Ấn Độ định hình 'kim chỉ nam' trước làn sóng công nghệ

Ấn Độ đang định hướng trở thành nhà cung cấp chip phổ thông hàng đầu thế giới, từng bước xây dựng năng lực tự chủ bán dẫn bền vững. Ảnh: Shutter Stock

Tập trung vào phân khúc nút trưởng thành

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), các trung tâm lưu trữ dữ liệu, phương tiện giao thông chạy điện và ngành sản xuất thiết bị điện tử đang khiến nhu cầu về vi mạch bán dẫn trên thế giới tăng vọt.

Trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung và tình trạng tắc nghẽn chuỗi sản xuất toàn cầu, giới chức Ấn Độ đã nhanh chóng quảng bá hình ảnh đất nước như một địa chỉ cung ứng thay thế an toàn và đáng tin cậy. Định hướng phát triển công nghiệp vi mạch được xem là một trụ cột cốt lõi trong chiến lược thúc đẩy sản xuất nội địa "Make in India", xuất phát từ nhận thức rằng, chip là linh kiện then chốt quyết định sự vận hành liên tục của thế giới hiện đại.

Tuy nhiên, toan tính của Ấn Độ không phải là lập tức thách thức các thế lực dẫn đầu công nghệ ngay trên sân chơi của họ. Giới khởi nghiệp công nghệ Ấn Độ đánh giá đây là một trong những quyết sách sáng suốt và giàu tầm nhìn chiến lược nhất. Trong khi các tên tuổi hàng đầu thế giới đang cạnh tranh quyết liệt để thu nhỏ kích thước bóng bán dẫn xuống mức 2nm phục vụ điện toán hiệu năng cao, Ấn Độ lại hướng sự tập trung trước mắt vào các công nghệ đã được chuẩn hóa và kiểm chứng trên thực tế, thường gọi là “nút trưởng thành”.

Khác với các dòng chip siêu vi tiên tiến, đắt đỏ, nút trưởng thành là các loại chip phổ thông, dễ sản xuất với chi phí thấp. Loại chip này thường được trang bị trong các thiết bị quen thuộc hằng ngày như xe cộ, đồ điện gia dụng, máy móc sản xuất... Chip nút trưởng thành cũng là thành phần không thể thay thế đối với các ngành công nghiệp như ô tô, máy móc sản xuất, viễn thông, hệ thống truyền tải điện năng... Làn sóng phát triển AI cũng không thể thiếu loại linh kiện này, bởi các trung tâm dữ liệu khổng lồ không thể vận hành nếu thiếu vắng chip điều phối nguồn điện và các bộ vi mạch xử lý mạng.

Truyền thông quốc tế dẫn dữ liệu phân tích từ các tổ chức khảo sát uy tín thế giới cho hay, công nghệ nút trưởng thành hiện chiếm tới gần 70% tổng sản lượng vi mạch toàn cầu, xét theo số lượng. Việc khởi đầu từ phân khúc này kết hợp với sản xuất linh kiện bán dẫn chuyên dụng và các khâu hoàn thiện kiểm thử là lựa chọn thương mại duy nhất hợp lý đối với Ấn Độ trong giai đoạn hiện nay.

Quyết định này hoàn toàn phù hợp với thực tế tài chính và công nghệ. Báo cáo từ Cơ quan Chuyển đổi quốc gia Ấn Độ (NITI Aayog) cho thấy, việc xây dựng một cơ sở sản xuất chip siêu vi tiên tiến đòi hỏi nguồn vốn đầu tư vượt mức 15 tỷ USD, đi kèm hệ thống máy móc chuyên biệt cực kỳ đắt đỏ cùng tri thức công nghệ tích lũy qua nhiều thập kỷ. Giới chức Ấn Độ cũng thừa nhận, việc dốc sức bám đuổi quy trình sản xuất chip siêu vi vào thời điểm này là quá tốn kém và tiềm ẩn rủi ro lớn.

Dù ít được chú ý hơn các dòng chip AI thời thượng, phân khúc nút trưởng thành vẫn là một thị trường tăng trưởng mạnh mẽ, khi tình trạng khan hiếm năng lực sản xuất linh kiện nguồn điện được dự báo sẽ còn kéo dài đà tăng giá tới năm 2027.

