Actun Tunichil Muknal- hang động Maya nơi thời gian ngừng lại suốt 1.000 năm
Sâu trong những khu rừng nhiệt đới Belize, một hang động cổ đại đang bảo tồn những dấu tích kỳ bí về nghi lễ Maya hàng nghìn năm trước.
Ẩn mình trong khu rừng rậm của vùng Cayo, Belize, Actun Tunichil Muknal (thường viết tắt là ATM) được xem là một trong những địa điểm khảo cổ đặc biệt nhất của nền văn minh Maya. Không chỉ là một hang động tự nhiên tuyệt đẹp, nơi đây còn từng là không gian linh thiêng, nơi người Maya thực hiện các nghi lễ quan trọng để kết nối với thế giới thần linh.
Ảnh: anywhere
Tên gọi Actun Tunichil Muknal trong tiếng Maya có thể hiểu là “Hang đá của người phụ nữ đá”, bắt nguồn từ một trong những phát hiện nổi tiếng nhất tại đây. Hang động được hình thành bởi hệ thống sông ngầm và đá vôi tự nhiên, với những hành lang dài, hồ nước trong vắt cùng các nhũ đá kỳ vĩ. Nhưng điều khiến nơi này trở nên đặc biệt chính là những dấu tích khảo cổ vẫn nằm nguyên tại vị trí ban đầu.
Ảnh: belizegroundtransfers
Người Maya bắt đầu sử dụng Actun Tunichil Muknal khoảng từ thế kỷ thứ V đến thứ IX, trong thời kỳ nền văn minh Maya phát triển mạnh mẽ. Đối với họ, hang động không chỉ là một nơi trú ẩn tự nhiên mà còn được xem là cánh cổng dẫn đến Xibalba – thế giới ngầm trong tín ngưỡng Maya, nơi cư ngụ của các vị thần và linh hồn người đã khuất.
Bên trong hang, các nhà khảo cổ phát hiện nhiều đồ gốm, công cụ đá và dấu tích của các nghi lễ hiến tế. Nổi bật nhất là bộ hài cốt được gọi là “Crystal Maiden” (Thiếu nữ pha lê), một bộ xương người được phủ lớp khoáng chất tự nhiên theo thời gian, tạo nên vẻ ngoài lấp lánh. Các nhà nghiên cứu cho rằng đây có thể là nạn nhân của một nghi lễ hiến tế nhằm cầu xin sự giúp đỡ của thần linh trong những giai đoạn khó khăn như hạn hán hoặc khủng hoảng xã hội.
Ảnh: blackorchidresort
Điều đặc biệt ở Actun Tunichil Muknal là nhiều hiện vật vẫn nằm nguyên tại vị trí mà người Maya cổ để lại. Không giống nhiều khu khảo cổ khác, nơi đây không phải là một bảo tàng với các vật trưng bày sau tủ kính, mà là một “kho lưu trữ thời gian” nằm sâu dưới lòng đất.
Hang động được các nhà thám hiểm hiện đại biết đến vào cuối thế kỷ XX và sau đó trở thành một trong những địa điểm khảo cổ quan trọng nhất Belize. Tuy nhiên, việc tham quan được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm bảo vệ các di tích mong manh bên trong. Du khách phải bơi qua sông, leo qua những đoạn đá hẹp và di chuyển dưới ánh đèn pin để khám phá không gian từng được xem là vùng đất thiêng của người Maya.
Actun Tunichil Muknal không chỉ kể câu chuyện về một nền văn minh cổ đại mà còn cho thấy cách con người trong quá khứ nhìn nhận mối liên hệ giữa thiên nhiên, sự sống và thế giới tâm linh. Mỗi bức tường đá, mỗi món đồ gốm và mỗi bộ hài cốt trong hang đều là một mảnh ghép giúp con người hiện đại hiểu hơn về một trong những nền văn hóa vĩ đại nhất châu Mỹ.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước
Tin nóng
Trong tổng thể công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027 tại Việt Nam, việc xây dựng mẫu biểu trưng và bộ nhận diện hình ảnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Những ngày qua, hàng chục bạn trẻ xếp hàng suốt gần 2 tiếng trước một quán sữa tuyết Vân Nam (Phường An Hội Đông, TPHCM) để mua món tráng miệng đang 'gây sốt' trên mạng xã hội.
