700 tỷ USD vốn xanh: Xây hạ tầng thị trường để hút vốn quốc tế

Dòng vốn xanh đang mở ra nhiều cơ hội

Tại Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026 với chủ đề "Nơi dòng vốn xanh kết nối cơ hội đầu tư", các chuyên gia cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút nguồn lực quốc tế phục vụ quá trình chuyển đổi xanh.

Theo các chuyên gia, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút nguồn lực quốc tế phục vụ quá trình chuyển đổi xanh. Ảnh: PV

Thị trường tài chính xanh trong nước đã ghi nhận những tín hiệu tích cực. Năm 2025, Việt Nam có 5 giao dịch phát hành trái phiếu xanh bằng đồng nội tệ với tổng giá trị 3.407 tỷ đồng. Trên thị trường quốc tế, nhiều doanh nghiệp cũng huy động thành công các khoản vay xanh và khoản vay liên kết với mục tiêu phát triển bền vững từ các định chế tài chính nước ngoài, bất chấp mặt bằng lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao.

Những kết quả này cho thấy khả năng tiếp cận dòng vốn xanh của doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước được cải thiện. Tuy nhiên, quy mô vẫn còn khiêm tốn so với nhu cầu vốn khổng lồ của nền kinh tế.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: PV

Theo ông Paul Xavier, Cán bộ Chương trình của IFC (World Bank), thị trường hiện không thiếu nguồn vốn dành cho các dự án phát triển bền vững.

"Khi nói về tài chính bền vững, chúng ta thường bắt đầu bằng những con số rất lớn về lượng tài sản hay trái phiếu bền vững trên toàn cầu. Nhưng điều quan trọng hơn là nguồn vốn luôn sẵn có. Các nhà đầu tư trên thế giới đang tích cực tìm kiếm cơ hội đầu tư bền vững", ông nói.

Theo ông, câu hỏi hiện nay không còn là liệu có nguồn vốn hay không, mà là vì sao dòng vốn lại chảy vào một số thị trường dễ dàng hơn những thị trường khác.

Xây hạ tầng thị trường để kết nối dòng vốn

Theo các chuyên gia, để biến tiềm năng thành dòng vốn thực tế, Việt Nam cần nhiều hơn các chính sách khuyến khích. Điều quan trọng là xây dựng một hạ tầng thị trường đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư quốc tế.

Ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng Giám đốc FiinGroup, cho rằng dòng vốn luôn đi theo niềm tin, còn niềm tin được xây dựng từ chất lượng dữ liệu, tính minh bạch và các đánh giá độc lập.

"Đối với Việt Nam, thách thức không chỉ là tìm nguồn vốn xanh, mà là tạo ra các dự án có tính khả thi tài chính, có rủi ro được nhận diện và khả năng tạo dòng tiền được chứng minh", ông Hiệu nhận định.

Theo ông, đây cũng là giá trị mà Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) có thể tạo ra thông qua việc xây dựng hạ tầng thị trường, giúp chuyển hóa tiềm năng xanh của Việt Nam thành các cơ hội đầu tư đáp ứng yêu cầu của dòng vốn quốc tế.

Ở góc độ quản lý, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho biết trung tâm được định hướng trở thành nơi dòng vốn được lưu thông an toàn, minh bạch, kết nối nguồn vốn từ cộng đồng tài chính quốc tế tới các dự án xanh của Việt Nam. Theo ông Huân, tài chính xanh sẽ được tích hợp xuyên suốt trong bốn trụ cột chiến lược của VIFC-HCMC gồm tài chính hàng không, tài chính hàng hải, Fintech và các giao dịch liên ngân hàng quốc tế.

Bên cạnh việc xây dựng hạ tầng thị trường, vai trò của hệ thống ngân hàng trong việc dẫn dắt dòng vốn xanh vào nền kinh tế cũng được nhấn mạnh. Ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank, cho biết cùng với việc thúc đẩy tín dụng xanh, việc mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn cho các thành phần kinh tế, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng là một nội dung được quan tâm trong quá trình phát triển thị trường tài chính xanh. Theo ông, khi khả năng tiếp cận vốn được cải thiện, nhiều doanh nghiệp sẽ có điều kiện tham gia quá trình chuyển đổi xanh, góp phần mở rộng quy mô các dự án đủ điều kiện tiếp cận dòng vốn trong nước và quốc tế.

Hoàn thiện "ngôn ngữ chung" của thị trường

Cùng với hạ tầng dữ liệu và cơ chế đánh giá độc lập, khung pháp lý cũng được xem là nền tảng quan trọng để thị trường tài chính xanh phát triển.

Một trong những bước tiến đáng chú ý là Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí môi trường và Danh mục phân loại xanh. Hệ thống này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp, tổ chức tín dụng và nhà đầu tư có chung cơ sở nhận diện dự án xanh, đồng thời hạn chế tình trạng "tẩy xanh".

Theo ông Paul Xavier, khi thị trường tài chính bền vững ngày càng phát triển với nhiều công cụ như trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững, trái phiếu xã hội hay trái phiếu chuyển đổi, điều các nhà đầu tư cần là một "ngôn ngữ chung" để đánh giá dự án.

"Nếu một nhà đầu tư tại Tokyo, Singapore hay New York muốn đầu tư vào một dự án xanh tại Việt Nam, tất cả các bên phải có cùng cách hiểu về khái niệm 'xanh'. Đó là lý do hệ thống phân loại xanh trở thành một cấu phần rất quan trọng của tài chính bền vững", ông phân tích.

Ông cũng đánh giá việc Việt Nam chính thức phê duyệt Danh mục phân loại xanh không đơn thuần là ban hành thêm một chính sách mới, mà còn góp phần hoàn thiện hạ tầng của thị trường tài chính, tạo điều kiện thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn tư nhân và vốn đầu tư quốc tế.

Theo IFC, Việt Nam sẽ cần khoảng 368 tỷ USD vốn tài trợ khí hậu đến năm 2040, trong đó khoảng 254 tỷ USD dành cho nâng cấp hạ tầng công, tư và tăng khả năng chống chịu, khoảng 114 tỷ USD dành cho chuyển đổi năng lượng, giao thông, nông nghiệp và công nghiệp hướng tới mục tiêu Net Zero. Trong khi nguồn lực công mới chỉ đáp ứng khoảng 2% GDP mỗi năm, khu vực tư nhân sẽ giữ vai trò quyết định trong quá trình huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh.

Thông điệp được các chuyên gia thống nhất tại hội nghị là, cơ hội tiếp cận dòng vốn xanh của Việt Nam đang ngày càng rộng mở. Tuy nhiên, để chuyển hóa tiềm năng thành dòng vốn thực chất, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng thị trường với hệ thống dữ liệu minh bạch, cơ chế đánh giá độc lập, tiêu chuẩn phân loại xanh và các dự án có tính khả thi tài chính. Đây sẽ là nền tảng để Việt Nam kết nối hiệu quả hơn với dòng vốn xanh toàn cầu và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát triển bền vững.