Xây dựng hệ sinh thái tự chủ và tầm nhìn dài hạn

Trên thực tế, Ấn Độ không phải là một nhân tố hoàn toàn mới trên bản đồ bán dẫn quốc tế. Quốc gia này hiện quy tụ gần 20% lực lượng lao động trong mảng thiết kế vi mạch toàn cầu và là nơi đặt các cơ sở nghiên cứu, phát triển trọng yếu của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Dù các kỹ sư công nghệ Ấn Độ đã và đang tham gia tạo dựng nhiều dòng vi mạch tinh vi được ứng dụng rộng rãi, song phần lớn quy trình sản xuất thực tế trước đây đều phải diễn ra tại các nhà máy ở nước ngoài. Thực trạng đó dẫn đến sự phụ thuộc đáng kể, khi hàng nhập khẩu hiện phải gánh vác từ 90% đến 95% tổng nhu cầu bán dẫn của toàn bộ thị trường nội địa.

Với việc quy mô thị trường chip trong nước được dự báo sẽ vượt mốc 200 tỷ USD vào năm 2035 dưới sức ép tăng trưởng của hạ tầng số và công nghiệp điện tử, việc bước chân vào lĩnh vực sản xuất thực tế mang lại cho Ấn Độ cơ hội kép. Đó là vừa giảm dần sự phụ thuộc vào linh kiện ngoại nhập, vừa mở rộng khả năng cung ứng cho thị trường quốc tế đang tìm kiếm đối tác thay thế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, chương trình bán dẫn quốc gia đầu tiên của Ấn Độ đã phê duyệt 12 dự án với tổng nguồn vốn cam kết trên 17 tỷ USD, bao gồm một cơ sở chế tạo silicon, 2 nhà máy bán dẫn chuyên dụng cùng 9 cơ sở lắp ráp, kiểm thử và đóng gói. Nhiều cơ sở đã chính thức vận hành thương mại, với sự tham gia của các hãng công nghệ quốc tế cũng như các doanh nghiệp trong nước.

Mặc dù các dây chuyền hiện nay chủ yếu tập trung vào khâu hoàn thiện sản phẩm sau sản xuất thay vì trực tiếp quang khắc mạch tích hợp trên tấm nền silicon, đây vẫn là bước đệm then chốt để tiến tới các công đoạn phức tạp hơn.

Nhằm hoàn thiện bức tranh chuỗi giá trị, chương trình hỗ trợ tiếp nối với ngân sách 13,5 tỷ USD đang được đẩy mạnh nhằm xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ. Chính sách này hướng tới việc mở rộng năng lực sang các mắt xích phụ trợ như vật liệu thô, hóa chất tinh khiết, máy móc chuyên dụng và phát triển nguồn nhân lực, qua đó giải quyết bài toán phụ thuộc gần như tuyệt đối vào nguồn cung nguyên liệu từ nước ngoài.

Điểm nhấn tiêu biểu cho nỗ lực chế tạo phôi vi mạch là dự án nhà máy trị giá 11 tỷ USD tại bang Gujarat do Tập đoàn Tata hợp tác triển khai cùng đối tác Đài Loan (Trung Quốc), đặt mục tiêu vận hành vào giữa năm 2028.

Bên cạnh đó, các cam kết đầu tư dài hạn từ đối tác nước ngoài cùng sự hỗ trợ về hạ tầng thiết kế của chính phủ đang giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp trong nước hạ thấp đáng kể rào cản về vốn ban đầu, từng bước chuyển giao các thiết kế phòng thí nghiệm thành sản phẩm thương mại hóa.

Nhìn chung, việc tập trung vào nút trưởng thành không đồng nghĩa với việc Ấn Độ từ bỏ tham vọng ở các phân khúc vi mạch cao cấp hơn. Trong lộ trình dài hạn hướng đến năm 2035, quốc gia Nam Á đặt mục tiêu kiến tạo chuỗi giá trị bán dẫn có quy mô từ 120 đến 150 tỷ USD, vươn lên nhóm 3 điểm đến hàng đầu thế giới về dịch vụ đóng gói và kiểm thử tiên tiến theo hợp đồng.

Bằng cách ưu tiên khai thác những cơ hội thực tế, kết hợp công nghệ đóng gói hiện đại để nâng cao hiệu năng thay vì sa đà vào cuộc đua thu nhỏ bóng bán dẫn đầy rủi ro, Ấn Độ đang từng bước định hình một lộ trình tự chủ vững chắc trên bản đồ bán dẫn toàn cầu.