Ấn Độ: Trường học đóng cửa vì nắng nóng, gánh nặng đè lên vai phụ nữ

Một gia đình cố che chắn để tránh nắng và ô nhiễm trong đợt nắng nóng ở Noida, Ấn Độ.

Tại Delhi và khoảng một nửa số bang của Ấn Độ, lệnh đóng cửa trường học đã được áp dụng từ giữa tháng 5/2026 đến cuối tháng 6. Đại diện các nhà trường cho biết, số ngày học sinh nghỉ học vì nắng nóng tăng mạnh so với năm trước. Thực trạng này tạo ra áp lực lên các gia đình, đặc biệt là bà mẹ đi làm.

Kiệt sức vì vừa làm việc vừa chăm con

Tháng 12/2025, vợ chồng Sakshi Katyal chuyển đến thành phố Noida, gần Thủ đô Delhi, với mong muốn cho con gái học trường gần nhà, từ đó dễ cân bằng giữa công việc và gia đình. "Cho đến năm ngoái, mọi chuyện vẫn vô cùng tốt đẹp", Katyal chia sẻ. "Tôi có công việc ổn định và hai vợ chồng thậm chí đã mua được căn hộ riêng. Với chúng tôi, ngôi nhà đó không chỉ là một khối tài sản mà còn tượng trưng cho sự ổn định".

Vì muốn chăm sóc và hỗ trợ con trong những đợt học tập bị gián đoạn vì nắng nóng, Katyal đã nghỉ việc tại một tập đoàn để chuyển sang vị trí ít áp lực hơn. "Năm ngoái thực sự là một cuộc chiến. Từ tháng 6 đến tháng 9, con gái tôi hầu như không đến trường", cô nhớ lại.

Đến tháng 2 năm nay, sau nhiều tháng kiệt sức vì phải gồng gánh cả việc cơ quan lẫn việc nhà, Katyal đành phải nghỉ việc. Cô tâm sự: "Con gái thường đòi ăn hoặc quấy khóc đúng lúc sếp giục nộp báo cáo. Những lúc ấy, tôi đành đưa điện thoại hoặc bật tivi để con tự chơi một mình".

Sakshi Katyal giúp con gái học trực tuyến tại nhà ở Noida sau khi trường học đóng cửa do nắng nóng.

Hiện tại, toàn bộ chi phí sinh hoạt của gia đình phụ thuộc vào nguồn thu nhập duy nhất từ chồng của Katyal, trong khi họ vẫn phải trả khoản trả góp mua nhà 50.000 rupee mỗi tháng. "Tôi đã lường trước được việc trường học có thể lại phải đóng cửa vì nắng nóng", Katyal nói. "Chính lúc đó, tôi nhận ra mình không thể tiếp tục chịu đựng tình cảnh này. Trước đây, tôi hoàn toàn tự chủ tài chính. Còn giờ đây, ngay cả tiền mua thực phẩm hay đóng học phí cho con, tôi cũng phải xin chồng".

"Thắt lưng buộc bụng" để lo cho con

Ấn Độ đang hứng chịu những đợt nắng nóng cực độ ngày càng nghiêm trọng, với mùa nắng nóng năm nay đến sớm từ tháng 4. Việc trường học phải đóng cửa kéo dài vì nhiệt độ cao khiến hàng trăm nghìn phụ huynh chật vật cân bằng giữa công việc và chăm sóc con. Gánh nặng này chủ yếu đè lên vai phụ nữ, những người thường đảm nhận phần lớn việc chăm sóc con cái.

Cách Noida gần 15km là Nai Basti, một khu dân cư đông đúc thuộc Okhla, phía đông nam Delhi. Tại đây, Zeenat Khatoon, 24 tuổi, cùng 2 con nhỏ sống chen chúc trong căn phòng trọ chật chội. Lối vào là một cầu thang hẹp, được tận dụng làm nơi phơi quần áo dọc tường nhà. Do không có không gian riêng, người mẹ phải kê bếp ngay ngoài lối đi để nấu nướng dưới cái nóng hầm hập 40°C.

Zeenat Khatoon ở nhà cùng 2 con. Trường của con gái cô đã đóng cửa 3 tháng nay.

Là một người giúp việc, Khatoon có thu nhập mỗi tháng khoảng 8.000 rupee, nhưng tiền thuê nhà đã ngốn mất 5.000 rupee. Con gái lớn 7 tuổi của cô đang học tại một trường công lập gần đó và cô dự định năm sau sẽ gửi tiếp con trai nhỏ đến trường. Thế nhưng, lệnh đóng cửa trường học đã buộc con gái cô phải ở nhà, đảo lộn hoàn toàn những tính toán mưu sinh của người mẹ trẻ.

