7 phát bắn tỉa xa nhất thế giới từng được ghi nhận

7 phát bắn tỉa xa nhất thế giới từng được ghi nhận. Ảnh minh họa một tay bắn tỉa -Wikimedia Commons.

7 phát bắn tỉa xa nhất lịch sử, kỷ lục chạm mốc 4 km

Những phát bắn tỉa xa nhất từng được ghi nhận trong lịch sử quân sự đã vượt mốc 3 km, thậm chí xuất hiện tuyên bố đạt tới 4 km tại chiến trường Ukraine. Tuy nhiên, khoảng cách được công bố và mức độ xác thực của từng thành tích vẫn là hai vấn đề cần phân biệt.

Trong chiến tranh hiện đại, lính bắn tỉa thực hiện nhiệm vụ ở khoảng cách ngày càng xa nhờ sự phát triển của súng trường chuyên dụng, thiết bị quang học và công nghệ hỗ trợ tính toán đường đạn.

Ở khoảng cách hàng nghìn mét, mục tiêu có thể chỉ xuất hiện như một chấm nhỏ trong kính ngắm. Người bắn phải đối mặt với hàng loạt yếu tố ảnh hưởng đến đường bay của viên đạn, từ sức gió, nhiệt độ, áp suất không khí đến sự thay đổi vận tốc của đầu đạn trong quá trình di chuyển.

Lịch sử quân sự ghi nhận nhiều phát bắn vượt khoảng cách 2 km tại Afghanistan, Iraq và Ukraine. Trong số đó, thành tích 3.540 m của một lính đặc nhiệm Canada năm 2017 được xác nhận rộng rãi, trong khi những tuyên bố xa hơn của Ukraine vẫn cần thêm bằng chứng độc lập. Ukraine hiện công bố những phát bắn tỉa vượt mốc 3,8 km

1. Xạ thủ đơn vị Pryvyd, Ukraine, khoảng cách 4.000 m

Tháng 8/2025, một thông tin từ chiến trường Ukraine gây chú ý khi đề cập đến phát bắn tỉa ở khoảng cách 4.000 m, tương đương gần 4 km. Theo thông tin do nhà báo quân sự Ukraine Yuriy Butusov chia sẻ, một xạ thủ thuộc đơn vị Pryvyd, có nghĩa là "Bóng ma", đã thực hiện phát bắn nhằm vào lực lượng Nga tại khu vực mặt trận Pokrovsk và Myrnohrad ngày 14/8/2025.

Báo cáo cho biết xạ thủ sử dụng súng trường Alligator cỡ nòng 14,5 mm. Một viên đạn được cho là đã khiến hai binh sĩ Nga thiệt mạng. Nếu thông tin về khoảng cách và kết quả được xác nhận, đây sẽ là một trong những phát bắn tỉa xa nhất từng được ghi nhận trong lịch sử chiến đấu.

Tuy nhiên, ở khoảng cách 4.000 m và thông tin một viên đạn trúng hai người hiện chủ yếu dựa trên tường thuật từ phía Ukraine. Chưa có đủ bằng chứng độc lập được nêu trong tài liệu nguồn để xác nhận đây là kỷ lục thế giới chính thức.

2. Viacheslav Kovalskyi, Ukraine, khoảng cách 3.800 m

Tháng 11/2023, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) công bố thông tin một xạ thủ của lực lượng này đã bắn trúng binh sĩ Nga từ khoảng cách 3.800 m. Người thực hiện được xác định là Viacheslav Kovalskyi. Theo các báo cáo, ông sử dụng súng trường Horizon's Lord do Ukraine sản xuất.

Phía Ukraine cũng công bố video được cho là ghi lại cuộc giao tranh. Kovalskyi sau đó xuất hiện công khai và chia sẻ về phát bắn. Khoảng cách 3.800 m, nếu được xác nhận, sẽ vượt thành tích 3.540 m do một xạ thủ Canada thiết lập năm 2017 khoảng 260 m.

Tuy nhiên, những hình ảnh và thông tin công khai chưa đủ để kiểm chứng độc lập toàn bộ diễn biến, khoảng cách thực tế và kết quả của phát bắn. Hai tuyên bố từ Ukraine cho thấy xu hướng sử dụng vũ khí tầm xa trong chiến tranh hiện đại, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm chứng nghiêm ngặt đối với các thành tích quân sự được công bố trong thời chiến.