Sáng 1/8, tại Sơ khảo cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2026 khu vực phía Nam, nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng Ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2026 - khẳng định hành trình của cuộc thi mang sứ mệnh kết nối những giá trị tốt đẹp đang hiện hữu trong thế hệ trẻ Việt Nam.
Du lịch miền Tây đứng trước cơ hội đổi mới từ sức nóng của cồn Thới Sơn. Bài toán đưa sản phẩm du lịch thoát khỏi lối mòn ngồi xuồng, hái trái cây, nghe đờn ca cũng được đặt ra.
Theo chân Tiểu Vy trở về quê hương nàng hậu, du khách sẽ được khám phá làng bích họa Tam Thanh – ngôi làng ven biển nổi tiếng với những bức tranh rực rỡ, không gian bình yên và đậm chất nghệ thuật.
Qua những góc ảnh chân thực của nhiếp ảnh gia, làng nghề muối hầm ven đầm Cù Mông (xã Xuân Cảnh, Đắk Lắk) lặng lẽ tồn tại, nhọc nhằn và công phu hơn 150 năm.
Tin mới
Ngày 1-8, Chi hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) các Dân tộc thiểu số (DTTS) Việt Nam TP. Cần Thơ tổ chức trao giải Cuộc thi Sáng tác văn học đề tài DTTS năm 2025 - 2026. Cuộc thi không có giải Nhất, giải Nhì thể loại truyện ngắn là 'Chạm bóng khăn hol' của nhà thơ Nguyễn Thanh Hải, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội xã Mỹ Lợi, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT tỉnh Đồng Tháp.
Nằm giữa không gian xanh mát tại khóm Bình Hòa 2 (phường Bình Đức, tỉnh An Giang), Khu di tích lịch sử cách mạng Mỹ Khánh không chỉ ghi dấu chặng đường đấu tranh kiên cường của quân và dân Long Xuyên mà còn là 'địa chỉ đỏ' trang nghiêm để thế hệ hôm nay tìm về tri ân và tiếp nối truyền thống yêu nước.
Trong quá trình tìm kiếm, quy tập và giám định danh tính liệt sĩ, Đội K72 đã phát hiện nhiều di vật quan trọng như ảnh và các hiện vật khắc rõ tên trong một khu mộ tập thể tại xã Minh Đức, TP. Đồng Nai.
Giữ chân người trẻ ở lại quê hương luôn là bài toán không dễ đối với các địa phương miền núi, nhất là ở vùng biên giới còn nhiều khó khăn như xã Mường Lát. Khi những cánh cửa việc làm ở các thành phố lớn ngày càng rộng mở, không ít thanh niên lựa chọn rời bản làng để tìm kiếm cơ hội mới. Thế nhưng, ở nơi cực Tây của tỉnh Thanh Hóa, vẫn có những người trẻ chọn một con đường khác: ở lại trên chính mảnh đất mình sinh ra, biến những lợi thế tưởng chừng bình dị của quê hương thành động lực phát triển kinh tế.
Khi những vạt nắng cuối hạ bắt đầu nhạt dần, nghiêng mình trên những mái ngói cũ và lối ngõ quê, tôi biết mùa thu đã ở rất gần. Chiều nay, tôi trở lại khu vườn của bà ngoại. Vừa đẩy cánh cổng gỗ đã nhuốm màu thời gian, một ngọn gió mát lành khẽ lướt qua, mang theo hương thị chín thoang thoảng và tiếng lá lao xao trên những tán cây quen thuộc. Chỉ một cơn gió giao mùa cũng đủ đánh thức cả một miền ký ức tưởng đã ngủ yên.
Chiến dịch 'Clean Up Son Tra – Green Weekend' đang được Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng tăng cường triển khai với sự đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức và đông đảo tình nguyện viên. Hoạt động không chỉ góp phần làm sạch môi trường mà còn hướng tới xây dựng Sơn Trà trở thành điểm đến du lịch xanh, phát triển bền vững.
Có những điểm đến được nhớ bởi những công trình nổi tiếng, dịch vụ sôi động hay những trải nghiệm mang tính chinh phục. Nhưng cũng có những nơi khiến người ta lưu luyến chỉ với một buổi sáng lênh đênh trên mặt hồ, ngắm mặt trời lên và cảm nhận đại ngàn xanh thẳm. Bến En, 'lá phổi xanh' của xứ Thanh, là một nơi như thế.