AI mở 'ngưỡng cửa' công nghệ cho người không chuyên

Chị Phan Thị Kiều Trang, giáo viên tiếng Anh tại phường Thành Sen sử dụng AI hỗ trợ xây dựng phần mềm phục vụ công việc giảng dạy.

Việc ra bài tập, tạo câu hỏi, chấm điểm và tổng hợp kết quả là những công việc giáo viên phải thực hiện thường xuyên và tốn khá nhiều thời gian. Với chị Phan Thị Kiều Trang, giáo viên tiếng Anh tại phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh, mong muốn giảm bớt những phần việc lặp lại này đã thôi thúc chị tìm một giải pháp khác.

Tìm hiểu các công cụ sẵn có nhưng không tìm được phần mềm đáp ứng đúng yêu cầu, chị Trang quyết định tự mày mò xây dựng. Trong khi đó, công nghệ thông tin không phải lĩnh vực chị được đào tạo; trước khi bắt tay vào làm, chị gần như không biết lập trình. Sau thời gian nghiên cứu, chị đã sử dụng AI để tìm hiểu cách viết mã, giải thích những đoạn mã chưa hiểu, thử nghiệm từng chức năng rồi tiếp tục sửa khi chương trình phát sinh lỗi. Từ một nhu cầu trong công việc, quá trình tự học và thử nghiệm dần đưa một giáo viên tiếng Anh đến với việc tự xây dựng phần mềm.

“Trước đây tôi nghĩ lập trình là công việc dành cho những người học công nghệ thông tin. Nhưng khi có AI hỗ trợ, tôi nhận ra người không chuyên vẫn có thể học và thử nghiệm. AI không làm thay toàn bộ công việc, nhưng giúp tôi vượt qua những rào cản ban đầu để tự tạo ra công cụ mình cần” - chị Trang chia sẻ.

Phần mềm do chị Phan Thị Kiều Trang tự xây dựng hỗ trợ giáo viên tiếng Anh tạo bài tập và chấm điểm học sinh.

Từ quá trình tự học đó, chị xây dựng một phần mềm hỗ trợ giáo viên tiếng Anh tạo bài tập và chấm điểm học sinh. Công cụ này giúp giảm bớt thời gian dành cho những phần việc lặp lại, qua đó chị có thêm thời gian tập trung vào nội dung giảng dạy và theo dõi quá trình học tập của học sinh.

Anh Nguyễn Thanh Sơn, kế toán tại Công ty TNHH Năng lượng Việt DMT, nghiên cứu ứng dụng AI vào quy trình nghiệp vụ kế toán.

Ở một lĩnh vực hoàn toàn khác, anh Nguyễn Thanh Sơn, kế toán tại Công ty TNHH Năng lượng Việt DMT (phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh), cũng bắt đầu với AI từ những bài toán cụ thể trong công việc. Thay vì chỉ sử dụng AI như một công cụ hỏi đáp, anh đang xây dựng một hệ thống AI có khả năng tham gia trực tiếp vào quy trình kế toán.

Ở khâu mua vào, hệ thống có thể tự lấy hóa đơn điện tử, đọc dữ liệu từ file XML hoặc PDF, nhận diện nhà cung cấp, tên hàng, số lượng, đơn giá, thuế suất và thành tiền. Sau đó, AI phân loại nghiệp vụ, đề xuất hạch toán và đưa dữ liệu vào quy trình kế toán. Những hóa đơn trùng, thiếu thông tin hoặc có dấu hiệu bất thường được đánh dấu để kế toán kiểm tra.

Ở chiều bán ra, AI được anh Sơn ứng dụng để đọc đơn hàng, xác định khách hàng, đối chiếu hàng hóa, số lượng, đơn giá, sau đó tạo chứng từ và chuẩn bị dữ liệu để lập hóa đơn điện tử, tiến tới các bước ký và phát hành theo quy trình.

Điểm đáng chú ý là anh Sơn không xây dựng một AI duy nhất để làm tất cả mọi việc. Mỗi quy trình công việc được thiết kế như một AI Agent, có thể hoạt động tự động hoặc bán tự động tùy yêu cầu.

