AI mở ra cơ hội và thách thức mới cho trọng tài thương mại quốc tế
Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế. Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số được xem là xu hướng mới, góp phần hiện đại hóa hoạt động trọng tài thương mại, đồng thời cũng đặt ra nhiều yêu cầu pháp lý và quản trị mới đối với cộng đồng quốc tế.
Chia sẻ về chủ đề “Vai trò của Việt Nam trong hệ thống giải quyết tranh chấp quốc tế”, bà Nguyễn Thị Hồng Quyên - Trợ lý Vụ trưởng Vụ Luật pháp và Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao cho biết, các cơ chế giải quyết tranh chấp quốc tế hiện nay không chỉ phải bảo đảm hiệu quả xử lý vụ việc mà còn cần đáp ứng yêu cầu về tốc độ, chi phí hợp lý, khả năng vận hành trong môi trường số và duy trì quan hệ hợp tác giữa các bên.
Theo bà Quyên, thời gian qua, cộng đồng quốc tế đã chứng kiến nhiều thay đổi đáng chú ý trong lĩnh vực trọng tài và hòa giải thương mại quốc tế. Một trong những dấu mốc quan trọng là việc xây dựng và thông qua Công ước Singapore về hòa giải thương mại quốc tế năm 2018. Công ước này lần đầu tiên tạo ra cơ chế quốc tế cho việc công nhận và thi hành kết quả hòa giải thương mại quốc tế, qua đó góp phần nâng cao niềm tin của doanh nghiệp đối với phương thức hòa giải trong giải quyết tranh chấp xuyên biên giới.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Quyên, AI hiện được sử dụng trong nhiều công đoạn như hỗ trợ nghiên cứu pháp lý, phân tích dữ liệu, quản lý hồ sơ, đánh giá chứng cứ điện tử và hỗ trợ tổ chức các phiên xét xử trực tuyến.
Cùng với đó, các quy tắc và thiết chế trọng tài quốc tế cũng liên tục được sửa đổi, hiện đại hóa để thích ứng với sự phát triển của kinh tế số. Các phiên xét xử trực tuyến, hệ thống quản lý hồ sơ điện tử hay việc số hóa quy trình tố tụng đang dần trở nên phổ biến tại nhiều trung tâm trọng tài trên thế giới.
Đáng chú ý, xu hướng ứng dụng AI trong hoạt động trọng tài đang ngày càng rõ nét. Theo bà Nguyễn Thị Hồng Quyên, AI hiện được sử dụng trong nhiều công đoạn như hỗ trợ nghiên cứu pháp lý, phân tích dữ liệu, quản lý hồ sơ, đánh giá chứng cứ điện tử và hỗ trợ tổ chức các phiên xét xử trực tuyến. Việc ứng dụng công nghệ giúp rút ngắn thời gian xử lý vụ việc, giảm chi phí tố tụng và nâng cao hiệu quả quản lý trong bối cảnh số lượng tranh chấp thương mại quốc tế ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, cùng với những lợi ích mang lại, việc sử dụng AI trong giải quyết tranh chấp cũng đặt ra không ít thách thức. Các vấn đề liên quan đến tính minh bạch của thuật toán, bảo mật dữ liệu, trách nhiệm pháp lý và nguy cơ ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của hội đồng xét xử đang trở thành mối quan tâm lớn của cộng đồng pháp lý quốc tế.
Theo bà Quyên, hiện nay nhiều tổ chức quốc tế và trung tâm trọng tài đang tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các hướng dẫn và hoàn thiện khung pháp lý nhằm kiểm soát rủi ro trong việc ứng dụng AI vào hoạt động tố tụng. Mục tiêu là bảo đảm công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế hoàn toàn vai trò đánh giá và ra quyết định của trọng tài viên.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng đang tham gia ngày càng tích cực vào quá trình xây dựng các quy tắc và chuẩn mực pháp lý quốc tế liên quan đến giải quyết tranh chấp thương mại. Việt Nam đã tham gia nhiều diễn đàn chuyên môn, nhóm công tác và hoạt động trao đổi về trọng tài thương mại quốc tế, giải quyết tranh chấp giữa nhà nước và nhà đầu tư cũng như các vấn đề pháp lý mới phát sinh trong nền kinh tế số.
Bà Nguyễn Thị Hồng Quyên cho rằng, để nâng cao vai trò của Việt Nam trong hệ thống giải quyết tranh chấp quốc tế, cần tăng cường sự tham gia của đội ngũ luật sư, trọng tài viên và chuyên gia pháp lý Việt Nam vào các cơ chế quốc tế. Đồng thời, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia sẽ là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam nâng cao năng lực thích ứng trước những xu hướng pháp lý mới của kinh tế toàn cầu.
Tin nóng
Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk không đơn thuần là hoạt động kỹ thuật, mà là bước xác lập rõ hơn tầm nhìn phát triển, các động lực tăng trưởng và ưu tiên chiến lược của địa phương giai đoạn mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý song song với việc phát triển các khu đô thị lớn, Hà Nội cần đầu tư mạnh cho nhà ở xã hội, nhà cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu của bộ phận đông người dân có điều kiện kinh tế còn hạn chế.
Chứng khoán BSC đưa cổ phiếu HDG của Tập đoàn Hà Đô vào danh mục khuyến nghị mua nhờ tình hình kinh doanh có nhiều tích cực.
Thủ tướng Lê Minh Hưng giao Bộ Xây dựng làm việc với tỉnh Vĩnh Long nghiên cứu điều chỉnh tiến độ để triển khai sớm các tuyến cao tốc CT.33, CT.36.
5 công ty vừa bị xử phạt tổng số tiền 550 triệu đồng với các vi phạm liên quan công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
Bộ Nội vụ đề xuất phụ cấp tới 300% lương trong 5 năm cho người tài, mở rộng đối tượng gồm chuyên gia và người nước ngoài.
Tin mới
Theo dữ liệu từ các nguồn tin, danh mục tài sản liên kết của 6 hãng bảo hiểm lớn nhất tại Mỹ đã tăng 22%, đạt mức tổng cộng 127 tỷ USD trong năm qua.
Nếu phát hành thành công, vốn điều lệ của Thép Nam Kim dự kiến tăng từ 4.475,7 tỷ đồng lên 4.923,3 tỷ đồng.
Tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Long, Thủ tướng yêu cầu tỉnh đề xuất Trung ương các cơ chế kiến tạo phát triển mà tỉnh có năng lực và thẩm quyền thực hiện.
Chiều 26/5, UBND TP Hải Phòng tổ chức Hội nghị triển khai Biên bản ghi nhớ với Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST), giới thiệu sự kiện Techfest HaiPhong 2026 và phát động cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo TP Hải Phòng năm 2026.
Thị trường chứng khoán đã trở thành nơi dễ phát sinh những hành vi gian lận tài chính, đặc biệt là việc một số doanh nghiệp niêm yết cố tình 'làm đẹp' báo cáo tài chính để đánh lừa nhà đầu tư, thổi phồng giá trị cổ phiếu, tạo ra những cơn sóng ảo và để lại hậu quả khôn lường.
Hoạt động của thôn, tổ dân phố gồm: Hoạt động tự quản; hoạt động phối hợp, hỗ trợ chính quyền địa phương cấp xã tại địa bàn dân cư.
Từng được coi là biểu tượng của sự tin cậy, hãng hàng không Delta Airlines (Mỹ) hiện gặp khó khăn trong việc phục hồi sau các biến cố thời tiết và thách thức về kiểm soát không lưu.