8 dấu hiệu cho thấy người yêu đang thao túng bạn

Có nhiều dấu hiệu để nhận biết một người đang bị nửa kia thao túng. Ảnh: Pexels.

Thao túng trong tình yêu đôi khi không biểu hiện bằng những hành vi dễ nhận biết mà có thể núp dưới vẻ ngoài của sự quan tâm, yêu thương. Việc liên tục hỏi bạn đang ở đâu, khó chịu khi bạn gặp bạn bè hay khiến bạn cảm thấy có lỗi khi nói "không" có thể dần trở thành một khuôn mẫu kiểm soát.

Theo VICE, 8 dấu hiệu sau có thể cho thấy một người đang sử dụng cảm xúc hoặc điểm yếu của đối phương để tác động đến khả năng tự quyết.

Họ luôn biết bạn đang ở đâu

Bạn đã bật chia sẻ vị trí, nhưng người ấy vẫn liên tục nhắn tin hỏi đang ở đâu hoặc đi cùng ai. Dần dần, trước khi lên kế hoạch đi đâu hoặc về nhà muộn hơn dự kiến, bạn bắt đầu nghĩ đến việc họ sẽ phản ứng như thế nào.

Ban đầu, sự quan tâm liên tục này có thể khiến bạn cảm thấy mình được để ý. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ bạn dần điều chỉnh hành vi của mình để tránh phản ứng từ đối phương.

Đối phương luôn theo dõi, kiểm soát lịch trình của bạn có thể là dấu hiệu cần lưu ý trong mối quan hệ. Ảnh: Pexels.

Theo một bài viết gần đây trên Psychology Today, ảnh hưởng giữa người với người là điều bình thường, nhưng sự tác động có thể trở thành thao túng khi cảm xúc, điểm yếu hoặc nhu cầu của một người bị sử dụng theo cách làm suy giảm khả năng tự suy nghĩ và đưa ra quyết định của họ.

Bạn bè của bạn dần biến mất

Một người bạn thân bất ngờ bị người yêu cho là "ảnh hưởng xấu", còn chị gái của bạn bị nhận xét rằng "luôn có thành kiến" với họ. Không lâu sau, mỗi lần bạn dành thời gian cho những người thân thiết đều kéo theo một cuộc tranh cãi.

Dần dần, bạn ít chủ động liên lạc với bạn bè và người thân hơn. Điều này vô tình khiến người đang thao túng có thêm quyền kiểm soát đối với những ý kiến và góc nhìn mà bạn tiếp xúc.

Sự cô lập không nhất thiết bắt đầu bằng yêu cầu trực tiếp rằng bạn phải cắt đứt với một ai đó. Nó có thể diễn ra qua những lời phàn nàn lặp đi lặp lại, khiến bạn cảm thấy việc gặp gỡ bạn bè hay gia đình luôn phải trả giá bằng một cuộc cãi vã.

Mọi chuyện cuối cùng đều trở thành lỗi của bạn

Bạn trở về nhà sau một ngày làm việc căng thẳng và bằng cách nào đó lại là người phải xin lỗi vì tâm trạng không tốt. Hoặc bạn đặt một câu hỏi khiến đối phương không hài lòng, trả lời không đúng "cách" mà họ mong muốn và cuối cùng phải nhận lỗi.

"Thao túng cảm xúc bằng ngôn từ" của Patricia Evans hướng dẫn người đọc những cách mới để đối phó với sự thao túng. Ảnh: Fahasa.

Theo VICE, việc liên tục phải "đi trên vỏ trứng" để tránh khiến người yêu tức giận không phải trạng thái bình thường trong một mối quan hệ. Mỗi người vẫn có quyền có quan điểm riêng, kể cả khi hai bên bất đồng.

Khi việc đổ lỗi và phủ nhận cảm nhận của đối phương lặp đi lặp lại, một cuộc tranh luận thông thường có thể dần trở thành cách một người kiểm soát người còn lại.

Đây cũng là một trong những điểm được tác giả Patricia Evans phân tích trong cuốn Thao Túng Cảm Xúc Bằng Ngôn Từ (tựa gốc: The Verbally Abusive Relationship: How to Recognize It and How to Respond).

Cuốn sách cho rằng lạm dụng bằng lời nói không chỉ nằm ở những lời xúc phạm trực tiếp mà còn có thể xuất hiện qua việc phủ nhận, đổ lỗi hoặc khiến người kia nghi ngờ chính cảm nhận của mình.

Sự yêu thương luôn đi kèm điều kiện

Khi mọi chuyện diễn ra theo ý mình, họ có thể trở nên vô cùng ngọt ngào và ân cần. Nhưng nếu bạn bất đồng quan điểm hoặc đặt ra một giới hạn, sự ấm áp ấy lập tức biến mất, đôi khi kéo dài nhiều ngày.

