950 năm Quốc Tử Giám: Đưa giá trị đạo học thành động lực phát triển

Hội thảo do Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Thành ủy Hà Nội và Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức.

Tầm nhìn vượt trước về giáo dục

Phát biểu chào mừng hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết, năm 1076, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong lịch sử giáo dục và văn hóa dân tộc Việt Nam. Quốc Tử Giám ra đời thể hiện tầm nhìn vượt trước của nhà nước Đại Việt trong việc xây dựng thiết chế giáo dục cấp quốc gia, lấy việc học, đạo đức và tri thức làm gốc rễ dựng nước.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu chào mừng tại hội thảo. Ảnh: PS

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, đằng sau sự hình thành, phát triển của Quốc Tử Giám là một tư tưởng có giá trị sâu sắc: muốn đất nước hưng thịnh phải chăm lo sự học, vun đắp đạo lý và trọng dụng người tài. Điều làm nên sức sống lâu bền của di sản Quốc Tử Giám chính là sự gắn bó giữa tri thức, đạo lý và trách nhiệm. Cha ông ta trân trọng người tài, đồng thời đề cao nhân cách và sự cống hiến của người có học.

Tư tưởng ấy đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị, nhất là trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức phát triển của mỗi quốc gia. Tri thức, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực sáng tạo đã trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, vị thế và tương lai của đất nước. Vì vậy, truyền thống đạo học và tinh thần trọng dụng hiền tài không chỉ cần được bảo tồn mà còn phải được chuyển hóa thành động lực phát triển…

Đại biểu chủ trì hội thảo. Ảnh: Thanh Hải

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với khát vọng vươn lên mạnh mẽ đạt hai mục tiêu 100 năm và hướng đến xây dựng nước Việt Nam phát triển hùng cường, văn minh, thịnh vượng. Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định, để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, giáo dục phải kiến tạo, dẫn dắt sự phát triển của Thủ đô và quốc gia; văn hóa phải thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển.

Đưa truyền thống đạo học thành động lực phát triển

Trình bày đề dẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh: giá trị của Quốc Tử Giám không chỉ nằm ở truyền thống giáo dục, đào tạo nhân tài, mà còn ở những bài học về phát hiện, trọng dụng và sử dụng người tài.

Từ di sản đạo học của cha ông, PGS. TS. Đoàn Minh Huấn gợi mở ba vấn đề cần được tập trung trao đổi, gồm: những giá trị của đạo học Quốc Tử Giám đối với giáo dục hôm nay; làm thế nào để người có tài được giao đúng việc, có điều kiện phát huy sở trường; và đưa di sản Quốc Tử Giám vào nhà trường bằng những hình thức phù hợp.

Đại biểu và khách mời tại hội thảo. Ảnh: TH

PGS. TS. Đoàn Minh Huấn cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn việc thu hút nhân tài với trọng dụng thực chất, trao quyền chủ động và tạo điều kiện để người tài phát huy năng lực, đóng góp cho đất nước; đồng thời cần đưa tư liệu về văn bia tiến sĩ, các nhân vật lịch sử và những giá trị của Quốc Tử Giám trở thành học liệu, giúp học sinh tiếp cận di sản một cách trực quan, sinh động, kể cả thông qua các nền tảng số…

PGS. TS. Đoàn Minh Huấn cho biết, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh sẽ lồng ghép các bài học về phát hiện, trọng dụng hiền tài vào chương trình nghiên cứu và giảng dạy. Qua đó, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý khi tham gia các lớp học sẽ có thêm không gian để trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, nâng cao năng lực nhận diện sở trường của cộng sự và tạo môi trường tốt nhất để nhân tài phát huy tài năng phục vụ Tổ quốc và Nhân dân.

Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, GS.TSKH Vũ Minh Giang trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: PS

Trên 70 tham luận tại hội thảo “950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước” đã tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của di sản Quốc Tử Giám, truyền thống hiếu học và khát vọng vươn lên bằng tri thức; đạo lý tôn sư trọng đạo, đề cao nhân cách và trách nhiệm trong sự nghiệp giáo dục.

Nhiều ý kiến phân tích tư tưởng trọng dụng hiền tài, coi nhân tài là nguồn lực quan trọng đối với vận mệnh quốc gia; bảo tồn, phát huy giá trị Văn Miếu - Quốc Tử Giám gắn với giáo dục di sản, ứng dụng công nghệ, giao lưu học thuật và sáng tạo văn hóa…

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Thanh Hải

Nội dung thảo luận tại hội thảo gắn với định hướng của Đảng tại các Nghị quyết chiến lược, như: Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết số 71-NQ/TW về phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam…

Phát biểu tổng kết hội thảo, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết, Hà Nội sẽ tiếp thu các ý kiến, kiến nghị của các nhà khoa học, chọn lọc và cụ thể hóa vào công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng như các giá trị văn hóa của Thủ đô.

"Thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu, mở rộng không gian kết nối di sản, hướng tới dấu mốc 1.000 năm Văn Miếu - Quốc Tử Giám vào năm 2076, qua đó đưa di sản trở thành nguồn lực văn hóa, giáo dục và động lực góp phần phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới", TS. Nguyễn Văn Phong khẳng định.