ACV đã đổ bao nhiêu tiền vào sân bay Long Thành, ai là thầu chính?

ACV chịu trách nhiệm tại dự án thành phần 3 sân bay Long Thành giai đoạn 1 với tổng vốn 99.000 tỷ đồng. Ảnh: Quỳnh Danh.

Thông tin ông Vũ Thế Phiệt - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), cùng ông Nguyễn Tiến Việt - Phó tổng giám đốc ACV, bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an bắt tạm giam để điều tra về hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, nhận tiền để tạo điều kiện cho nhà thầu được trúng thầu đang trở thành tâm điểm chú ý của thị trường.

Đặc biệt khi sân bay Long Thành là dự án hạ tầng hàng không lớn nhất Việt Nam hiện nay. Riêng dự án thành phần 3 do ACV làm chủ đầu tư đã có tổng vốn gần 99.000 tỷ đồng, với hàng chục nghìn tỷ đã được giải ngân trong những năm gần đây.

ACV đã rót hơn 34.000 tỷ vào sân bay Long Thành

Sân bay Long Thành chính thức khởi công vào tháng 1/2021. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu của dự án, việc giải ngân vốn còn ở mức thấp do chủ yếu tập trung cho công tác chuẩn bị, thiết kế kỹ thuật và lựa chọn nhà thầu.

Bước sang giai đoạn 2022-2023, dòng tiền từ ACV đổ vào dự án bắt đầu tăng lên khi các gói thầu xây dựng chính được khởi động. Theo các báo cáo tài chính của ACV, chi phí xây dựng cơ bản dở dang tại dự án sân bay Long Thành bắt đầu tăng mạnh từ năm 2023, khi nhiều hạng mục như san nền, đường băng và hạ tầng kỹ thuật được triển khai đồng loạt.

Đến năm 2024, tốc độ giải ngân tăng rõ rệt. ACV khi đó đã chi khoảng 12.700 tỷ đồng cho các dự án xây dựng, trong đó phần lớn tập trung vào sân bay Long Thành và dự án mở rộng nhà ga T3 Tân Sơn Nhất.

Năm 2025 đánh dấu giai đoạn tăng tốc của dự án sân bay lớn nhất cả nước khi ACV tiếp tục rót thêm khoảng 21.400 tỷ đồng vào các công trình đang thi công. Nhờ đó, tổng giá trị vốn đã đầu tư vào sân bay Long Thành tính đến cuối năm 2025 của doanh nghiệp đã vào khoảng 34.190 tỷ đồng.

So với tổng mức đầu tư gần 99.000 tỷ của dự án thành phần 3, số vốn đã giải ngân mới tương đương khoảng 1/3.

Nguồn vốn cho dự án chủ yếu đến từ vốn tự có của ACV, kết hợp với các khoản vay thương mại từ hệ thống ngân hàng trong nước. Tổng công ty này từng ký hợp đồng vay hợp vốn khoảng 1,8 tỷ USD với các ngân hàng lớn để đảm bảo nguồn lực tài chính cho dự án.

Với quy mô giải ngân lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm, Long Thành hiện là dự án chi phối gần như toàn bộ chi phí đầu tư xây dựng của ACV, đồng thời trở thành một trong những công trường hạ tầng có dòng vốn lớn nhất Việt Nam.

Ai đang ở trên công trường sân bay Long Thành

Dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư khoảng 110.000 tỷ đồng, được chia thành 4 dự án thành phần. Trong đó, phần lớn các hạng mục xây dựng quan trọng nhất thuộc dự án thành phần 3 - các công trình thiết yếu trong cảng hàng không do ACV làm chủ đầu tư, với tổng vốn gần 99.000 tỷ đồng.

Đây cũng là phần chiếm tỷ trọng vốn lớn nhất của toàn bộ dự án, bao gồm các hạng mục cốt lõi như nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay, hệ thống nhiên liệu, hạ tầng kỹ thuật và nhiều công trình phụ trợ khác.

Tổng chi phí xây dựng riêng trong dự án thành phần này được ước tính khoảng 52.000 tỷ đồng, bên cạnh hàng chục nghìn tỷ đồng dành cho thiết bị, tư vấn và các chi phí khác.

Gói thầu 5.10 trị giá 35.000 tỷ xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách được thực hiện bởi liên danh Vietur. Ảnh: Quỳnh Danh.

Trong các gói thầu thuộc dự án thành phần 3 của ACV, gói thầu 5.10 - xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách là hạng mục lớn nhất. Gói thầu này có giá trị khoảng 35.000 tỷ và được thực hiện bởi liên danh Vietur. Liên danh này gồm nhiều doanh nghiệp xây dựng tên tuổi trong và ngoài nước như IC Ictas (Thổ Nhĩ Kỳ), Ricons, Newtecons, SOL E&C, ATAD, Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1), HAWEE, Vinaconex, Phục Hưng Holdings và Tổng công ty Xây dựng Hà Nội.

Bên cạnh nhà ga hành khách, một hạng mục quan trọng khác là gói thầu 4.6, bao gồm việc thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị cho đường cất hạ cánh, đường lăn và một số hạng mục trong khu bay.

Gói thầu này có giá trị khoảng 7.200 tỷ đồng và được thực hiện bởi liên danh gồm Tổng công ty Xây dựng công trình hàng không ACC, Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Vinaconex, Cienco4 và một số doanh nghiệp xây dựng khác.

Ngoài 2 gói thầu lớn trên, ACV còn triển khai nhiều gói thầu khác thuộc hệ thống hạ tầng kỹ thuật của sân bay. Trong đó có gói thầu liên quan đến việc thi công sân đỗ máy bay và các công trình phụ trợ trong khu bay với giá trị hàng nghìn tỷ, cùng các gói thầu xây dựng hệ thống giao thông nội cảng, cấp điện, cấp nước và thoát nước cho toàn bộ khu vực sân bay.

Ngoài dự án thành phần 3 do ACV làm chủ đầu tư, dự án sân bay Long Thành còn có dự án Thành phần 1, các công trình trụ sở cơ quan quản lý Nhà nước. Cập nhật đến cuối tháng 1, tất cả 6 công trình trụ sở đã hoàn thành xây dựng.

Tại dự án Thành phần 2 - các công trình phục vụ quản lý bay do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) thực hiện. Phần này bao gồm đài kiểm soát không lưu, hệ thống radar và các công trình kỹ thuật phục vụ hoạt động điều hành bay.

Còn dự án Thành phần 4 - các công trình dịch vụ hàng không như dịch vụ mặt đất, suất ăn hàng không, bảo dưỡng tàu bay và các dịch vụ kỹ thuật khác. Các doanh nghiệp trong ngành hàng không như Vietnam Airlines, Vietjet, cùng một số doanh nghiệp dịch vụ hàng không khác đã được giao nghiên cứu đầu tư và khai thác các hạng mục này khi sân bay đi vào vận hành.

Diệu Thanh