Ấn Độ gia nhập Pax Silica và mục tiêu chiến thắng trong cuộc đua AI của Mỹ

Pax Silica là nỗ lực của chính quyền Trump nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng toàn cầu cho các công nghệ dựa trên silicon (vật liệu bán dẫn quan trọng nhất dùng để chế tạo chip). Ấn Độ tham gia cùng Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hà Lan, Israel, Vương quốc Anh, Úc, cũng như Qatar và UAE, với tư cách là các thành viên cốt lõi trong Pax Silica.

Sự tham gia của Ấn Độ, được chính thức hóa hôm 19.2 tại India AI Impact ở thủ đô New Delhi, đưa một trong những thị trường công nghệ lớn nhất thế giới và là thành viên của liên minh BRICS vào Pax Silica, khi cạnh tranh về phần cứng AI đang gia tăng giữa các khối địa chính trị.

“Pax Silica thực sự không nhắm đến Trung Quốc, mà tập trung vào việc bảo vệ lợi ích của Mỹ. Chúng tôi muốn đảm bảo chuỗi cung ứng của mình. Chúng tôi coi Ấn Độ là đối tác giúp giảm thiểu rủi ro và đa dạng hóa chuỗi cung ứng đó”, Jacob Helberg, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề kinh tế, nói với hãng tin CNBC trong cuộc phỏng vấn hôm 18.2.

India AI Impact là hội nghị thượng đỉnh AI (trí tuệ nhân tạo) quy mô lớn được tổ chức tại trung tâm hội nghị Bharat Mandapam ở New Delhi, kéo dài đến 21.2. Đây là một trong những sự kiện AI quan trọng nhất của Ấn Độ, nhằm giới thiệu các công nghệ mới, thu hút đầu tư và khẳng định vị thế của nước này như một trung tâm AI đang phát triển trên toàn cầu.

Hội nghị quy tụ nhiều lãnh đạo công nghệ, doanh nghiệp, công ty khởi nghiệp và quan chức chính phủ từ khắp thế giới, gồm cả các giám đốc điều hành như Sundar Pichai (Google), Sam Altman (OpenAI) và Dario Amodei (Anthropic), cùng với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Các hoạt động chính gồm trình diễn robot và sản phẩm AI, công bố các dự án và khoản đầu tư mới, thảo luận chính sách AI, cũng như kết nối giữa doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và nhà đầu tư.

BRICS là liên minh gồm các nền kinh tế mới nổi lớn trên thế giới, được thành lập để tăng cường hợp tác kinh tế, chính trị và giảm sự phụ thuộc vào các tổ chức do phương Tây dẫn dắt.

Thứ trưởng Ngoại giao Jacob Helberg đã chủ trì hội nghị thượng đỉnh Pax Silica tại Viện Hòa bình Donald J. Trump ở thủ đô Washington D.C ngày 12.12 - Ảnh: Getty Images

Việc Ấn Độ tham gia Pax Silica cũng diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang bị giám sát chặt chẽ về cách thức cấp phép tiếp cận chip AI tiên tiến cho các đối tác nước ngoài. Các bản tin gần đây của tờ Wall Street Journal đã khiến Quốc hội cảnh báo về khả năng xung đột lợi ích hoặc tham nhũng.

Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan, cố vấn an ninh quốc gia UAE từ năm 2016 và là em trai Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, đã bí mật mua 49% cổ phần trong liên doanh tiền điện tử World Liberty Financial của gia đình Tổng thống Donald Trump. Vài tháng sau khi Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan mua cổ phần trị giá 500 triệu USD, Mỹ đã đồng ý cho UAE tiếp cận 500.000 chip AI tiên tiến nhất của Mỹ mỗi năm.

Ngoài vai trò chính trị, Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan còn là nhà đầu tư và lãnh đạo kinh doanh cực kỳ quan trọng. Ông giữ chức chủ tịch nhiều tổ chức lớn, gồm cả công ty AI G42, quỹ đầu tư AI MGX và nhiều quỹ tài sản quốc gia trị giá hàng nghìn tỉ USD, giúp UAE trở thành một trung tâm công nghệ và trí tuệ nhân tạo toàn cầu.

Ông được xem là người đứng sau chiến lược đưa UAE trở thành cường quốc AI, với các khoản đầu tư lớn vào chip, trung tâm dữ liệu và hợp tác với các hãng công nghệ Mỹ như Microsoft.

Bộ Ngoại giao ra mắt dịch vụ hỗ trợ chip AI

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo sẽ thí điểm một “dịch vụ hỗ trợ” mới được thiết kế để giúp các bên ký kết Pax Silica mua được chip AI do Mỹ sản xuất hiệu quả hơn.

Đang ủng hộ mạnh mẽ những nỗ lực của Mỹ, Jacob Helberg cho biết dịch vụ này tận dụng mạng lưới ngoại giao toàn cầu của bộ này, cung cấp hỗ trợ tư vấn để giúp các chính phủ đáng tin cậy cùng lãnh đạo ngành công nghiệp điều hướng quy trình mua sắm và thời gian giao hàng với những chip tiên tiến.

Jacob Helberg nói rằng dịch vụ này thực chất sẽ giúp biến các nhà ngoại giao Mỹ thành những người giống nhân viên phát triển kinh doanh cho ngành AI Mỹ. Điều đó giúp đảm bảo AI của Mỹ giành được các hợp đồng thay vì các công nghệ đối thủ, bằng cách khiến quá trình mua chip và công nghệ trở nên dễ dàng hơn với các quốc gia đồng minh.

“Đây thực sự là một phần trong chiến lược của chúng tôi nhằm giành chiến thắng trong cuộc đua AI”, ông nói thêm.

Ý nghĩa và mục đích chính của Pax Silica

Pax Silica là sáng kiến công nghệ và chuỗi cung ứng do Mỹ dẫn dắt, nhằm xây dựng một liên minh các quốc gia thân cận để bảo đảm nguồn cung chip bán dẫn và hạ tầng AI an toàn, ổn định và không phụ thuộc vào các đối thủ chiến lược.

Tên gọi này có ý nghĩa biểu tượng: Pax theo tiếng Latin nghĩa là hòa bình, còn Silica ám chỉ silicon - vật liệu nền tảng để sản xuất chip. Nói cách khác, Pax Silica thể hiện mục tiêu thiết lập một trật tự công nghệ xoay quanh hệ sinh thái chip và AI do Mỹ và các đồng minh kiểm soát.

Sáng kiến này tập trung vào việc liên kết các quốc gia có năng lực công nghệ quan trọng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Anh, Israel, Singapore, Úc, UAE, Qatar và gần đây là Ấn Độ. Các nước tham gia sẽ được ưu tiên tiếp cận chip AI tiên tiến của Mỹ, đồng thời phối hợp xây dựng chuỗi cung ứng, sản xuất, phân phối và triển khai hạ tầng AI.

Mục tiêu chính của Pax Silica là giúp Mỹ và các đồng minh giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung chip, hạn chế sự phụ thuộc vào các đối thủ địa chính trị, đảm bảo công nghệ AI tiên tiến được phát triển và sử dụng trong một hệ sinh thái mà Mỹ có thể ảnh hưởng và kiểm soát.

Sơn Vân