Alibaba tung bộ vi xử lý thế hệ mới chuyên phục vụ AI

Alibaba giới thiệu chip XuanTie C950

Động thái này diễn ra giữa lúc nhu cầu phát triển các tác tử AI tại Trung Quốc đang bùng nổ mạnh mẽ, được tiếp lửa từ sự phổ biến rộng rãi của nền tảng OpenClaw. Mang tên gọi XuanTie C950, dòng chip mới được thiết kế với mục tiêu cung cấp cho giới lập trình viên và các công ty khởi nghiệp những giải pháp phần cứng giá rẻ và linh hoạt hơn. Sự xuất hiện của vi mạch này đánh dấu một bước đi táo bạo của Viện Nghiên cứu DAMO thuộc Alibaba khi họ quyết định đặt cược vào RISC-V, một kiến trúc chip mã nguồn mở nằm hoàn toàn ngoài tầm kiểm soát của hai phe phái thống trị toàn cầu hiện nay là cấu trúc X-86 của Intel và AMD, cùng nền tảng Arm của Anh vốn đang vận hành hầu hết các thiết bị di động.

Đột phá kiến trúc mã nguồn mở và sức mạnh điện toán 5 nanomet

Tại sự kiện vinh danh hệ sinh thái của Viện DAMO, đại diện Alibaba tiết lộ XuanTie C950 được chế tạo dựa trên quy trình sản xuất chip 5 nanomet vô cùng tiên tiến. Dù tập đoàn công nghệ Trung Quốc từ chối công bố danh tính đơn vị gia công, nhiều nguồn tin uy tín đã tiết lộ rằng hợp đồng này được giao cho Công ty Sản xuất Bán dẫn Đài Loan (TSMC), một đối tác lắp ráp lâu năm của hãng. Khối vi mạch XuanTie C950 được thiết kế để xử lý đồng thời một lượng lớn các câu lệnh và giải quyết những bài toán phức tạp với hiệu suất cao nhất. Tốc độ xung nhịp hoạt động lên tới 3,2 GHz giúp phần cứng này trở thành bệ phóng hoàn hảo để phát triển các tác tử AI mang sức mạnh vượt trội.

Kể từ khi tác tử AI OpenClaw tạo ra một cơn sốt càn quét thế giới công nghệ và mạng xã hội Trung Quốc vào đầu năm nay, những gã khổng lồ như Tencent, Alibaba và Baidu đều đang dồn nguồn lực khổng lồ vào mảng này. Các tác tử AI sở hữu năng lực vượt xa những phần mềm hỏi đáp thông thường. Chúng có thể tự động thực thi các chuỗi nhiệm vụ nhiều bước với sự giám sát tối thiểu từ con người, bao gồm cả việc tự duyệt web và sử dụng linh hoạt các công cụ kỹ thuật số khác nhau

Tuần trước, Alibaba đã ra mắt đơn vị Token Hub nhằm xây dựng các nền tảng làm việc thông minh cho doanh nghiệp, cùng với Wukong, một hệ thống nguyên bản AI được thiết kế để đưa sức mạnh tự hành trực tiếp vào quy trình làm việc. Trong cuộc gọi thông báo thu nhập mới nhất, Giám đốc điều hành Eddie Wu khẳng định tập đoàn đang hướng tới mục tiêu vượt mốc 100 tỷ USD tổng doanh thu bên ngoài từ điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo trong vòng 5 năm tới. Nền tảng chip XuanTie C950 thiết lập một tiêu chuẩn hoàn toàn mới về hiệu suất điện toán mà các CPU dựa trên cấu trúc RISC-V có thể đạt được, song song với việc hỗ trợ mượt mà các mô hình ngôn ngữ lớn cốt lõi như Qwen3 của chính Alibaba và Deepseek.

Cuộc đua tự chủ linh kiện và khát vọng thoát khỏi sự phụ thuộc

Trước đây, bộ vi xử lý RISC-V chủ yếu được biết đến qua việc ứng dụng trong các thiết bị thông minh nhỏ gọn như khóa cửa, thiết bị gia dụng và camera giám sát. Nhờ ưu điểm tiết kiệm điện năng vượt trội, phạm vi sử dụng của kiến trúc này đã dần mở rộng sang các kịch bản đòi hỏi hiệu suất tính toán cao hơn rất nhiều, tiêu biểu như xe hơi kết nối mạng, robot công nghiệp và các ứng dụng máy chủ phức tạp. Sự leo thang căng thẳng về thương mại và công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt là chiến dịch siết chặt quản lý đối với Huawei từ năm 2019 nhằm hạn chế quyền tiếp cận công nghệ Mỹ, đã trở thành chất xúc tác đẩy nhanh quá trình áp dụng kiến trúc mã nguồn mở RISC-V tại quốc gia tỷ dân này.

Alibaba lần đầu tiên công bố tham vọng bước chân vào lĩnh vực thiết kế vi mạch từ tháng 9 năm 2018, thời điểm những rạn nứt giữa Washington và Bắc Kinh bắt đầu lộ rõ. Hãng đã trình làng thế hệ vi xử lý XuanTie đầu tiên vào năm 2019, nhắm đến các thiết bị như loa thông minh, xe tự lái cùng nhiều hệ thống kết nối internet khác. Khoản đầu tư khổng lồ của gã khổng lồ thương mại điện tử Trung Quốc vào hệ sinh thái RISC-V phản ánh rõ nét những nỗ lực bền bỉ nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các tài sản trí tuệ và cấu trúc kỹ thuật do phương Tây dẫn dắt.

Dù công nghệ sản xuất chip 5 nanomet được đánh giá là rất tiên tiến, thực tế cho thấy các bộ vi xử lý di động và AI hàng đầu thế giới của Nvidia hay Apple hiện đang được sản xuất trên những tiến trình thậm chí còn hiện đại hơn. Theo nguyên tắc vật lý cơ bản của ngành bán dẫn, kích thước nanomet càng nhỏ, con chip càng trở nên mạnh mẽ và ưu việt. Để thu hẹp khoảng cách này, Trung Quốc đang ráo riết huy động các nguồn lực nội địa nhằm mở rộng năng lực sản xuất chip tiên tiến, từ đó đáp ứng cơn khát phần cứng AI trong nước.

Các nhà sản xuất gia công hàng đầu như Tập đoàn Quốc tế Sản xuất Bán dẫn (SMIC), Tập đoàn Hua Hong cùng một số nhà sản xuất có liên kết với Huawei đang nỗ lực mở rộng hoặc khởi động việc chế tạo vi mạch trên những công nghệ tốt nhất hiện có tại quốc gia này. Kế hoạch này bao gồm việc đẩy mạnh sản xuất đạt mức hiệu suất tương đương tiến trình 7 nanomet hoặc thậm chí là 5 nanomet, một bước tiến mang tính chiến lược để đảm bảo sự sống còn cho ngành công nghiệp công nghệ cao của Bắc Kinh.

Bùi Tú