3. Lính đặc nhiệm JTF2 Canada, khoảng cách 3.540 m

Năm 2017, một thành viên giấu tên của Lực lượng Đặc nhiệm Liên hợp 2 (Joint Task Force 2, viết tắt JTF2) thuộc quân đội Canada thực hiện phát bắn tỉa ở khoảng cách 3.540 m trong chiến dịch chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq. Bộ Chỉ huy Tác chiến Đặc biệt Canada xác nhận thành tích này vào tháng 6/2017.

Theo các báo cáo, xạ thủ sử dụng súng trường McMillan TAC-50, dòng súng bắn tỉa hạng nặng cỡ nòng 12,7 mm, được thiết kế để tác chiến ở khoảng cách lớn.

Phát bắn được ghi nhận trong Sách Kỷ lục Guinness thế giới là trường hợp tiêu diệt mục tiêu bằng súng bắn tỉa ở khoảng cách xa nhất được xác nhận. Khác với những tuyên bố xa hơn xuất hiện sau đó, thành tích của xạ thủ Canada có sự xác nhận chính thức từ cơ quan quân sự. Danh tính người thực hiện và nhiều thông tin chi tiết về chiến dịch vẫn được giữ bí mật.

4. Hai lính biệt kích Australia, khoảng cách 2.815 m

Năm 2012, hai lính biệt kích Australia được cho là đã tham gia một cuộc giao tranh tầm xa tại Afghanistan, với mục tiêu ở khoảng cách khoảng 2.815 m.

Nhà báo quân sự Chris Masters từng thuật lại vụ việc, cho biết hai binh sĩ đồng thời sử dụng súng trường Barrett M82A1 nhằm vào một chỉ huy Taliban. Một viên đạn được cho là đã trúng mục tiêu.

Tuy nhiên, do hai xạ thủ cùng khai hỏa, không thể xác định người nào thực hiện phát bắn trúng đích. Theo tường thuật, Lực lượng Quốc phòng Australia cũng không xác nhận chính thức vụ việc. Vì vậy, thành tích 2.815 m được xếp vào nhóm những phát bắn tầm xa được báo cáo, thay vì kỷ lục cá nhân đã được xác nhận.

5. Xạ thủ đặc nhiệm Ukraine, khoảng cách 2.710 m

Tháng 11/2022, quân đội Ukraine công bố một đoạn video được cho là ghi lại cảnh xạ thủ đặc nhiệm bắn trúng binh sĩ Nga từ khoảng cách 2.710 m. Thông tin nhanh chóng thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế bởi khoảng cách này vượt nhiều thành tích bắn tỉa từng được ghi nhận trước đó.

Tuy nhiên, danh tính xạ thủ không được công bố. Loại súng trường sử dụng trong cuộc giao tranh cũng chưa được xác định chắc chắn từ những thông tin hiện có. Như vậy, không có đủ dữ liệu độc lập trong tài liệu nguồn để xác nhận khoảng cách thực tế và kết quả của phát bắn.

6. Craig Harrison, quân đội Anh, khoảng cách 2.475 m

Tháng 11/2009, Craig Harrison, một lính bắn tỉa thuộc quân đội Anh, thực hiện hai phát bắn trúng hai tay súng máy Taliban tại tỉnh Helmand, Afghanistan. Khoảng cách được báo cáo là 2.475 m. Harrison sử dụng súng trường Accuracy International L115A3, một mẫu súng bắn tỉa sử dụng đạn .338 Lapua Magnum.

Thành tích của Harrison từng được công nhận là kỷ lục bắn tỉa tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách xa nhất trước khi bị vượt qua. Các tường thuật về cuộc giao tranh cho biết Harrison đã thực hiện những phát bắn kiểm tra trước khi bắn trúng mục tiêu.

Hai binh sĩ đối phương bị trúng đạn trong hai phát bắn riêng biệt, thay vì cùng bị hạ gục bằng một viên đạn. Trường hợp này cho thấy sự khác biệt giữa một phát bắn chính xác ở khoảng cách rất xa và toàn bộ quá trình tác chiến dẫn đến kết quả cuối cùng.

7. Rob Furlong, quân đội Canada, khoảng cách 2.430 m

Tháng 3/2002, trong Chiến dịch Anaconda tại Afghanistan, xạ thủ Canada Rob Furlong thiết lập thành tích bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách 2.430 m. Furlong sử dụng súng trường McMillan TAC-50, dòng vũ khí sau này tiếp tục xuất hiện trong kỷ lục năm 2017 của lực lượng đặc nhiệm Canada.

