Mexico ban hành Luật Kinh tế số: Thúc đẩy thanh toán điện tử và định danh số

Nguồn: mexico-now.com

Mở rộng định danh số, tạo thuận lợi cho giao dịch tài chính trực tuyến

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Luật Kinh tế số là việc công nhận CURP kỹ thuật số trong hoạt động định danh và cung cấp dịch vụ tài chính. CURP là viết tắt của Clave Única de Registro de Población, nghĩa là Mã đăng ký dân cư duy nhất, do Chính phủ Mexico cấp cho từng cá nhân nhằm phục vụ việc đăng ký và xác định danh tính. Mã này gồm 18 ký tự chữ và số, được hình thành từ các thông tin cá nhân cơ bản như họ tên, ngày sinh, giới tính và nơi sinh. CURP được cấp cho công dân Mexico và người nước ngoài cư trú hợp pháp tại quốc gia này.

CURP kỹ thuật số là phiên bản điện tử của mã định danh này, được sử dụng làm phương tiện xác minh danh tính trong môi trường số. Thay vì chỉ xuất trình giấy tờ trực tiếp, người dân có thể sử dụng thông tin định danh dưới hình thức điện tử để thực hiện các thủ tục và giao dịch trực tuyến. Theo quy định của luật, các tổ chức tài chính có trách nhiệm chấp nhận CURP kỹ thuật số khi khách hàng lựa chọn sử dụng để đăng ký, giao kết và thực hiện giao dịch trực tuyến. Người dân vẫn có quyền lựa chọn các giấy tờ định danh chính thức khác, không bắt buộc phải sử dụng hình thức này.

Quy định được kỳ vọng giúp đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản ngân hàng, đăng ký tín dụng và tiếp cận các dịch vụ tài chính từ xa, giảm sự phụ thuộc vào việc khách hàng phải trực tiếp đến chi nhánh. Bên cạnh đó, luật cũng đưa ra cơ chế sử dụng Hồ sơ số công dân, cho phép các tổ chức tài chính xác minh hồ sơ và giấy tờ chính thức của khách hàng khi có yêu cầu và sự chấp thuận của người sử dụng. Tài liệu điện tử trong hệ thống có giá trị pháp lý tương đương tài liệu giấy, góp phần giảm thủ tục hành chính và hạn chế việc cung cấp lặp lại các giấy tờ cá nhân. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Mexico thúc đẩy mô hình cung cấp dịch vụ tài chính số, trong đó định danh điện tử và xác minh thông tin trực tuyến đóng vai trò trung tâm.

Từng bước chuyển sang thanh toán điện tử nhưng không xóa bỏ hoàn toàn tiền mặt

Luật trao cho Bộ Tài chính và tín dụng công Mexico (SHCP) thẩm quyền xác định những lĩnh vực chiến lược và hoạt động kinh tế mà thanh toán kỹ thuật số, điện tử có thể trở thành phương thức thanh toán duy nhất. Các hình thức được công nhận bao gồm chuyển khoản điện tử, thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng, thanh toán bằng mã QR, công nghệ NFC và phương thức trích nợ tự động từ tài khoản.

Điểm đáng chú ý là luật không quy định loại bỏ hoàn toàn tiền mặt trên phạm vi toàn quốc. Tại những lĩnh vực không thuộc danh mục do SHCP xác định, các đơn vị cung cấp hàng hóa và dịch vụ vẫn có quyền lựa chọn phương thức thanh toán. Trong khi đó, đối với những lĩnh vực thuộc diện áp dụng, thanh toán điện tử có thể trở thành yêu cầu bắt buộc.

Luật cũng thiết lập cơ chế ngoại lệ trong trường hợp bất khả kháng khiến hệ thống thanh toán điện tử không thể hoạt động. Khi đó, tiền mặt hoặc séc vẫn được phép sử dụng. Tuy nhiên, tình trạng gián đoạn không thể trở thành lý do thường xuyên hoặc kéo dài để né tránh nghĩa vụ triển khai thanh toán điện tử.

Về trách nhiệm thực hiện, SHCP có vai trò xác định các lĩnh vực và hoạt động thuộc diện áp dụng, trong khi Ngân hàng Trung ương Mexico (Banxico) và Ủy ban Ngân hàng và chứng khoán quốc gia (CNBV) tham gia xây dựng, triển khai các quy định chuyên ngành. Các cơ quan này cũng giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hệ thống thanh toán điện tử và kiểm soát rủi ro tài chính.

Tăng cường yêu cầu bảo mật

Cùng với việc mở rộng giao dịch trực tuyến, Luật Kinh tế số đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức tín dụng, công ty tài chính và doanh nghiệp công nghệ tài chính (fintech) trong việc thích ứng với môi trường giao dịch số. Các đơn vị này cần triển khai những quy trình phù hợp để tiếp nhận định danh điện tử, xác minh khách hàng và bảo đảm an toàn cho các giao dịch tài chính.

Đặc biệt, nguy cơ giả mạo danh tính, đánh cắp thông tin cá nhân và gian lận sử dụng trí tuệ nhân tạo, trong đó có công nghệ deepfake, đang trở thành thách thức đáng kể. Vì vậy, bên cạnh việc tiếp nhận CURP kỹ thuật số, các giải pháp như xác thực sinh trắc học khuôn mặt, phát hiện người dùng thực, kiểm tra tính xác thực của giấy tờ và phát hiện hình ảnh giả mạo được đánh giá là những công cụ hữu ích nhằm nâng cao độ tin cậy của quy trình định danh điện tử. Đây là những giải pháp an ninh cần được cân nhắc trong quá trình triển khai, không đồng nghĩa với việc luật bắt buộc mọi tổ chức phải sử dụng một công nghệ sinh trắc học cụ thể.

Việc khai thác CURP kỹ thuật số và Hồ sơ số công dân cũng phải gắn với yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm soát quyền truy cập và sự chấp thuận của người sử dụng. Điều này đặc biệt quan trọng khi các tổ chức tài chính ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu số trong quá trình cung cấp dịch vụ.

Mặc dù tạo ra cơ hội thúc đẩy tài chính toàn diện và hiện đại hóa hệ thống thanh toán, quá trình triển khai luật vẫn đối mặt với những khó khăn về hạ tầng công nghệ, khả năng tiếp cận internet, chi phí đầu tư và chênh lệch trình độ số giữa các nhóm dân cư. Các doanh nghiệp nhỏ và người dân chưa có điều kiện sử dụng dịch vụ ngân hàng số có thể gặp trở ngại trong giai đoạn chuyển đổi.