Hợp tác '3 Nhà': Từ kết nối nguồn lực đến giải quyết bài toán thực tiễn

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng phát biểu khai mạc hội nghị.

Ngày 13/11/2026, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, cơ quan liên quan tổ chức Hội nghị hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026 với chủ đề “Từ bài toán đến thị trường - Hợp tác 3 Nhà kiến tạo đột phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”.

Hội nghị triển khai kết luận của Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Thông báo số 510/TB-VPCP ngày 01/10/2026 và Thông báo số 558/TB-VPCP ngày 28/10/2026 của Văn phòng Chính phủ.

Theo đó, Bộ GD&ĐT, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao triển khai các giải pháp đổi mới mô hình liên kết “3 Nhà” theo hướng: các bộ, cơ quan, doanh nghiệp chủ động đặt bài toán; viện nghiên cứu, trường đại học tổ chức nghiên cứu; Nhà nước kiến tạo, chia sẻ rủi ro và tham gia một phần ngân sách.

Mục tiêu của Hội nghị là cụ thể hóa các giải pháp đổi mới mô hình liên kết “3 Nhà”; hình thành danh mục bài toán đặt hàng, kết quả nghiên cứu có khả năng thương mại hóa và các thỏa thuận hợp tác cụ thể; nhận diện vướng mắc, đề xuất kiến nghị về cơ chế, chính sách, làm cơ sở để hai Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 11/2026.

Đại biểu tham gia hội thảo.

Doanh nghiệp nêu yêu cầu thực tế, nhà trường đề xuất giải pháp, Nhà nước hỗ trợ

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng nhấn mạnh: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện để các nhà khoa học, các trường đại học và doanh nghiệp phát huy năng lực nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng công nghệ.

Trong buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là động lực chủ yếu để Việt Nam xây dựng mô hình tăng trưởng mới, đồng thời là yếu tố căn cốt để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong dài hạn, tức là từ 10% trở lên.

Tại Hội nghị toàn quốc tháng 10 vừa qua, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh liên kết viện, trường với doanh nghiệp là khâu đột phá để giải quyết các bài toán lớn của quốc gia, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu giao nhiệm vụ theo gói, với mục tiêu và sản phẩm rõ ràng. Các bộ, địa phương và doanh nghiệp đặt bài toán. Viện, trường nghiên cứu, doanh nghiệp cùng đầu tư và tiếp nhận kết quả. Nhà nước hỗ trợ về cơ chế, một phần kinh phí và chia sẻ rủi ro. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xác định danh mục bài toán công nghệ ưu tiên.

Thực tế đã có những mô hình hợp tác đem lại sản phẩm cụ thể. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, từ thỏa thuận hợp tác đến hợp đồng nghiên cứu vẫn còn một khoảng cách. Các bên thường khó thống nhất hai việc: ai đầu tư cho thử nghiệm và ai được quyền khai thác kết quả. Hiệu quả hợp tác cần được đánh giá qua bài toán đã giải quyết, nguồn lực đã huy động và sản phẩm được thị trường chấp nhận.

Thứ trưởng mong đơn vị sử dụng kết quả cùng đặt bài toán ngay từ đầu. Doanh nghiệp nêu yêu cầu thực tế, nhà trường đề xuất giải pháp, Nhà nước xác định khâu cần hỗ trợ. Khi thử nghiệm, ba bên cùng đối chiếu sản phẩm với yêu cầu ban đầu và thống nhất ai sẽ làm gì để đưa sản phẩm vào sử dụng.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng mong đơn vị sử dụng kết quả cùng đặt bài toán ngay từ đầu. Doanh nghiệp nêu yêu cầu thực tế, nhà trường đề xuất giải pháp, Nhà nước xác định khâu cần hỗ trợ.

3 phiên chuyên đề: Nhiều mô hình hợp tác có kết quả, khả năng nhân rộng

Trong buổi sáng, từ gần 70 bài tham luận gửi về, Ban Tổ chức lựa chọn 30 tham luận trình bày tại 3 phiên chuyên đề theo tiêu chí có mô hình, cách làm cụ thể, kết quả đã được kiểm chứng và có khả năng nhân rộng.

Các tham luận đến từ các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ (Viettel, Viettel AI, BKAV, CMC, ONE SYSTEM GROUP, Lumi, Vietsol…), các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu trên cả nước, tập trung vào các mô hình đặt hàng, đồng đầu tư, đồng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển doanh nghiệp khởi nguồn.

