76% sản phẩm khoa học công nghệ nông nghiệp vẫn ở giai đoạn nghiên cứu

Tại Hội nghị “Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành Nông nghiệp và Môi trường” ngày 27/10, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 4,02%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ.

Đây là cơ sở để ngành tiếp tục phấn đấu hoàn thành và vượt các mục tiêu tăng trưởng, xuất khẩu của năm.

Khoa học công nghệ đã được ứng dụng trong nhiều khâu sản xuất, từ chọn tạo giống, công nghệ sinh học đến cơ giới hóa, bảo quản và chế biến nông sản, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Khương Trung

Đáng chú ý, việc ứng dụng các giống lúa mới và quy trình canh tác tiên tiến đã góp phần nâng năng suất khoảng 9,9%, tăng sản lượng ước 2,4 triệu tấn mỗi năm, tương ứng giá trị kinh tế gia tăng khoảng 12.000 tỷ đồng. Đây là minh chứng cụ thể cho khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành hiệu quả kinh tế trên diện rộng.

Khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho hay, khu vực phía Bắc có nhiều lợi thế về hệ thống viện nghiên cứu, trường đại học, đội ngũ chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, mối liên kết giữa nghiên cứu và sản xuất vẫn chưa chặt chẽ, khiến nguồn lực khoa học công nghệ chưa được khai thác hiệu quả.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long cho biết 34 địa phương đã báo cáo 916 nhiệm vụ gắn với 908 sản phẩm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp có 451 sản phẩm, chiếm gần 50% tổng số sản phẩm được thống kê.

Tuy nhiên, 341/451 sản phẩm khoa học công nghệ thuộc lĩnh vực nông nghiệp vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu, chiếm khoảng 76%. Tỷ lệ kết quả nghiên cứu được đưa vào ứng dụng, thương mại hóa còn thấp, khoảng 24% theo số liệu tổng hợp. Thực trạng này cho thấy khoảng cách lớn giữa hoạt động nghiên cứu và nhu cầu thực tiễn của sản xuất, kinh doanh. 

Việc xác định nhiệm vụ khoa học công nghệ tại nhiều địa phương chưa gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng, đồng thời chưa xác định rõ doanh nghiệp chủ lực đồng hành trong quá trình nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Kiều Oanh

Đưa khoa học công nghệ thành động lực tăng trưởng

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhận định tiềm năng phát triển nông nghiệp của cả nước, đặc biệt là khu vực phía Bắc, còn lớn. 

Phó Thủ tướng yêu cầu ngành nông nghiệp cần nhận diện rõ, đầy đủ, thực chất các điểm nghẽn để có biện pháp tháo gỡ hiệu quả; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực trực tiếp của tăng trưởng nông nghiệp; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào nông nghiệp là việc làm thường xuyên, không ngừng, không nghỉ, hướng tới thực chất và hiệu quả.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cam kết cụ thể hóa các định hướng thành nhiệm vụ, giải pháp và khẩn trương tổ chức thực hiện.

Bộ sẽ tập trung đổi mới phương thức quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở nghiên cứu; thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu khoa học với doanh nghiệp và thị trường. Đồng thời, tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, phát triển dữ liệu phục vụ quản lý sản xuất và kết nối thị trường.

Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin sản phẩm phải trở thành yêu cầu xuyên suốt đối với tất cả ngành hàng, lĩnh vực.