800 triệu thanh niên có nguy cơ không tìm được việc làm

Việc làm không theo kịp số thanh niên gia nhập thị trường lao động

“Nếu nhìn vào 15 năm tới, sẽ có 1,2 tỷ thanh niên tốt nghiệp và gia nhập thị trường lao động”, ông Alexander De Croo phát biểu trong cuộc họp báo tại Bangkok (Thái Lan), nơi ông tham dự Hội nghị thường niên của Nhóm Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

“Thật không may, chỉ có 400 triệu người trong số này sẽ có việc làm. Còn 800 triệu người khác sẽ không có việc làm”, ông cảnh báo.

Theo ông De Croo, nguyên nhân một phần nằm ở đặc điểm dân số tại nhiều nước đang phát triển, nơi độ tuổi trung vị nằm trong khoảng 18–25 tuổi. Bên cạnh đó, các dự báo về việc làm hiện nay cũng dựa trên trình độ công nghệ hiện có.

“Vấn đề này sẽ không tự biến mất. Đây là kết quả của chính sách”, ông nói.

Phụ nữ trẻ tại thủ đô Damascus (Syria) học các kỹ năng thực hành nhằm nâng cao cơ hội tìm kiếm việc làm. (Ảnh: UNICEF)

Khi được hỏi về tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), ông De Croo cho rằng các chính sách lao động phù hợp có thể giúp thay đổi triển vọng việc làm. Ông lưu ý rằng những lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp và du lịch vẫn có thể tạo ra nhiều việc làm ngay cả khi AI phát triển nhanh chóng.

“Tạo việc làm thực sự là cách bền vững duy nhất để người dân thoát khỏi nghèo đói”, ông nói.

Hai sáng kiến thúc đẩy đầu tư và tạo việc làm

Để ứng phó với nguy cơ thiếu việc làm, UNDP đã khởi động hai sáng kiến toàn cầu nhằm giúp các nước đang phát triển thu hút đầu tư và mở rộng cơ hội việc làm.

Sáng kiến Thúc đẩy đầu tư (Investment Accelerator) sẽ hỗ trợ các chính phủ cải thiện chính sách đầu tư, hoàn thiện quy định, xây dựng danh mục dự án có khả năng thu hút vốn và đưa các dự án từ khâu chuẩn bị vào triển khai thực tế.

Chương trình Việc làm vì thịnh vượng (Jobs for Prosperity Facility) tập trung giúp các quốc gia xác định những lĩnh vực có tiềm năng tạo nhiều việc làm, đào tạo kỹ năng phù hợp với nhu cầu tuyển dụng và tháo gỡ những rào cản đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh. Chương trình cũng hướng đến phát triển các ngành nghề có thể tạo thêm việc làm với mức thu nhập cao hơn.

Hai sáng kiến được triển khai với sự hỗ trợ của các đối tác, gồm Nhóm Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Đầu tư châu Âu và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu. Các chương trình thí điểm đã được triển khai tại Nepal, Yemen, Haiti, Lebanon và Ghana.

Ba sức ép đối với các nền kinh tế đang phát triển

Việc công bố hai sáng kiến diễn ra trong bối cảnh nhiều nước đang phát triển phải đối mặt với ba sức ép lớn: chi phí năng lượng cao, nguy cơ xuất hiện một đợt El Niño nghiêm trọng và chi phí vay vốn ở mức cao. Ông De Croo cảnh báo những sức ép này đang đặt thêm gánh nặng lên các nền kinh tế vốn đã gặp nhiều khó khăn.

Theo báo cáo mới của UNDP mang tên No Time to Recover (tạm dịch: Không còn thời gian để phục hồi), các quốc gia đang phát triển ở mức trung vị dành 9,5% tổng thu ngân sách chính phủ để trả lãi vay.

Trong khi đó, số người sống trong tình trạng nghèo đa chiều đã tăng trở lại lần đầu tiên kể từ năm 2010. Khác với cách đo lường nghèo chỉ dựa vào thu nhập, nghèo đa chiều còn phản ánh những thiếu hụt trong khả năng tiếp cận điện, nước sạch, chăm sóc sức khỏe và giáo dục.

“Những con số đó chắc chắn phải là lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta”, ông De Croo nói.

Theo ông, kinh tế toàn cầu đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước những biến động. Tuy nhiên, khả năng ứng phó giữa các quốc gia không giống nhau. Trong khi một số nước vẫn có nền tảng kinh tế tương đối vững chắc, những nước khác có thể gặp nhiều khó khăn hơn khi phải đối mặt với những cú sốc tiếp theo.