8 thói quen âm thầm hại sức khỏe, nhiều người mắc mà không biết

Dưới đây là 8 thói quen cần thay đổi để phòng bệnh từ sớm:

1. Vừa ăn vừa làm việc gây hại hệ tiêu hóa

Giờ nghỉ trưa không chỉ là thời điểm để nạp năng lượng sau nhiều giờ làm việc mà còn giúp cơ thể chuyển từ trạng thái tập trung, căng thẳng sang trạng thái nghỉ ngơi, tạo điều kiện thuận lợi cho hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả.

Tuy nhiên, khi vừa ăn vừa làm việc hoặc liên tục xử lý nhiều nhiệm vụ, não bộ và hệ thần kinh vẫn duy trì trạng thái căng thẳng thay vì tập trung cho quá trình tiêu hóa. Điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của hệ tiêu hóa, làm thay đổi nhu động dạ dày - ruột và tăng nguy cơ đầy bụng, khó tiêu hoặc cảm giác mệt mỏi sau bữa ăn. Về lâu dài, thói quen này cũng có thể khiến việc ăn uống trở nên vội vàng, làm giảm cảm nhận tín hiệu no và ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, việc tranh thủ ăn tại bàn làm việc còn khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội trò chuyện, kết nối với đồng nghiệp. Những khoảng thời gian giao tiếp ngắn trong bữa trưa có thể góp phần xây dựng sự gắn kết, tạo cảm giác thuộc về tập thể và giúp giảm căng thẳng sau những giờ làm việc liên tục.

Cách khắc phục: Dành khoảng 20–30 phút cho bữa trưa, tránh các yếu tố gây xao nhãng và nên rời khỏi bàn làm việc để cơ thể thực sự được nghỉ ngơi.

Vừa ăn vừa làm việc là thói quen xấu, gây cản trở quá trình hấp thu dưỡng chất và suy giảm năng lượng sau bữa ăn.

2. Nhìn màn hình liên tục làm tăng nguy cơ mỏi mắt và đau đầu

Việc sử dụng máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài mà không nghỉ có thể gây hội chứng thị giác do thiết bị số. Các triệu chứng thường gặp gồm khô mắt, mỏi mắt, nhìn mờ, đau đầu và giảm khả năng tập trung.

Bên cạnh đó, việc liên tục nhìn ở khoảng cách gần trong thời gian dài làm tăng gánh nặng điều tiết của mắt và thường đi kèm với tư thế cúi đầu, ít chớp mắt. Những yếu tố này có thể góp phần gây đau đầu, căng cơ vùng cổ - vai - gáy và cảm giác mệt mỏi về tinh thần vào cuối ngày. Để giảm nguy cơ, nên cho mắt nghỉ định kỳ, chẳng hạn áp dụng quy tắc 20-20-20 và điều chỉnh màn hình ở khoảng cách, độ cao phù hợp.

Cách khắc phục: Thực hiện quy tắc 20-20-20 (sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, nhìn xa khoảng 6 m trong 20 giây). Bên cạnh đó, điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp, đặt màn hình thấp hơn tầm mắt 10–20 độ và tránh cúi đầu hoặc ngồi sai tư thế trong thời gian dài.

3. Luôn phản hồi thông báo ngay lập tức khiến cơ thể liên tục căng thẳng

Email, tin nhắn hay thông báo lịch làm việc liên tục xuất hiện khiến nhiều người hình thành thói quen trả lời ngay lập tức. Tuy nhiên, việc chuyển đổi nhiệm vụ liên tục sẽ kích hoạt phản ứng căng thẳng của cơ thể, làm tăng nhịp tim, huyết áp và co mạch. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể làm giảm khả năng thích nghi của cơ thể với căng thẳng và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Cách khắc phục: Tắt các thông báo không cần thiết và thiết lập những khung giờ cố định để kiểm tra email hoặc tin nhắn thay vì phản hồi ngay khi nhận được.

