7 món ăn, bài thuốc giúp giảm trào ngược dạ dày - thực quản

Theo BSNT. Nguyễn Thị Trà, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, trào ngược dạ dày – thực quản trong y học cổ truyền thường liên quan đến sự rối loạn chức năng của tỳ vị, vị khí nghịch lên trên, đôi khi kèm theo can khí uất hoặc tỳ vị hư yếu.

Một số món ăn, bài thuốc dưới đây giúp giảm các triệu chứng của trào ngược dạ dày:

1. Cháo bán hạ – trần bì giúp giảm ợ chua do trào ngược dạ dày - thực quản

Bán hạ và trần bì là "cặp bài trùng" trong các bài thuốc cổ phương giúp điều hòa tỳ vị, trừ thấp hóa đàm và giáng nghịch khí.

Bán hạ chế (bán hạ đã qua chế biến để giảm độc) có tác dụng táo thấp hóa đàm, giáng nghịch chỉ ẩu (cầm nôn); trần bì giúp lý khí, hòa vị, hỗ trợ tiêu hóa. Khi kết hợp hai thảo dược này trong món ăn có thể làm giảm tình trạng khí nghịch gây ợ chua, đầy bụng.

Cách chế biến: Bán hạ chế 6 – 8 g, trần bì 4 – 6 g, gạo tẻ 50 – 70 g; bán hạ và trần bì sắc lấy nước, bỏ bã; dùng nước thuốc này nấu cháo với gạo tẻ đến khi chín nhừ; ăn khi còn ấm, ngày 1 lần.

Bán hạ kết hợp với trần bì làm giảm tình trạng khí nghịch trong bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

2. Cháo ý dĩ – đậu đỏ giúp kiện tỳ, hỗ trợ tiêu hóa

Theo Đông y, trào ngược thường đi kèm với tình trạng thấp trệ ở trung tiêu, người bệnh thường cảm thấy đầy bụng, khó tiêu, ăn uống kém. Ý dĩ có tác dụng kiện tỳ, lợi thấp; kết hợp đậu đỏ giúp thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa. Món cháo này thích hợp với người trào ngược dạ dày kèm theo chậm tiêu, ăn uống kém, cơ thể mệt mỏi.

Cách chế biến: Ý dĩ 30 g, đậu đỏ 30 g, gạo tẻ 40 – 50 g; vo sạch nguyên liệu, cho vào nồi nấu cháo đến khi chín mềm.

Ý dĩ có tác dụng kiện tỳ, lợi thấp, kết hợp đậu đỏ giúp thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa.

3. Canh bí đỏ thịt nạc

Bí đỏ vị ngọt, tính ôn, quy vào kinh tỳ, vị, có tác dụng bổ tỳ vị và hỗ trợ tiêu hóa. Thịt nạc cung cấp đạm dễ tiêu, giúp cơ thể phục hồi thể trạng. Theo BSNT. Nguyễn Thị Trà, món ăn này giúp kiện tỳ, hòa vị, hỗ trợ giảm tình trạng chướng bụng, khó tiêu và giúp niêm mạc dạ dày mau hồi phục.

Cách chế biến: Bí đỏ 150 – 200 g, thịt nạc 80 – 100 g. Thịt nạc băm nhỏ, nấu với nước, cho bí đỏ cắt miếng vào nấu đến khi mềm; nêm gia vị vừa ăn.

Canh bí đỏ thịt nạc giúp kiện tỳ, hòa vị, hỗ trợ giảm tình trạng chướng bụng.

4. Cháo củ sen – táo đỏ giúp hòa vị

Củ sen và táo đỏ là những thực phẩm có tính chất nhuận táo, dưỡng vị. Củ sen giúp thanh nhiệt, hòa vị; táo đỏ giúp bổ tỳ vị, dưỡng huyết.

Cách chế biến: Củ sen khoảng 100 g, táo đỏ 5 – 7 quả, gạo tẻ 50 g. Củ sen gọt vỏ, cắt nhỏ rồi nấu cháo cùng gạo tẻ và táo đỏ đến khi chín nhừ.

Củ sen giúp thanh nhiệt, hòa vị, hỗ trợ giảm triệu chứng trào ngược dạ dày - thực quản.

5. Cháo hoài sơn – hạt sen giúp kiện tỳ, giảm trào ngược

Theo BSNT. Nguyễn Thị Trà, hoài sơn (củ mài) có vị ngọt, tính bình, giúp kiện tỳ, bổ vị, hỗ trợ tiêu hóa. Hạt sen có tác dụng kiện tỳ, dưỡng tâm an thần, giúp giảm căng thẳng.

Cách chế biến: Hoài sơn (củ mài) 100 g, hạt sen 30 g, gạo tẻ 50 g. Hạt sen bỏ tâm, nấu mềm trước; sau đó cho gạo tẻ và hoài sơn vào nấu đến khi cháo chín nhừ.

Cháo hoài sơn hạt sen giảm trào ngược dạ dày.

6. Canh củ sen thịt nạc

Món ăn phù hợp cho người trào ngược kèm theo triệu chứng âm hư (khô miệng, họng khát, đại tiện táo).

Cách chế biến: Củ sen 150 – 200 g, thịt nạc 80 – 100 g. Nấu chín thịt trước, sau đó cho củ sen vào nấu thêm 10 – 15 phút.

7. Cháo gừng – gạo tẻ giúp giảm đầy bụng

Gừng tươi có tác dụng ôn trung, hòa vị, giáng nghịch, cầm nôn. Phù hợp với người trào ngược thể vị hàn.

Cách chế biến: Gạo tẻ 50 g, gừng tươi 3 – 5 lát. Nấu cháo đến gần chín thì cho gừng vào, ăn khi còn ấm.

Gừng phù hợp với người trào ngược thể vị hàn.

Một số lưu ý trong chế độ ăn uống

Người bị trào ngược dạ dày – thực quản nên:

Ăn chậm, nhai kỹ, không ăn quá no.
Chia nhỏ bữa ăn trong ngày.
Tránh đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, rượu bia, cà phê.
Không ăn đồ sống lạnh.
Không nằm ngay sau khi ăn.
Tránh căng thẳng, giận dữ.

Theo BSNT. Nguyễn Thị Trà, việc kết hợp chế độ ăn uống hợp lý, sử dụng các món ăn – bài thuốc phù hợp và duy trì lối sống khoa học có thể giúp cải thiện triệu chứng trào ngược, đồng thời hỗ trợ bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa.

Mai Hương