Dần lựa chọn lời nói, cách hành xử để làm hài lòng đối phương có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị thao túng. Ảnh: Pexels.

Dần dần, bạn học cách lựa chọn những lời nói có thể khiến đối phương trở lại với phiên bản dễ chịu đó. Cuối cùng, thay vì nói ra suy nghĩ thật, bạn chọn đồng ý với mọi điều họ nói để tránh sự thay đổi đột ngột trong cách đối xử.

Họ kéo thêm người khác vào cuộc

Một cuộc tranh luận vốn bắt đầu và đáng lẽ chỉ nên diễn ra giữa hai người bỗng có thêm nhiều "người tham gia".

Mẹ của đối phương muốn nói chuyện với bạn, những người bạn chung cũng đưa ra ý kiến, còn bạn phải giải thích hành động của mình với những người thậm chí không có mặt khi cuộc tranh cãi xảy ra. Thông tin mà đối phương biết được từ những cuộc trò chuyện riêng tư với bạn cũng có thể được đưa vào tranh luận để củng cố lập luận của họ.

Khi đó, vấn đề không còn đơn thuần là hai người tìm cách giải quyết bất đồng. Bạn có thể rơi vào thế phải liên tục tự bảo vệ mình trước một nhóm người được kéo vào câu chuyện từ phía đối phương.

Nói "không" khiến bạn trở thành người tồi tệ

Bạn từ chối một lời nhờ vả và lập tức bị cho là ích kỷ hoặc "có vấn đề". Người thao túng có thể sử dụng những câu như "em/anh chẳng bao giờ làm gì cho anh/em" hay "em/anh chỉ quan tâm đến bản thân mình".

Chiến thuật "guilt-tripping" được George K. Simon phân tích trong cuốn "Sói đội lốt cừu: Kẻ hiếu chiến ngầm và các thủ thuật thao túng tâm lý". Ảnh: Fahasa.

Cảm giác xấu hổ và tội lỗi là những cảm xúc mạnh. Với những người vốn không muốn làm tổn thương cảm xúc của người khác, những lời buộc tội như vậy có thể khiến họ dễ dàng nhượng bộ.

Cảm giác tội lỗi này cũng là một trong những điểm bác sĩ George K. Simon phân tích trong cuốn Sói đội lốt cừu: Kẻ hiếu chiến ngầm và các thủ thuật thao túng tâm lý (tựa gốc: In Sheep's Clothing: Understanding and Dealing With Manipulative People).

Theo ông, "guilt-tripping" là một chiến thuật thường được người thao túng sử dụng: họ có thể khiến một người vốn tận tâm cảm thấy mình ích kỷ, thiếu quan tâm hoặc không làm tròn trách nhiệm, từ đó dễ nhượng bộ hơn. Cuốn sách cũng phân tích cách những người có xu hướng thao túng khai thác các điểm yếu và những phẩm chất tốt của đối phương để đạt được điều họ muốn.

Bạn không còn tin vào ký ức của chính mình

Bạn nhớ rất rõ một câu nói khiến mình tổn thương, thậm chí có thể nhớ từng lời, nhưng đối phương quả quyết rằng chuyện đó chưa bao giờ xảy ra. Họ vẫn nhìn thẳng vào bạn và nói điều đó với vẻ hoàn toàn chắc chắn.

Sau nhiều lần như vậy, bạn bắt đầu mở ứng dụng ghi chú hoặc lưu lại những đoạn ghi âm để có thứ làm bằng chứng, tự nhắc mình rằng những gì đã xảy ra không phải do bạn tưởng tượng. Đây cũng là biểu hiện thường được liên hệ với gaslighting, khi một người bị khiến cho nghi ngờ khả năng ghi nhớ, nhận thức hoặc đánh giá của chính mình.

Họ biến mình thành nạn nhân

Khi bạn cố gắng chỉ ra một trong những hành vi kể trên, vai trò giữa hai người có thể đảo ngược rất nhanh. Người bị chất vấn trở thành người bị tổn thương, còn người đặt vấn đề lại phải giải thích hoặc xin lỗi.

Nhà tâm lý học Jennifer Freyd gọi kiểu phản ứng này là DARVO, viết tắt của "Deny, Attack, Reverse Victim and Offender" - phủ nhận, công kích và đảo ngược vai trò nạn nhân với người gây hại. Theo Freyd, người bị cáo buộc có thể phủ nhận hành vi, công kích người đối diện rồi chuyển sang vị trí của nạn nhân.

Nếu nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu trên quen thuộc, VICE gợi ý bắt đầu ghi lại những gì xảy ra mỗi khi hai người bất đồng hoặc bạn nói "không". Khi nhìn lại nhiều sự việc cùng lúc, bạn có thể dễ nhận ra đó chỉ là một vài cuộc tranh cãi riêng lẻ hay một kiểu hành xử lặp đi lặp lại.