Thành tích của ông vượt khoảng cách 2.310 m do đồng đội Arron Perry thực hiện trong cùng chiến dịch. Theo các tường thuật, Furlong bắn trúng mục tiêu ở phát đạn thứ ba. Kỷ lục của Furlong trở thành một trong những dấu mốc được nhắc đến nhiều trong lịch sử bắn tỉa hiện đại, trước khi Craig Harrison vượt qua vào năm 2009.

Công nghệ nào giúp lính bắn tỉa đạt khoảng cách hàng nghìn mét?

Những phát bắn ở khoảng cách từ 2 đến 4 km đặt ra yêu cầu kỹ thuật rất cao đối với cả vũ khí và người sử dụng. Trước hết, súng trường phải có khả năng duy trì độ ổn định khi bắn, trong khi loại đạn sử dụng cần bảo đảm các đặc tính khí động học phù hợp để bay xa.

Những mẫu súng như McMillan TAC-50, Barrett M82A1 hay Accuracy International L115A3 đều được phát triển phục vụ nhiệm vụ bắn chính xác ở cự ly lớn, dù có thiết kế và đặc tính kỹ thuật khác nhau.

Bên cạnh vũ khí, thiết bị quang học giữ vai trò quan trọng. Kính ngắm có độ phóng đại cao giúp người bắn quan sát mục tiêu ở khoảng cách mà mắt thường khó phân biệt. Các thiết bị đo khoảng cách bằng laser và công cụ tính toán đường đạn cũng có thể hỗ trợ đánh giá điều kiện bắn.

Ở khoảng cách hàng nghìn mét, viên đạn không di chuyển theo một đường thẳng tuyệt đối. Trọng lực khiến quỹ đạo đạn cong xuống, trong khi gió và điều kiện khí quyển có thể làm thay đổi vị trí trúng đích. Thời gian bay của viên đạn cũng tạo thêm thách thức, bởi mục tiêu có thể thay đổi vị trí trước khi viên đạn đến nơi.

Do đó, sự kết hợp giữa vũ khí chuyên dụng, thiết bị quan sát và công nghệ tính toán có thể góp phần mở rộng khả năng tác chiến tầm xa. Tuy nhiên, tài liệu nguồn chưa cung cấp dữ liệu kỹ thuật đủ chi tiết để xác định mức đóng góp của từng công nghệ trong bảy trường hợp nêu trên.

Vì sao kỷ lục bắn tỉa xa nhất thế giới vẫn gây tranh cãi?

Một phát bắn được công bố đạt khoảng cách 4.000 m chưa đồng nghĩa với việc thành tích đó được xác nhận là kỷ lục thế giới. Để đánh giá một trường hợp bắn tỉa tầm xa, các cơ quan quân sự hoặc tổ chức ghi nhận kỷ lục cần xem xét nhiều yếu tố, bao gồm khoảng cách thực tế, bằng chứng về mục tiêu, kết quả trúng đích và tính xác thực của dữ liệu liên quan.

Trong môi trường chiến tranh, những thông tin này không phải lúc nào cũng được công khai đầy đủ. Một số vụ việc chỉ xuất hiện qua thông cáo quân sự hoặc video do một bên tham chiến cung cấp. Việc thiếu nguồn xác minh độc lập khiến các tuyên bố khó được kiểm chứng toàn diện.

Trường hợp của xạ thủ Canada năm 2017 có điểm khác biệt khi Bộ Chỉ huy Tác chiến Đặc biệt Canada xác nhận thành tích 3.540 m và Guinness ghi nhận. Trong khi đó, những tuyên bố về khoảng cách 3.800 m và 4.000 m của Ukraine cần được phân biệt với kỷ lục đã có xác nhận chính thức. Bảy trường hợp trải dài hơn hai thập kỷ cho thấy khoảng cách bắn tỉa được báo cáo đã tăng từ 2.430 m năm 2002 lên tới 4.000 m năm 2025.

Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ quân sự không thể được đánh giá chỉ bằng một con số. Độ tin cậy của bằng chứng, điều kiện tác chiến và khả năng lặp lại kết quả mới là những yếu tố cần thiết để xác định giá trị thực tế của từng thành tích.