6 lĩnh vực ngành nghề đặc thù làm căn cứ xem xét sắp xếp, tổ chức lại
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu vừa thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị quyết số 42/2026/NQ-CP về xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù phục vụ sắp xếp, tổ chức lại.
6 lĩnh vực, ngành, nghề được xác định là đặc thù
Theo Nghị quyết, các lĩnh vực, ngành, nghề có yêu cầu đặc thù theo quy định của pháp luật về giáo dục và đào tạo gồm: đào tạo giáo viên, pháp luật, sức khỏe, nghệ thuật, thể dục, thể thao, an ninh, quốc phòng.
Đối với các lĩnh vực, ngành, nghề khác, Nghị quyết quy định được xác định có tính đặc thù khi đáp ứng đầy đủ 3 tiêu chí. Thứ nhất, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các chương trình, dự án, ngành, lĩnh vực trọng điểm, hạ tầng chiến lược quốc gia. Thứ hai, được Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo hoặc có yêu cầu đào tạo, phát triển nguồn nhân lực theo nhu cầu đặc thù của cơ quan nhà nước, ngành, lĩnh vực. Thứ ba, có yêu cầu đặc biệt về quản lý chất lượng đào tạo, chuẩn đầu ra, điều kiện bảo đảm chất lượng hoặc cơ chế kiểm soát riêng nhằm đáp ứng yêu cầu của ngành, lĩnh vực sử dụng nhân lực.

Sinh viên khoa Điều dưỡng, Trường Đại học Y Dược Thái Bình. Nguồn: ĐHYTB
Nghị quyết cũng quy định 3 tiêu chí xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù. Trong đó, trên 50% quy mô người học chính quy phải thuộc các ngành, nghề đào tạo đặc thù, tính bình quân trong 3 năm gần nhất hoặc từ thời điểm thành lập, tổ chức lại gần nhất đối với cơ sở hoạt động dưới 3 năm.
Cơ sở phải được cơ quan có thẩm quyền xác định vai trò nòng cốt trong đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu hoặc được giao chức năng, nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu để phục vụ trực tiếp yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của Nhà nước, ngành, lĩnh vực. Đồng thời, nguồn nhân lực được đào tạo phải chịu sự định hướng, yêu cầu của cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực về tiêu chuẩn chuyên môn, cơ cấu nhân lực, vị trí việc làm hoặc yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành.
Xác định lĩnh vực đặc thù không đồng nghĩa giữ nguyên tổ chức
Về thẩm quyền, đơn vị tham mưu thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tổ chức bộ máy thuộc cơ quan quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập có trách nhiệm chủ trì rà soát, đánh giá việc đáp ứng các tiêu chí; lập hồ sơ và trình người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp xem xét, quyết định.
Hồ sơ phải thể hiện chức năng, nhiệm vụ được giao; nhóm ngành, nghề đào tạo; lĩnh vực đề nghị xác định là đặc thù; mức độ đáp ứng các tiêu chí; sự cần thiết duy trì năng lực đào tạo, khả năng thay thế, hiệu quả sử dụng nguồn lực và các nội dung liên quan.
Người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp quyết định danh sách cơ sở thuộc lĩnh vực đặc thù trên cơ sở hồ sơ, kết quả rà soát, đánh giá và ý kiến của các cơ quan liên quan; đồng thời chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
Nghị quyết yêu cầu quá trình xác định phải khách quan, công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền, dựa trên chức năng, nhiệm vụ, năng lực đào tạo, điều kiện thực tế và các thông tin, số liệu có thể kiểm chứng.
Đáng chú ý, kết quả xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù chỉ là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, lựa chọn phương án sắp xếp, tổ chức lại phù hợp; không phải căn cứ để giữ nguyên mô hình tổ chức, cơ quan chủ quản, quy mô hoạt động hoặc không thực hiện sắp xếp, tổ chức lại.
Trên cơ sở kết quả xác định, cơ quan có thẩm quyền tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, nguồn nhân lực, tài sản và hiệu quả hoạt động để xây dựng, thực hiện phương án sắp xếp, tổ chức lại theo quy định.