Mỗi phiên gồm thảo luận, đối thoại giữa đại diện các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và nhà trường.

Ông Trần Nam Tú - Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GD&ĐT) phát biểu tại hội thảo.

Phiên 1: “Nhà nước đặt hàng - Tập đoàn dẫn dắt - Đại học đồng hành: giải quyết bài toán lớn quốc gia, làm chủ công nghệ chiến lược”. Thứ trưởng đề nghị xác định những bài toán lớn về công nghệ chiến lược cần Nhà nước đặt hàng. Với từng bài toán, cần làm rõ tập đoàn nào có thể dẫn dắt, viện hoặc trường nào có thể đảm nhận phần nghiên cứu, Nhà nước cần hỗ trợ ở khâu nào và các bên chia sẻ rủi ro ra sao.

Phiên 2: “Doanh nghiệp, địa phương đặt hàng, đồng tài trợ, đồng nghiên cứu với nhà trường: đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh”. Thứ trưởng đề nghị doanh nghiệp và địa phương nêu nhu cầu về đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Từ các bài toán của bệnh viện hay ngành thủy sản trong tham luận sáng nay, đề nghị làm rõ cách doanh nghiệp và nhà trường cùng nghiên cứu, cùng tài trợ, tổ chức thử nghiệm và tiếp nhận kết quả.

Phiên 3: “Thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp khởi nguồn từ đại học: khơi thông thị trường khoa học và công nghệ”. Thứ trưởng đề nghị lựa chọn những kết quả nghiên cứu có triển vọng thương mại hóa. Với mỗi kết quả, cần chỉ ra bước tiếp theo để đưa sản phẩm ra thị trường. Nếu vướng ở khâu định giá công nghệ, xác lập quyền sở hữu trí tuệ hay thành lập doanh nghiệp khởi nguồn từ đại học, xin nêu rõ quy định cần tháo gỡ và cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Tại phiên toàn thể chiều nay, mỗi phiên chuyên đề có tối đa 10 phút để báo cáo. Thứ trưởng đề nghị dành thời gian đó cho ba nội dung chính. Một là các bài toán đề xuất đặt hàng và kết quả nghiên cứu có thể chuyển giao. Hai là những mô hình hợp tác đã có kết quả và điều kiện để nhân rộng. Ba là các kiến nghị cụ thể về cơ chế, chính sách. Với những nhiệm vụ được nhà trường và doanh nghiệp công bố cam kết, đề nghị ghi rõ sản phẩm, thời hạn và đơn vị chịu trách nhiệm.

Sau Hội nghị, Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin làm đầu mối, phối hợp với các đơn vị của Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, ngành liên quan tổng hợp kết quả, hoàn thiện danh mục bài toán ưu tiên để hai Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

PGS.TS Tạ Hải Tùng, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội phát biểu tại hội thảo.

Công bố 7 cam kết hợp tác thực hiện chương trình khoa học và công nghệ của Bộ GD&ĐT

Trong khuôn khổ hội nghị, Triển lãm “Sản phẩm công nghệ hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” được tổ chức giới thiệu các sản phẩm, giải pháp tiêu biểu hình thành từ hợp tác giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Điểm nhấn của Hội nghị là công bố 7 cam kết hợp tác thực hiện chương trình khoa học và công nghệ của Bộ GD&ĐT triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, với sự tham gia của 6 cơ sở giáo dục đại học và 15 doanh nghiệp, hợp tác xã.

Các chương trình tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên như: dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phục vụ quản lý nông nghiệp, thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long; công nghệ lõi đường sắt đô thị; vật liệu nano cho cảm biến thông minh và linh kiện bán dẫn; AIoT trong nuôi trồng thủy sản; vật liệu nano đa chức năng phục vụ nông nghiệp xanh; UAV thông minh phục vụ kinh tế tầm thấp; trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính cho sản xuất thông minh.

Kết quả hội nghị, gồm danh mục bài toán đề xuất đặt hàng, các mô hình hợp tác hiệu quả và các kiến nghị về cơ chế đặt hàng, tài chính, chia sẻ rủi ro, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, sẽ được Bộ GD&ĐT, Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, góp phần đưa hợp tác “3 Nhà” đi vào thực chất.