4. Quên uống nước vì quá tập trung vào công việc

Khi tập trung cao độ, cơ thể dễ bỏ qua cảm giác khát. Theo thời gian, điều này khiến nhiều người hình thành thói quen uống quá ít nước. Thiếu nước không chỉ gây đau đầu, táo bón mà còn khiến cơ thể dễ mệt mỏi, thay đổi tâm trạng và đôi khi làm tăng cảm giác thèm ăn.

Cách khắc phục: Luôn đặt chai nước trong tầm mắt và gắn việc uống nước với một hoạt động quen thuộc như kết thúc cuộc họp hoặc mở một tab làm việc mới để hình thành phản xạ tự nhiên.

5. Ngồi quá lâu làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa

Thói quen ngồi liên tục trong nhiều giờ đã được xác định là yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2 và tử vong sớm. Hơn nữa, việc duy trì một tư thế quá lâu còn làm giảm lưu lượng máu về tim, ảnh hưởng đến tuần hoàn ở chân, làm suy giảm chức năng của thành mạch máu theo thời gian.

Cách khắc phục: Xen kẽ giữa ngồi và đứng khi làm việc, hướng đến mục tiêu là dành khoảng một giờ đứng sau mỗi 1-2 giờ ngồi liên tục nếu điều kiện công việc cho phép.

6. Ngồi sai tư thế gây hại cho cột sống và tâm trạng

Ngồi sai tư thế là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến các rối loạn cơ xương khớp, đặc biệt ở vùng cột sống thắt lưng. Không chỉ gây đau lưng, thói quen này còn khiến nhịp thở trở nên nông hơn, làm giảm tuần hoàn máu, tác động đến não bộ, khiến cảm giác mệt mỏi, tâm trạng tiêu cực rõ rệt hơn.

Cách khắc phục: Điều chỉnh bàn làm việc theo nguyên tắc công thái học như màn hình đặt trong tầm tay, đầu gối ngang hông và cổ tay giữ thẳng khi sử dụng bàn phím.

7. Lạm dụng chuột và bàn phím khiến cơ xương khớp quá tải

Thói quen gõ bàn phím hoặc sử dụng chuột liên tục trong nhiều giờ mà không nghỉ ngơi có thể gây đau cổ, vai, lưng dưới, cổ tay và làm tăng nguy cơ viêm gân. Khi các nhóm cơ luôn ở trạng thái co cứng, hệ thần kinh liên tục nhận tín hiệu căng thẳng, từ đó thúc đẩy phản ứng viêm và khiến cơ thể mệt mỏi nhiều hơn.

Cách khắc phục: Sau mỗi khoảng 45 phút làm việc, nên thả lỏng vai, duỗi hai tay và lắc nhẹ cổ tay khoảng 10 giây để giảm áp lực lên các nhóm cơ.

8. Ăn vặt do căng thẳng tạo vòng xoáy bất lợi cho sức khỏe

Nhiều người tìm đến bánh kẹo hoặc đồ ăn nhiều đường, nhiều muối khi áp lực công việc tăng cao. Tuy nhiên, đây thường là phản ứng với căng thẳng hơn là nhu cầu năng lượng thực sự. Căng thẳng mạn tính làm tăng hormone cortisol, từ đó thúc đẩy sự thèm muốn các loại thực phẩm giàu calo. Nồng độ cortisol tăng cao cũng có thể thúc đẩy sự tích tụ chất béo và làm tăng thêm cảm giác đói, dẫn đến một vòng luẩn quẩn.

Cách khắc phục: Trước khi ăn vặt, hãy tự hỏi bản thân đang thực sự đói hay chỉ đang căng thẳng. Nếu cảm thấy bồn chồn, có thể thử thở ra chậm và dài hơn hít vào hoặc đi bộ vài phút để lấy lại sự tỉnh táo thay vì tìm đến đồ ăn.