AI trỗi dậy trong giáo dục, nhiều trường quay lại 'kiểm tra miệng'

Một trong số đó là đẩy mạnh kiểm tra miệng hoặc thi vấn đáp nhằm đối phó xu hướng sinh viên sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo hoàn thành bài tập. Biện pháp nhằm đảm bảo giảng viên nắm bắt chính xác khả năng hiểu biết và tư duy phản biện của người học, thay vì chỉ dựa vào bài viết mà AI dễ dàng tạo ra.

Ngày càng nhiều đại học tại Mỹ đẩy mạnh kiểm tra vấn đáp - Ảnh: eWeek/Google Banana

AI trỗi dậy trong giáo dục

Công nghệ AI càng phát triển thì ứng dụng của chúng trong giáo dục càng mở rộng đáng kể. Công cụ trí tuệ nhân tạo chỉ mất vài phút tạo ra nội dung văn bản chất lượng cao, khiến người học dễ bị cám dỗ dùng nguồn tài liệu này cho bài tập - làm dấy lên nghi vấn về tính xác thực của bài tập lẫn khả năng hiểu vấn đề thực sự.

Nhiều nhà giáo dục lo ngại bài tập làm bởi AI đem lại câu trả lời hoàn hảo nhưng che giấu năng lực hiểu biết thực. Mối lo không hề thiếu cơ sở, hàng loạt nghiên cứu chỉ ra phụ thuộc công cụ trí tuệ nhân tạo có thể cản trở các kỹ năng thiết yếu như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, giao tiếp hiệu quả phát triển. Vì vậy thay đổi cách thức đánh giá là cần thiết.

Kiểm tra miệng

Ngày càng nhiều đại học tại Mỹ xem kiểm tra miệng như biện pháp khả thi, cho phép giảng viên tương tác trực tiếp với sinh viên, giúp họ đánh giá được không chỉ chiều sâu kiến thức mà cả khả năng diễn đạt và bảo vệ ý kiến cá nhân. Bằng cách ưu tiên đánh giá qua vấn đáp, các trường hướng đến thúc đẩy năng lực hiểu biết thực và phân tích kỹ hơn là học thuộc lòng hay chỉ tiếp cận hời hợt.

Kiểm tra miệng tạo điều kiện tương tác động, cả giảng viên lẫn sinh viên đều có thể phản hồi cũng như làm rõ vấn đề ngay lập tức. Không những vậy hình thức này thách thức sinh viên phải suy nghĩ nhanh nhạy, nâng cao kỹ năng phân tích cùng kỹ năng diễn đạt ý tưởng phức tạp một cách rõ ràng.

Kiểm tra miệng không tạo cơ hội sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo, góp phần giảm sự phụ thuộc vào AI khi làm bài tập.

Tại Đại học California cơ sở Berkeley, sinh viên khi kiểm tra miệng thể hiện sự nhiệt tình và hứng thú mà đôi lúc thiếu vắng trong bài tập viết. Giảng viên cũng phát hiện hình thức vấn đáp làm nổi bật điểm mạnh lẫn điểm yếu của sinh viên, giúp họ biết từng trường hợp cụ thể cần phát triển thêm ở phương diện nào.

Thách thức khi chuyển đổi

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc đẩy mạnh kiểm tra miệng không tránh khỏi thách thức. Giảng viên cần được đào tạo bài bản để đánh giá sinh viên có hiệu quả, đảm bảo công bằng và khách quan. Thêm vào đó cần xây dựng hướng dẫn cùng tiêu chuẩn rõ ràng, đảm bảo tính nhất quán giữa các khoa hay môn học khác nhau.

Một số sinh viên có thể cảm thấy lo lắng khi kiểm tra miệng, do đó cần có cơ chế hỗ trợ giúp họ tự tin hơn.

Chuyển đổi sang hình thức đánh giá bằng vấn đáp là bước tiến quan trọng trong thực tiễn đánh giá giáo dục. Sự phát triển và tầm ảnh hưởng đến môi trường học thuật ngày càng tăng của AI sẽ khuyến khích nhiều cơ sở giáo dục chuyển đổi hơn để giảm thiểu rủi ro từ gian lận bằng AI. Xu hướng này có thể mở đường cho việc xem xét lại cách thức đánh giá khả năng học tập lẫn năng lực hiểu biết của sinh viên ở nhiều phương diện.

Mục tiêu của chuyển đổi rất rõ ràng: tạo ra môi trường giáo dục nơi sinh viên được khuyến khích học tập sâu sắc và thực chất, chống lại tình trạng lạm dụng công nghệ, đảm bảo người học tốt nghiệp không chỉ có kiến thức mà còn cả khả năng tư duy phản biện và giao tiếp hiệu quả.

Cẩm Bình