Á vận hội theo phong cách Nhật Bản

Chuyện là ban tổ chức chỉ bố trí 5 chiếc xe buýt để đưa các vận động viên (VĐV) của 45 đoàn thể thao trở về nơi lưu trú. Các đoàn không thể cùng lúc lên xe. Một chiếc xe chở đoàn này rời đi, sau đó quay trở lại đón đoàn khác. Và không ít VĐV phải chờ đợi hàng tiếng đồng hồ mới có thể lên xe. Nhưng dù sao thì họ cũng được ưu tiên rời sân trước bởi khi đó, các lối ra đã được đóng chặt, khán giả phải tiếp tục ở lại cho đến khi toàn bộ VĐV rời đi.

Điều đáng nói là trước lễ khai mạc, ban tổ chức đã yêu cầu khán giả có mặt và ổn định chỗ ngồi sớm trước 2 tiếng đồng hồ. Vì thế, khi buổi lễ kết thúc, nhiều người đã ở trong sân suốt nhiều giờ trong thời tiết tương đối oi ả tại Nagoya. Có những người đã bắt đầu thấm mệt nhưng vẫn phải kiên nhẫn chờ đợi.

Tác giả bài viết có mặt ở cảng Nagoya, nơi siêu du thuyền Costa Serena đang neo đậu. Ảnh: MINH PHƯƠNG 

Một kỳ ASIAD theo phong cách Nhật Bản, khi những nguyên tắc được bảo đảm một các tuyệt đối nhưng đôi khi điều đó lại khiến sự linh hoạt trở nên xa xỉ.

Nếu chỉ nhìn vào Nagoya những ngày này, thật khó để không ấn tượng với cách người Nhật vận hành cuộc sống. Đường phố sạch sẽ, giao thông trật tự, người dân lịch sự và mến khách. Có một cảm giác rất rõ ràng rằng ở xứ mặt trời mọc, mọi thứ đều phải diễn ra đúng trình tự, không có bất cứ biên độ sai số nào. Ví dụ như phòng khách sạn của tôi đã được chuẩn bị xong trước giờ nhận phòng khi chúng tôi tới check-in. Nhưng dù phòng đã sẵn sàng, lễ tân vẫn nhất quyết không cho nhận sớm dù chỉ là 1 phút.

Nhưng chính tại ASIAD lần này, một câu hỏi khác bắt đầu xuất hiện: Điều gì xảy ra khi một hệ thống quá chặt chẽ phải đối mặt với một tình huống cần sự linh hoạt?

Aichi-Nagoya 2026 không có Làng VĐV theo mô hình truyền thống. Thay vì xây dựng một khu vực tập trung hàng chục nghìn người, ban tổ chức phân bổ khoảng 17.000 VĐV, huấn luyện viên và quan chức theo nhiều loại hình lưu trú khác nhau. Thú vị nhất có lẽ là “làng trên biển” tại cảng Nagoya. 4.000 người sống trên Costa Serena-tàu du lịch dài khoảng 290m. Một con tàu du lịch vốn được thiết kế để đưa du khách đi qua những vùng biển trở thành “ngôi nhà” của hàng nghìn VĐV đến từ khắp châu Á.

Những ngày qua, một số đoàn đã lên tiếng về những vấn đề liên quan đến chỗ ở như phòng chật, giường ngắn, thậm chí nhiều đoàn đã tự bỏ tiền túi để thuê khách sạn khác cho VĐV của mình. Dù sao thì Costa Serena cũng phần nào tạo được điều mà một Làng VĐV truyền thống mang lại cảm giác cộng đồng. Nhưng chỉ một con tàu thì không thể giải quyết bài toán cho toàn bộ ASIAD. Phần còn lại của đại hội nằm rải rác ở khách sạn, khu lưu trú tạm thời và nhiều địa điểm khác. Nagoya vì thế giống như một Làng VĐV khổng lồ nhưng không có hàng rào bao quanh, không có một cổng chính và cũng không có một trung tâm duy nhất.

Nhật Bản vốn nổi tiếng bởi sự chính xác. Nhưng một kỳ đại hội thể thao với quy mô lớn không phải lúc nào cũng vận hành theo một đường thẳng. Máy bay có thể đến muộn, xe buýt có thể thiếu chỗ, một đoàn có thể cần thêm phòng, một VĐV với chiều cao 2m có thể cần một chiếc giường dài hơn... Trong những khoảnh khắc như vậy, sự linh hoạt trở nên quan trọng không kém sự chính xác.