Giấc mơ dưới ánh đèn sân khấu của cô gái Se Kong

Từ những âm tiết đầu tiên nơi đất khách…

Một buổi chiều cuối học kỳ tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, tôi có mặt tại phòng thi của Khoa Thanh nhạc. Trên sân khấu, dưới ánh đèn dịu nhẹ, một nữ học viên vóc người nhỏ nhắn, gương mặt đậm nét thiếu nữ Lào đang chăm chú chuẩn bị cho phần thi của mình.

Khi tiếng nhạc vang lên, cô cất giọng hát bằng tiếng Việt. Từng câu chữ được phát âm rõ ràng, tròn tiếng. Ánh mắt tập trung, phong thái tự tin cùng cảm xúc được truyền tải tự nhiên khiến nhiều người khó nghĩ rằng đây là một học viên nước ngoài mới sang Việt Nam học tập chưa lâu. Đó là Chuẩn úy Palina Dalasin, học viên Khoa Thanh nhạc.

Trò chuyện nhanh sau buổi thi, Palina Dalasin kể cho tôi nghe về hành trình của mình. Sinh năm 2005 tại tỉnh Se Kong, miền Nam nước Lào, Palina sang Việt Nam học tập năm 2023. Trước khi trở thành học viên Khoa Thanh nhạc tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, cô có một năm học tiếng Việt tại Đoàn 871, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Palina thực hành bài thi chuyên ngành Thanh nhạc, Học kỳ 2. Ảnh: NVCC

Nhớ lại những ngày đầu đặt chân tới Việt Nam, cô gái trẻ vẫn không giấu được cảm xúc bồi hồi. Xa gia đình, xa bạn bè, bước vào môi trường hoàn toàn mới với ngôn ngữ khác biệt, phương pháp học tập khác biệt, mọi thứ đều là thử thách.

“Thời gian đầu em gặp rất nhiều khó khăn. Nhiều bài giảng bằng tiếng Việt em chưa hiểu hết. Có những hôm chỉ kịp ghi chép lại rồi mang về phòng tra cứu từng từ để hiểu nội dung bài học”, Palina kể.

Không ít lần, những trở ngại về ngôn ngữ khiến cô cảm thấy áp lực. Kết quả học kỳ đầu chưa như mong muốn càng khiến áp lực đè nặng lên vai cô gái trẻ. Nhưng thay vì nản chí, Palina chọn cách đối diện với khó khăn. Cô bắt đầu xây dựng cho mình thói quen học tập nghiêm túc hơn. Mỗi ngày đều ghi chép cẩn thận, chủ động hỏi giảng viên, trao đổi với bạn bè, tranh thủ mọi khoảng thời gian để ôn luyện.

Trong ký túc xá, khi nhiều học viên nghỉ ngơi sau giờ học, căn phòng của Palina vẫn thường sáng đèn. Trên bàn học là giáo trình, sổ ghi chép, từ điển tiếng Việt cùng những tài liệu được đánh dấu chi chít. Cô đọc lại bài giảng, tra cứu từ mới và luyện phát âm từng câu, từng đoạn. “Có những hôm em học đến khuya. Từ nào chưa hiểu thì tra cứu, câu nào chưa phát âm đúng thì luyện lại nhiều lần”, Palina chia sẻ.

Nhìn cách cô kể về quãng thời gian ấy, tôi cảm nhận rõ rằng thành quả hôm nay không đến từ may mắn, mà được đánh đổi bằng rất nhiều giờ lao động thầm lặng. Từ những âm tiết còn bập bẹ ngày đầu, cô dần bắt nhịp được với chương trình học, cải thiện kết quả học tập và tự tin hơn trong giao tiếp.

Đối với nhiều sinh viên quốc tế, học tiếng Việt đã khó, nhưng với một học viên thanh nhạc như Palina, thử thách ấy còn lớn hơn rất nhiều. Bởi ngoài việc hiểu ngôn ngữ, người học còn phải sử dụng ngôn ngữ đó để biểu đạt cảm xúc thông qua âm nhạc.

Có những câu hát, cô phải luyện đi luyện lại hàng chục lần. Có những đoạn nhạc tưởng chừng đơn giản nhưng mất nhiều ngày mới có thể phát âm đúng. Palina kể, sau mỗi lần luyện tập, cô thường tự ghi âm phần thể hiện của mình rồi nghe lại để phát hiện lỗi và chỉnh sửa. Quá trình ấy lặp đi lặp lại nhiều lần.

Điều khiến tôi ấn tượng là cách cô tiếp cận âm nhạc. Palina cho rằng, hát đúng lời chưa đủ. Muốn truyền tải được tác phẩm tới người nghe, người nghệ sĩ phải hiểu được nội dung và cảm xúc bên trong từng câu chữ. Vì vậy, ngoài việc luyện phát âm, cô còn dành nhiều thời gian tìm hiểu ý nghĩa ca từ và thường xuyên nhờ giảng viên giải thích nội dung từng đoạn nhạc để có thể “hiểu để hát”, “cảm để thể hiện”.

