AI bùng nổ, ngành công nghệ thông tin có còn hấp dẫn?

Nhu cầu nhân lực công nghệ vẫn tăng

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và sáng tạo. Những công cụ như ChatGPT, Gemini hay Copilot có thể viết mã lập trình, phân tích dữ liệu, hỗ trợ phát triển phần mềm, khiến không ít học sinh và phụ huynh đặt câu hỏi: AI có khiến ngành Công nghệ thông tin (CNTT) dần mất đi sức hút?

Người học tìm hiểu thông tin tại Ngày hội tuyển sinh khối ngành Khoa học & Công nghệ 2026. Ảnh: UTT.

Thực tế cho thấy, AI không làm giảm sức hấp dẫn của lĩnh vực công nghệ. Theo số liệu tuyển sinh năm 2025, hơn 54.000 thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào các ngành Khoa học máy tính và Công nghệ thông tin, tăng hơn 2.000 so với năm trước. Các ngành liên quan đến trí tuệ nhân tạo cũng ghi nhận lượng thí sinh quan tâm ngày càng lớn.

Xu hướng này phản ánh nhu cầu nhân lực công nghệ vẫn rất lớn trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực. Không chỉ các doanh nghiệp công nghệ, nhiều ngành như tài chính, ngân hàng, thương mại điện tử, logistics, sản xuất hay giáo dục đều cần nguồn nhân lực có khả năng làm việc với dữ liệu và các nền tảng số.

Theo TS Võ Thanh Hải, Phó Giám đốc Thường trực Đại học Duy Tân, công nghệ về bản chất là công cụ giúp nâng cao năng suất lao động. Bởi vậy, nhiều trường đại học hiện nay đều tích hợp kỹ năng công nghệ số vào chương trình đào tạo để giúp sinh viên thích ứng tốt hơn với thị trường lao động.

Ông cho rằng những lĩnh vực mới như AI, dữ liệu lớn hay công nghiệp bán dẫn đều đòi hỏi người học có nền tảng khoa học tự nhiên tốt, tư duy logic và khả năng học tập bền bỉ. Đây cũng là lý do nhiều trường đại học đang chuyển mạnh sang đào tạo liên ngành, kết hợp kiến thức chuyên môn với năng lực công nghệ số.

Mùa tuyển sinh năm 2026 tiếp tục cho thấy xu hướng này. Đại học Công nghiệp Hà Nội tuyển 8.300 chỉ tiêu cho 72 ngành và chương trình đào tạo, đồng thời mở thêm các ngành Trí tuệ nhân tạo, Vi mạch bán dẫn và Công nghệ vật liệu. Trường Đại học Điện lực tuyển hơn 8.000 chỉ tiêu, bổ sung nhiều ngành gắn với chuyển đổi số như Vi điện tử và công nghệ nano, Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu, Kỹ thuật hệ thống công nghiệp.

Nếu CNTT thực sự trở nên lỗi thời vì AI, các trường đại học khó có thể đồng loạt mở rộng quy mô đào tạo những ngành công nghệ cao như hiện nay. Điều đó cho thấy nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực AI, dữ liệu, bán dẫn và hạ tầng số vẫn rất lớn trong tương lai.

Trên thực tế, AI có thể thay thế một số công việc kỹ thuật đơn giản, nhưng chưa thể thay thế những người có khả năng sáng tạo, tư duy hệ thống và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Nhu cầu tuyển dụng nhân lực CNTT không giảm đi, mà yêu cầu đối với người lao động ngày càng cao hơn.

Không chạy theo ngành “hot”, quan trọng là phù hợp

Trước sức hút của lĩnh vực công nghệ, nhiều học sinh lựa chọn CNTT với suy nghĩ đây là ngành dễ kiếm việc và có thu nhập cao. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng lựa chọn theo phong trào tiềm ẩn nhiều rủi ro trong bối cảnh công nghệ thay đổi rất nhanh.

GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng không có ngành học nào luôn giữ vị trí “hot” trong mọi giai đoạn phát triển. Nhu cầu nhân lực của xã hội luôn thay đổi cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và nền kinh tế. Vì vậy, người học không nên chọn ngành chỉ dựa trên xu hướng nhất thời mà cần cân nhắc năng lực, sở trường và đam mê của bản thân.

Theo ông, điều quan trọng nhất đối với sinh viên công nghệ không phải là chạy theo những công nghệ mới xuất hiện mỗi ngày mà là xây dựng nền tảng kiến thức cốt lõi thật vững chắc. Khi có nền tảng tốt về toán học, khoa học máy tính và tư duy logic, người học sẽ có khả năng thích ứng với bất kỳ sự thay đổi nào của công nghệ trong tương lai.

Quan điểm này cũng được TS Võ Thanh Hải chia sẻ khi cho rằng việc lựa chọn ngành học cần dựa trên sự phù hợp giữa năng lực cá nhân, sở thích và cơ hội nghề nghiệp. Một ngành học có thể hấp dẫn ở thời điểm hiện tại nhưng khó trở thành lựa chọn đúng nếu người học không thực sự yêu thích và có khả năng theo đuổi lâu dài.

Trong kỷ nguyên AI, giá trị của người làm công nghệ không còn nằm ở việc viết được bao nhiêu dòng mã lệnh, mà ở khả năng tạo ra giải pháp, phát triển sản phẩm và ứng dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề của thực tiễn. Vì vậy, theo GS.TS Chử Đức Trình, sinh viên công nghệ cần hướng tới việc trở thành những người tạo ra công nghệ, chứ không chỉ dừng lại ở vai trò sử dụng công nghệ.

AI đang thay đổi cách học tập và làm việc, nhưng đồng thời cũng mở ra những cơ hội nghề nghiệp mới chưa từng có. Với những người có nền tảng kiến thức vững vàng, khả năng học hỏi liên tục và tư duy sáng tạo, CNTT vẫn sẽ là một trong những lĩnh vực giàu tiềm năng trong nhiều năm tới. Điều quan trọng không phải là AI có thay thế ngành CNTT hay không, mà là người học sẽ chuẩn bị như thế nào để thích ứng và tạo ra giá trị trong thời đại mới.