Tôi không thể bỏ việc để ở nhà giám sát con được. Nếu tôi nghỉ làm, lấy ai trả tiền thuê nhà, tiền học và chi phí ăn uống cho cả gia đình?

Khatoon, 24 tuổi

Khatoon ước tính, con gái cô đã phải ở nhà tới gần 7 tháng do trường học liên tục đóng cửa vì nắng nóng và ô nhiễm không khí. "Khi trường chuyển sang dạy trực tuyến, tôi chẳng thể biết con có học hành tử tế hay không", cô nói.

Để xoay xở, Khatoon đành bấm bụng chi 600 rupee mỗi tháng nhờ một người phụ nữ trông nom và kèm cặp các con học bài những lúc trường học đóng cửa. Người mẹ nói: "Để có khoản tiền đó, tôi phải cắt giảm chi phí ăn uống hàng ngày. Nhưng tôi chấp nhận, vì tôi không muốn các con phải dành cả đời đi rửa bát, lau nhà thuê như mẹ mình".

Trẻ em ở Nai Basti chơi ngoài trời trong đợt nắng nóng khi trường học đóng cửa.

Hệ lụy khi trường học đóng cửa

Việc trường học đóng cửa kéo dài vì nắng nóng đang tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng. Để chăm sóc con cái, đa số phụ nữ buộc phải ở nhà hoặc chuyển sang các công việc bấp bênh với mức lương thấp hơn. Điều này trực tiếp làm giảm thu nhập và đẩy nhiều hộ gia đình đến bờ vực nghèo đói.

Trong khi đó, các doanh nghiệp rơi vào tình trạng sụt giảm năng suất do người lao động liên tục nghỉ ca hoặc bỏ việc, đặc biệt là trong các lĩnh vực "khát" nhân lực như y tế và dịch vụ. Ngoài ra, việc trẻ em bị gián đoạn học tập suốt nhiều tháng cũng ảnh hưởng đến tiềm năng phát triển tương lai.

Bà Urvashi Prasad, cựu giám đốc tại viện nghiên cứu Niti Aayog cho biết, các kế hoạch hành động chống nắng nóng tại Ấn Độ hiện nay hầu như thiếu lồng ghép giới. Việc thiếu dữ liệu tách biệt giới khiến các chính sách khí hậu bỏ qua gánh nặng mà phụ nữ phải gánh chịu, đặc biệt là nhóm lao động phi chính thức như người giúp việc, bán hàng rong hay lao động nông nghiệp.

Tuy nhiên, một quan chức trong lĩnh vực giáo dục ở Delhi cho biết, việc đóng cửa trường học là biện pháp khẩn cấp để bảo vệ học sinh, bởi nhiều trường không đủ cơ sở hạ tầng chống chọi với nắng nóng. Dù thừa nhận học trực tuyến kém hiệu quả, họ vẫn buộc phải ưu tiên an toàn của trẻ.

Trẻ em lấy nước uống từ vòi nước công cộng trong một ngày nắng nóng.

Thế nhưng, điều này lại vô tình đẩy áp lực ngược trở lại nhiều gia đình. Và lao động nữ trong các ngành đặc thù, đơn cử như ngành y tế, cũng không nằm ngoài vòng ảnh hưởng. Như trường hợp của Noopur Goyal, một người mẹ đơn thân và là một trong số chưa đầy 500 bác sĩ tim mạch nhi khoa tại quốc gia 1,4 tỷ dân. Sau 16 năm đào tạo y khoa, cô làm việc với các bệnh nhi bị mắc bệnh tim nhưng lịch trình của cô có thể bị đảo lộn chỉ vì một thông báo của trường học.

Khi gánh nặng chăm con dồn lên vai, một trí thức như cô cũng đành bất lực: "Con tôi chỉ đến lớp 6 tháng mỗi năm. Bạn hiếm khi nghe một người đàn ông nói không thể đi làm vì người giúp việc vắng mặt, nhưng phụ nữ chúng tôi thì phải nói điều đó suốt".

Biến đổi khí hậu đang định hình lại công việc, cuộc sống gia đình và tương lai của nhiều người dân Ấn Độ – khi nắng nóng khiến nhiều trường học phải đóng cửa, nhiều ca làm bị gián đoạn và cuộc sống của nhiều gia đình trở nên khó khăn hơn.

Nguồn: The Guardian