Để xây dựng một quy trình, anh phải dành khoảng 3-5 ngày nghiên cứu quy trình nghiệp vụ, xác định các bước xử lý, dữ liệu đầu vào, kết quả đầu ra và những khâu cần con người kiểm soát, sau đó mới dùng AI hỗ trợ viết mã, thử nghiệm và hoàn thiện.

Anh Nguyễn Thanh Sơn sử dụng điện thoại để đưa yêu cầu và theo dõi các tác vụ được thiết lập trên hệ thống AI.

Hệ thống cũng giúp anh Sơn không phải lúc nào cũng ngồi trước máy tính để theo dõi công việc. Thông qua điện thoại, anh có thể đưa yêu cầu cho hệ thống từ bất cứ đâu; AI tiếp nhận mệnh lệnh và thực hiện những tác vụ đã được thiết lập. Với những công việc cần sự kiểm soát của con người, hệ thống có thể dừng ở bước chờ phê duyệt thay vì tự động xử lý hoàn toàn.

“Nếu không có AI hỗ trợ thì tôi không thể tự tạo ra được công cụ này” - anh Sơn cho biết. Tuy nhiên, theo anh, AI chỉ là công cụ hỗ trợ, người sử dụng vẫn phải hiểu rõ công việc và kiểm tra kết quả.

Hai câu chuyện ở hai lĩnh vực khác nhau cho thấy một thay đổi đáng chú ý: AI đang giúp người không chuyên không chỉ sử dụng những công cụ có sẵn, mà còn có thể tham gia vào quá trình tạo ra công cụ phục vụ chính công việc của mình. Điểm xuất phát của họ không phải kiến thức công nghệ, mà là những vấn đề cụ thể cần giải quyết trong công việc hằng ngày.

Ông Nguyễn Văn Hiếu (người mặc áo trắng) hướng dẫn nhân viên Công ty CP Xuất nhập khẩu bảo hộ lao động LASA (phường Thành Sen) ứng dụng AI trong công việc.

Theo ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Hà Tĩnh, đây là một trong những thay đổi đáng chú ý mà AI đang mang lại, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ - nơi nguồn lực dành cho công nghệ thường không lớn.

“Trước đây, người sử dụng công nghệ chủ yếu tiếp nhận những sản phẩm do người làm công nghệ tạo ra. Còn hiện nay, với sự hỗ trợ của AI, họ có thể tham gia vào quá trình tạo ra và điều chỉnh những công cụ phục vụ chính công việc của mình. Khi rào cản tiếp cận công nghệ được hạ thấp, các doanh nghiệp nhỏ có thêm cơ hội tự giải quyết những bài toán phù hợp, giảm sự phụ thuộc vào nguồn lực công nghệ bên ngoài và chủ động hơn trong công việc” - ông Hiếu nhận định.







Doanh nghiệp thuộc Hội Doanh nhân trẻ Hà Tĩnh ứng dụng AI trong công việc.

Thời gian qua, Hội Doanh nhân trẻ Hà Tĩnh đã tổ chức các lớp tập huấn về ứng dụng AI và sẽ tiếp tục triển khai các chương trình đào tạo, giúp doanh nghiệp và người dân nâng cao kỹ năng khai thác công nghệ.

“Điều quan trọng là giúp doanh nghiệp và người dân biết khai thác AI đúng cách, kết hợp với chuyên môn của mình để giải quyết những bài toán cụ thể trong công việc” - ông Hiếu cho biết.

Từ những nhu cầu rất cụ thể trong công việc, người không chuyên giờ đây có thể tự học, thử nghiệm và từng bước tạo ra những công cụ phù hợp với mình. Khi chuyên môn nghề nghiệp kết hợp với khả năng khai thác AI, công nghệ không còn là lĩnh vực chỉ dành cho những người được đào tạo chuyên sâu, mà có thể trở thành một năng lực được hình thành ngay từ chính công việc hằng ngày.