65 năm - Cánh sóng nối dải biên cương

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ Tham mưu, các Cục tham quan khu trưng bày vật chất, trang thiết bị khí tài thông tin mới trong Lễ ra quân huấn luyện cơ quan Bộ Tư lệnh năm 2026. Ảnh: Chiến Khu

Dấu ấn lịch sử từ chuyến công tác của Bác

Lữ đoàn Thông tin 21, Bộ đội Biên phòng, tiền thân là Phân đội thông tin (Đại đội 21), được tổ chức ngay từ những ngày đầu thành lập lực lượng Công an nhân dân vũ trang - tiền thân của Bộ đội Biên phòng ngày nay.

Trong lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị, một dấu mốc đặc biệt đã trở thành linh hồn truyền thống của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ: ngày 27/3/1961, Đại đội 21 cử Tổ đài vô tuyến điện tham gia bảo đảm thông tin liên lạc phục vụ chuyến thăm và làm việc của Bác Hồ tại tỉnh Hà Giang (nay là tỉnh Tuyên Quang).

Đó là những năm tháng đất nước còn vô vàn khó khăn. Trang bị thông tin liên lạc còn thô sơ, khí tài thiếu thốn; địa hình vùng cao hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt; hoạt động của các toán phỉ vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Trong điều kiện ấy, những người lính thông tin của Đại đội 21 vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, bảo đảm thông tin nhanh nhất, chính xác nhất phục vụ chuyến công tác của Bác.

Sự kiện ấy không chỉ là một nhiệm vụ công tác thông thường. Đó còn là niềm vinh dự và cũng là thử thách lớn đối với lực lượng thông tin non trẻ của Bộ đội Biên phòng. Sau này, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh đã quyết định lấy ngày 27/3/1961 là Ngày truyền thống của đơn vị. Từ đó, ngày 27 tháng 3 hằng năm trở thành dịp để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Thông tin 21 ôn lại truyền thống: “Dù khó khăn đến đâu, mạch máu thông tin cũng luôn bảo đảm thông suốt, vững chắc”.

“Cánh sóng” nơi tuyến lửa trong những năm kháng chiến

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cán bộ, chiến sĩ thông tin 21 đã có mặt tại nhiều “tọa độ lửa” trên tuyến đầu như: Quảng Bình, Vĩnh Linh, dọc đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại. Họ vượt qua mọi hiểm nguy, vận chuyển công văn tài liệu phục vụ chỉ huy, chỉ đạo giữa bom đạn, bảo đảm an toàn, góp phần giữ vững mạch máu thông tin kịp thời đến từng trận địa, từng đơn vị. Giữa khói lửa chiến tranh, họ là những người lính thầm lặng nối liền mạch máu thông tin bảo vệ Tổ quốc, để mỗi tín hiệu, mỗi làn sóng thông tin đều trở thành một nhịp đập của niềm tin, của ý chí quyết thắng.

Những chiến công thầm lặng ấy đã góp phần quan trọng bảo vệ an toàn tuyệt đối các mục tiêu trọng yếu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, giữ vững hệ thống chỉ huy, bảo đảm sự lãnh đạo thông suốt của Đảng và Nhà nước trong suốt những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4/1975, trước yêu cầu nhiệm vụ mới, đơn vị nhanh chóng triển khai lực lượng bảo đảm thông tin liên lạc cho 27 tỉnh, thành phố phía Nam. Trong điều kiện phương tiện còn hạn chế, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã tận dụng các khí tài thu được của địch, kết hợp với trang bị hiện có để độc lập xây dựng hoàn chỉnh Trung tâm chỉ huy thông tin của Thường trực Bộ Tư lệnh tại Thành phố Hồ Chí Minh. Từ đó, hệ thống thông tin liên lạc được mở rộng, nâng tổng số đầu mối liên lạc lên 52 đơn vị trên phạm vi cả nước.

Hệ thống thông tin này đã phục vụ đắc lực cho Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chỉ đạo các đơn vị phía Nam: Thành lập các đồn, trạm biên phòng trên toàn tuyến biên giới; tham gia bảo vệ biên giới phía Bắc và biên giới Tây Nam; đấu tranh chống vượt biên, vượt biển; truy quét tổ chức FULRO trên các tuyến biên giới; bảo đảm thông tin cho 7 trung đoàn biên phòng làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào và Campuchia.

Từng bước trưởng thành cùng sự phát triển của lực lượng

Trải qua quá trình xây dựng và phát triển, tổ chức của đơn vị từng bước được kiện toàn, nâng cấp phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Ngày 11/02/1987, Đại đội 21 được nâng cấp thành Tiểu đoàn Thông tin 21, trực thuộc Bộ Tham mưu Bộ đội Biên phòng. Ngày 07/11/1997, đơn vị tiếp tục được nâng cấp thành Trung đoàn Thông tin 21, trực thuộc Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng. Đến ngày 22/5/2013, Trung đoàn Thông tin 21 được tổ chức lại thành Lữ đoàn Thông tin 21, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quá trình xây dựng lực lượng thông tin của Bộ đội Biên phòng.

