tư sẽ tạo ra giá trị gia tăng cao hơn, góp phần nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Bên cạnh giáo dục và nghiên cứu, giao lưu văn hóa và nhân dân cũng cần được mở rộng. Văn học, nghệ thuật, thiết kế và các hoạt động giới thiệu văn hóa giúp người dân hai nước hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, xã hội và những giá trị của nhau. Những kết nối này tạo nền tảng xã hội vững chắc, đưa quan hệ Việt Nam-Đan Mạch vượt ra ngoài khuôn khổ ngoại giao chính thức, hướng tới sự gắn bó lâu dài.

Chung tay vì hòa bình và phát triển bền vững

Dù khác biệt về địa lý, quy mô và môi trường an ninh, Việt Nam và Đan Mạch cùng chia sẻ lợi ích trong việc duy trì trật tự quốc tế hòa bình, ổn định và dựa trên luật pháp quốc tế.

Trong bài phát biểu tại Đại học Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế trong giải quyết các thách thức chung. Ông đồng thời đề cập đến việc tăng cường kết nối giữa ASEAN với Đan Mạch và Liên minh châu Âu, cũng như ý nghĩa của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Những định hướng này thể hiện cam kết thúc đẩy đối thoại, tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết hòa bình các vấn đề khu vực, toàn cầu.

Đối với Việt Nam, hợp tác với Đan Mạch góp phần mở rộng kết nối với châu Âu và thúc đẩy quan hệ giữa ASEAN với các đối tác quốc tế. Với Đan Mạch, Việt Nam tạo cơ hội tăng cường hiện diện tại Đông Nam Á, khu vực ngày càng có vai trò quan trọng trong kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Hai nước cũng có thể mở rộng hợp tác về quản trị trí tuệ nhân tạo, an ninh năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu. Đây là những vấn đề xuyên biên giới, đòi hỏi sự phối hợp giữa chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, bất ổn kinh tế và khủng hoảng môi trường đan xen, những quan hệ đối tác dựa trên lòng tin và hành động thực chất càng có ý nghĩa. Quan hệ Việt Nam-Đan Mạch cho thấy khác biệt về quy mô hay mô hình phát triển không cản trở hợp tác hiệu quả. Điều quan trọng là tôn trọng sự khác biệt, xác định lợi ích chung và chuyển hóa đồng thuận thành hành động cụ thể, qua đó đóng góp thiết thực cho hòa bình, phát triển bền vững và một trật tự quốc tế công bằng, ổn định.

Câu chuyện lòng tin và tri thức

Từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1971, Việt Nam và Đan Mạch đã không ngừng mở rộng hợp tác, từ Đối tác Toàn diện năm 2013, Đối tác chiến lược xanh năm 2023 đến Đối tác chiến lược toàn diện năm 2026. Chuyến thăm Đan Mạch của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và bài phát biểu tại Đại học Copenhagen mở ra tầm nhìn mới, hướng tới hợp tác sâu rộng, thực chất và bền vững.

Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, hai nước cần chuyển cam kết chính trị thành các chương trình cụ thể về đầu tư, nghiên cứu, giáo dục và giao lưu nhân dân. Thành công không chỉ nằm ở kim ngạch thương mại mà còn ở công nghệ được chuyển giao, nguồn nhân lực được nâng cao và những giải pháp thiết thực cho phát triển.

Sau 55 năm hữu nghị, Việt Nam và Đan Mạch có cơ hội kết hợp tiềm năng phát triển của Việt Nam với kinh nghiệm, công nghệ của Đan Mạch. Như những câu chuyện của Andersen kết nối trái tim nhiều thế hệ, lòng tin và sự thấu hiểu sẽ tiếp tục đưa hai dân tộc đến gần nhau, cùng hướng tới hòa bình, thịnh vượng và phát triển xanh bền vững.