Sự nỗ lực của nữ học viên người Lào được những người trực tiếp giảng dạy ghi nhận. Thượng tá QNCN, NSƯT Nguyễn Thị Thúy Nội, người trực tiếp hướng dẫn Palina nhận xét: “Palina là học viên chăm chỉ, cầu thị, có ý thức tự học cao. Ngoài giờ lên lớp, em chủ động nghiên cứu bài hát, hoàn thiện cả phát âm, kỹ thuật lẫn cảm xúc biểu diễn. Sự tiến bộ của em thể hiện rõ qua từng học kỳ”.

… Đến những lời ca chạm vào ước mơ

Không chỉ học từ giảng viên, Palina còn tận dụng mọi cơ hội trong cuộc sống hằng ngày để nâng cao khả năng sử dụng tiếng Việt. Cô chủ động trò chuyện với bạn bè Việt Nam, tham gia các hoạt động tập thể của nhà trường và không ngại mắc lỗi trong giao tiếp. Mỗi lần được góp ý, cô đều ghi nhớ để sửa chữa. Nhiều người bạn trong lớp trở thành những “gia sư đặc biệt”, giúp cô chỉnh sửa phát âm, giải thích nghĩa của từ và hướng dẫn cách sử dụng ngôn ngữ trong từng hoàn cảnh cụ thể.

Theo Palina, chính những cuộc trò chuyện giản dị trong lớp học, tại căng tin hay trên đường tới giảng đường đã giúp cô tiến bộ từng ngày. Sự hỗ trợ của thầy cô, bạn bè và môi trường học tập thân thiện đã trở thành nguồn động viên quan trọng để cô gái trẻ vượt qua những khó khăn ban đầu.

Ở Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, sân khấu không chỉ là nơi học viên thể hiện kết quả học tập mà còn là môi trường rèn luyện bản lĩnh nghề nghiệp. Vì vậy, bên cạnh chương trình chính khóa, Palina luôn duy trì lịch luyện tập nghiêm túc. Mỗi ngày, cô dành nhiều giờ để luyện thanh, rèn kỹ thuật hơi thở, xử lý âm sắc và hoàn thiện các tác phẩm được giao. Những bản ghi âm cá nhân được cô nghe đi nghe lại nhiều lần nhằm phát hiện và khắc phục những lỗi nhỏ nhất.

Bên cạnh đó, cô chủ động tìm kiếm tài liệu trên mạng, theo dõi các chương trình biểu diễn của nghệ sĩ chuyên nghiệp để học hỏi kinh nghiệm xử lý tác phẩm, phong thái sân khấu và kỹ năng biểu đạt cảm xúc. Không chỉ vậy, Palina còn thường xuyên trao đổi với các anh chị khóa trên để tích lũy kinh nghiệm học tập và kỹ năng sống.

Chuẩn úy Palina Dalasin (ngoài cùng bên phải) cùng các học viên Khoa Thanh nhạc biểu diễn trên sân khấu. Ảnh: NVCC

Sự kiên trì ấy đã giúp cô từng bước trưởng thành. Từ những lần xuất hiện còn dè dặt trên sân khấu, Palina ngày càng tự tin hơn trước đám đông. Cô biết cách kiểm soát tâm lý, làm chủ không gian biểu diễn và truyền tải cảm xúc tới người nghe. Trong kỳ thi học kỳ II năm học 2025 - 2026, phần trình diễn của Palina để lại nhiều ấn tượng với hội đồng chấm thi. Hình ảnh nữ học viên Lào tự tin biểu diễn bằng tiếng Việt là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực không ngừng nghỉ của cô trong suốt thời gian qua.

Khi được hỏi về dự định tương lai, trong mắt cô gái trẻ ánh lên niềm tin và sự quyết tâm. Palina cho biết sẽ tiếp tục học tập để nâng cao trình độ chuyên môn, hoàn thiện kỹ thuật thanh nhạc và tích lũy thêm kinh nghiệm biểu diễn. Với cô, quãng thời gian học tập tại Việt Nam không chỉ là hành trình tiếp thu kiến thức mà còn là quá trình trưởng thành toàn diện về nhận thức, kỹ năng và bản lĩnh. Xa hơn nữa, cô ấp ủ ước mơ trở về quê hương Lào, mang những kiến thức đã học được tại Việt Nam đóng góp cho hoạt động nghệ thuật của quê hương và lan tỏa tình yêu âm nhạc tới thế hệ trẻ.

Trước khi chia tay, Palina cẩn thận xếp lại tập bản nhạc ghi kín những dòng ghi chú bằng tiếng Việt. Với cô gái đến từ Se Kong, hành trình học tập vẫn còn ở phía trước. Nhưng từ những ngày đầu còn bỡ ngỡ với tiếng Việt đến những lần tự tin đứng trên sân khấu hôm nay, quãng đường đã đi qua đủ để chứng minh rằng sự kiên trì có thể giúp con người vượt qua mọi rào cản để đến gần hơn với ước mơ. Và câu chuyện ấy cũng góp thêm một hình ảnh đẹp về những học viên quốc tế đang học tập, rèn luyện trong môi trường quân đội Việt Nam, nơi tình hữu nghị Việt Nam - Lào được vun đắp bằng sự sẻ chia, đồng hành và nỗ lực mỗi ngày.