AI đang thay đổi nghề livestream: KOC, KOL cần học thêm gì để không bị bỏ lại phía sau?

Từng chỉ cần một chiếc điện thoại, khả năng ăn nói và một chút duyên dáng trước camera, nhiều KOC, KOL có thể tạo ra những phiên livestream thu hút hàng nghìn người xem và mang về doanh thu đáng kể. Nhưng trong năm 2026, bức tranh đó đang thay đổi rất nhanh khi trí tuệ nhân tạo (AI) bắt đầu tham gia sâu vào mọi khâu của hoạt động bán hàng trực tuyến. Từ việc xây dựng kịch bản, phân tích hành vi khách hàng, tạo video quảng cáo cho đến vận hành các phiên livestream 24/7 bằng nhân vật ảo, AI đang đặt ra câu hỏi lớn cho hàng chục nghìn người làm nghề sáng tạo nội dung và bán hàng trực tuyến: Nếu công nghệ có thể làm được nhiều việc hơn, người làm livestream cần học thêm gì để không bị thay thế?

AI đang thay đổi nghề livestream: KOC, KOL cần học thêm gì để không bị bỏ lại phía sau?

Khi livestream không còn chỉ là "nói hay"

Theo nhiều báo cáo về thương mại điện tử, livestream đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế số. Bộ Công Thương từng cho biết doanh thu thương mại điện tử Việt Nam đã vượt mốc 32 tỷ USD, nằm trong nhóm thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Đáng chú ý, hoạt động bán hàng thông qua KOL, KOC và livestream đóng góp tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng giá trị giao dịch. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nóng là những yêu cầu ngày càng cao đối với lực lượng nhân sự trong ngành.

Nếu trước đây người dẫn livestream chỉ cần giới thiệu sản phẩm và tương tác với người xem, thì hiện nay doanh nghiệp đòi hỏi nhiều hơn thế. Một livestream hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào khả năng nói chuyện mà còn liên quan đến việc đọc hiểu dữ liệu, phân tích hành vi khách hàng, xây dựng kịch bản chuyển đổi và tối ưu hiệu quả bán hàng theo thời gian thực. Nói cách khác, nghề livestream đang dịch chuyển từ một hoạt động mang tính cảm tính sang một công việc đòi hỏi tư duy vận hành và kỹ năng kinh doanh số.

Trong khoảng một năm trở lại đây, nhiều doanh nghiệp bắt đầu thử nghiệm AI livestream, AI video và AI digital human (nhân vật số). Các công nghệ này có khả năng tạo người dẫn ảo có ngoại hình chân thực, có thể livestream liên tục nhiều giờ, đọc kịch bản tự động và trả lời các câu hỏi phổ biến của khách hàng. Dù chưa thể thay thế hoàn toàn con người, AI đang giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí sản xuất nội dung và vận hành các chiến dịch bán hàng trực tuyến.

Theo các chuyên gia thương mại số, đây là lý do khiến vai trò của KOC, KOL cũng phải thay đổi. Giá trị lớn nhất của người làm nội dung trong tương lai có thể không nằm ở việc "đứng trước camera" mà nằm ở khả năng sáng tạo chiến lược, xây dựng niềm tin và quản lý hệ sinh thái nội dung mà AI khó thay thế hoàn toàn. Một KOL thành công trong giai đoạn mới cần hiểu cách phối hợp với AI thay vì cạnh tranh với AI.

Cuộc đua kỹ năng mới của người làm nội dung

Một thực tế đang được nhiều doanh nghiệp phản ánh là thị trường hiện thiếu những người vừa có kỹ năng livestream, vừa hiểu vận hành thương mại điện tử và biết ứng dụng công nghệ AI. Bên cạnh đó, những vụ việc liên quan đến quảng cáo sai sự thật, bán hàng kém chất lượng hay thông tin thiếu kiểm chứng của một bộ phận KOL, KOC thời gian qua cũng cho thấy nhu cầu chuẩn hóa nghề nghiệp đang trở nên cấp thiết. Nhiều chuyên gia cho rằng việc đào tạo bài bản, thậm chí tiến tới cấp chứng chỉ hành nghề cho KOL, KOC có thể là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp và giảm rủi ro pháp lý trong môi trường thương mại điện tử.

Việc đào tạo bài bản, thậm chí tiến tới cấp chứng chỉ hành nghề cho KOL, KOC có thể là xu hướng tất yếu.

Trước những thay đổi nhanh chóng của thị trường, các sự kiện chuyên sâu về công nghệ và thương mại số đang trở thành tâm điểm chú ý. Đáng chú ý có sự kiện Next-Gen AI Live Commerce 2026 sẽ diễn ra vào ngày 6/6 tới đây tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB). Đây là một diễn đàn thảo luận về chủ đề 'Hệ sinh thái thương mại số tích hợp AI: Chuẩn hóa năng lực KOC/KOL - Bảo chứng doanh thu'. Tại sự kiện này, các giải pháp mang tính chiến lược về việc ứng dụng AI vào kinh doanh trực tuyến sẽ được trình diễn, đồng thời giới thiệu lộ trình chuẩn hóa năng lực cho đội ngũ KOC/KOL trong kỷ nguyên số. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, tại sự kiện này, các doanh nghiệp, đội ngũ marketing và những người làm sáng tạo nội dung trực tiếp kết nối, cập nhật các công nghệ tiên phong như nhân bản người thật thành phiên bản số và tối ưu hóa hiệu suất livestream bằng AI. Đây được xem là cột mốc quan trọng giúp các doanh nghiệp và cá nhân tự nâng cấp vị thế, chuyển mình từ làm nghề theo cảm tính sang vận hành chuyên nghiệp trong hệ sinh thái thương mại số.

Trong khuôn khổ Next-Gen AI Live Commerce 2026, Viện Khoa học Quản trị Nhân lực và Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo và iLive cũng ra mắt Khoa Đào tạo Livestream & Kinh doanh trên môi trường số, hoạt động gắn với định hướng xây dựng hệ sinh thái AI Live Commerce, kết nối đào tạo, công nghệ, doanh nghiệp, studio, MCN và KOC/KOL. Đây được kỳ vọng là nền tảng hình thành lực lượng nhân sự mới cho thị trường live commerce.

Giới chuyên gia nhận định AI sẽ không lấy đi việc làm của những người biết tận dụng nó. Tương tự như làn sóng mạng xã hội từng tạo ra thế hệ KOL, KOC đầu tiên, AI đang mở ra một cuộc cạnh tranh mới, nơi khả năng học hỏi và cập nhật công nghệ trở thành yếu tố quyết định. Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh đầu tư vào AI Commerce, những kỹ năng như phân tích dữ liệu, vận hành nền tảng số, quản trị nội dung đa kênh hay sử dụng AI để tối ưu hiệu quả bán hàng có thể sẽ trở thành "tấm vé thông hành" mới của nghề livestream. Và câu hỏi không còn là liệu AI có thay đổi ngành livestream hay không, mà là người làm nghề sẽ thích nghi nhanh đến đâu với sự thay đổi đó.