Cùng với sự phát triển về tổ chức, trang bị kỹ thuật của đơn vị cũng không ngừng được nâng cao. Từ những thiết bị vô tuyến điện còn đơn giản trong những năm đầu thành lập, đến nay Lữ đoàn đã được biên chế và trang bị nhiều hệ thống thông tin hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo đảm thông tin chỉ huy trong mọi điều kiện.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong quá trình xây dựng, chiến đấu và phục vụ chiến đấu, năm 1996, đơn vị vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới. Đây là sự ghi nhận cao quý đối với những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Thông tin 21 “gan vàng, dạ sắt”, giữ vững cánh sóng thông tin trong mọi tình huống, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Cán bộ, chiến sĩ Trạm Tổng đài VT32, Trung đội 4, Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Thông tin 21 Bộ đội Biên phòng thực hiện nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc hữu tuyến điện phục vụ công tác chỉ huy, chỉ đạo. Ảnh: Xuân Khoa

Giữ vững mạch máu thông tin nơi tuyến đầu Tổ quốc

Hiện nay, Lữ đoàn Thông tin 21 có nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc thường xuyên phục vụ Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị thuộc quyền với 40 đầu mối liên lạc trên phạm vi cả nước. Bên cạnh nhiệm vụ thường xuyên, đơn vị còn bảo đảm thông tin cho nhiều nhiệm vụ quan trọng khác như: Các nhiệm vụ cơ động, sẵn sàng chiến đấu; phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; các nhiệm vụ đột xuất của Bộ Tư lệnh; các hoạt động đối ngoại quốc phòng và nhiệm vụ quốc tế.

Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, được sự quan tâm của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và Binh chủng Thông tin liên lạc, Lữ đoàn đã được đầu tư nhiều hệ thống trang bị thông tin hiện đại. Nhờ đó, hệ thống thông tin của Bộ đội Biên phòng ngày càng được củng cố vững chắc, giúp Bộ Tư lệnh nắm bắt tình hình biên giới, biển đảo một cách kịp thời và chính xác. Lữ đoàn cũng trực tiếp và phối hợp bảo đảm thông tin liên lạc, truyền hình phục vụ lãnh đạo Đảng, Nhà nước thăm và làm việc tại Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; kết nối hình ảnh đến các tỉnh, thành, đồn, trạm biên phòng; phục vụ các hoạt động Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam với Trung Quốc, Lào, Campuchia, cũng như các cuộc diễn tập, luyện tập chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu, phòng thủ dân sự của lực lượng Bộ đội Biên phòng.

Trong bối cảnh quốc tế và khu vực đang có những diễn biến phức tạp, công tác bảo vệ biên giới quốc gia và an ninh biên giới đòi hỏi lực lượng Bộ đội Biên phòng phải phát huy tối đa khả năng, sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Trong đó, công tác bảo đảm thông tin liên lạc là yếu tố then chốt, quyết định sự thành công của nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, đặc biệt là trong thời đại chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, Lữ đoàn thông tin 21 xác định triển khai các giải pháp đồng bộ và sáng tạo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh tình hình mới:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng ủy, Chỉ huy Lữ đoàn; xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng; chủ động phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng.

Hai là, nâng cao chất lượng tham mưu, tổ chức bảo đảm thông tin liên lạc theo chức năng, nhiệm vụ được giao; duy trì nghiêm các chế độ trực. Thường xuyên rà soát, củng cố hệ thống; bảo đảm thông tin liên lạc kịp thời, chính xác, bí mật, an toàn trong mọi tình huống.

Ba là, tập trung đột phá trong huấn luyện, xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật. Thực hiện phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”; kết hợp huấn luyện truyền thống với làm chủ công nghệ, trang bị hiện đại. Nâng cao năng lực tổ chức chỉ huy, bảo đảm thông tin trong cơ động, diễn tập; đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống. Chủ động bảo đảm an toàn, an ninh mạng; từng bước làm chủ trang bị hiện đại, đáp ứng yêu cầu xây dựng đơn vị tinh, gọn, mạnh.

Năm là, bảo đảm tốt công tác hậu cần, kỹ thuật, tài chính; duy trì hệ số kỹ thuật cao, quản lý chặt chẽ trang bị, tài sản. Xây dựng doanh trại chính quy, môi trường văn hóa lành mạnh; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, tạo động lực để bộ đội yên tâm công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Trải qua 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, từ một phân đội nhỏ với những thiết bị thông tin còn thô sơ, Lữ đoàn Thông tin 21 đã trở thành đơn vị chủ lực bảo đảm thông tin liên lạc của lực lượng Bộ đội Biên phòng. Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 21 Bộ đội Biên phòng hôm nay đang tiếp tục nối dài truyền thống ấy, giữ cho mạch máu thông tin nơi biên cương Tổ quốc luôn “Kịp thời - Chính xác - Bí mật - An toàn”, để những “Cánh sóng nối dải biên cương” mãi vang xa, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và sự bình yên của đất nước.

Đại tá Nguyễn Hồng Vũ, Chính ủy Lữ đoàn Thông tin 21, Bộ đội Biên phòng