AI chủ quyền giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Đây là thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo “AI và Chủ quyền dữ liệu trong kỷ nguyên số”, tổ chức ngày 22/7 tại TP.HCM.

Bà Phạm Thị Kim Phượng, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC), cho biết thế giới đang bước vào giai đoạn AI trở thành hạ tầng của hiện tại. Trong đó, dữ liệu là tài sản chiến lược, quyết định năng lực cạnh tranh của quốc gia và doanh nghiệp. Việc quản trị, khai thác và bảo vệ dữ liệu đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mọi tổ chức.

Bà Phạm Thị Kim Phượng, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC), chia sẻ tại hội thảo. (Ảnh: QTSC)

Trong bối cảnh đó, khái niệm AI Chủ quyền đang được nhiều quốc gia quan tâm. Theo bà Phượng, AI chủ quyền không chỉ là việc sở hữu công nghệ AI, mà còn là khả năng làm chủ dữ liệu, hạ tầng tính toán, nền tảng công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo để phục vụ lợi ích quốc gia và doanh nghiệp.

“Với Việt Nam, đây là thời điểm rất quan trọng khi hệ thống chính sách và pháp luật về dữ liệu, an toàn thông tin và quản trị AI đang từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng cho phát triển nền kinh tế số an toàn và bền vững”, bà Phượng nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Phương, Chuyên gia tư vấn, công ty Hewlett Packard Enterprise Việt Nam, cho biết không chỉ tại Việt Nam, AI chủ quyền đang trở thành xu hướng chiến lược của nhiều quốc gia và doanh nghiệp. Tuy nhiên, xu hướng này cũng đặt ra nhiều thách thức về bảo mật dữ liệu, tuân thủ pháp lý và quản trị hệ thống. Do đó, nhiều tổ chức đang chuyển sang triển khai AI trên hạ tầng riêng (on-premises) để đảm bảo an toàn dữ liệu và đáp ứng yêu cầu pháp lý.

Để xây dựng hạ tầng AI chủ quyền, ông Phương cho rằng các doanh nghiệp cần phát triển một hệ sinh thái đồng bộ, bao gồm hạ tầng tính toán hiệu năng cao, hệ thống lưu trữ, mạng truyền dẫn, nền tảng quản lý và giám sát, cùng quy trình vận hành xuyên suốt từ thu thập dữ liệu, huấn luyện mô hình, đến triển khai và giám sát AI.

“AI chủ quyền sẽ là yếu tố quan trọng giúp các quốc gia và doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu và chủ động trong quá trình phát triển AI”, ông Phương chia sẻ.

Các chuyên gia thảo luận tại hội thảo về AI, dữ liệu và an ninh mạng. (Ảnh: QTSC)

Theo bà An Trịnh, Chuyên gia Quản trị Dữ liệu và AI, công ty Data Protectify, trong bối cảnh AI được triển khai ngày càng rộng rãi, việc xây dựng cơ chế quản trị và tuân thủ pháp luật là điều kiện để doanh nghiệp khai thác công nghệ một cách an toàn, bền vững.

Để đáp ứng các quy định mới, bà An Trịnh cho rằng các doanh nghiệp trước hết cần kiểm kê toàn bộ các hệ thống AI đang sử dụng để xây dựng danh mục AI (AI Inventory). Đây là cơ sở để xác định vai trò pháp lý, phân loại rủi ro và áp dụng đúng các nghĩa vụ tương ứng.

Song song đó, doanh nghiệp nên xây dựng các chính sách nội bộ liên quan đến AI, đặc biệt là quy định về loại dữ liệu được phép hoặc không được phép đưa vào hệ thống AI. Cuối cùng, AI cần được tích hợp vào các khung quản trị sẵn có về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng, thay vì vận hành như một hệ thống độc lập.

“Các tổ chức không xây dựng được khung quản trị AI phù hợp thường chịu thiệt hại tài chính cao hơn đáng kể so với các đơn vị đã triển khai cơ chế quản trị tích hợp giữa AI, dữ liệu và an ninh mạng”, bà An Trịnh khẳng định.

Tại hội thảo, các tham luận từ của các diễn giả cũng đã chỉ ra hạ tầng dữ liệu, GPU, điện toán hiệu năng cao và các mô hình triển khai AI quy mô lớn đóng vai trò nền tảng trong việc hình thành năng lực AI tự chủ cho doanh nghiệp và quốc gia.