An Giang tính mở rộng kênh Vĩnh Tế, khai mở hành lang logistics chiến lược

Phát triển hạ tầng giao thông không chỉ là câu chuyện mở thêm một tuyến đường hay nâng cấp một công trình, mà còn là cách tổ chức lại không gian kinh tế, giảm chi phí lưu thông hàng hóa và tạo động lực tăng trưởng dài hạn. Với An Giang, việc nghiên cứu nạo vét, mở rộng kênh Vĩnh Tế gắn với hình thành hành lang vận tải, logistics đang đặt ra một hướng đi đáng chú ý: khai thác tốt hơn lợi thế giao thương biên giới, đồng thời nâng cao hiệu quả kết nối giữa các phương thức vận tải.

Tại buổi khảo sát thực tế tuyến kênh Vĩnh Tế chiều 5/10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức đã xem xét hiện trạng, nhu cầu vận tải và đề xuất của UBND phường Tịnh Biên về nạo vét, mở rộng tuyến kênh, hướng đến bảo đảm điều kiện vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện thủy có tải trọng khoảng 3.000 tấn.

Đây không đơn thuần là phương án cải thiện khả năng lưu thông trên một tuyến kênh hiện hữu. Nếu được nghiên cứu đầy đủ và triển khai đồng bộ, công trình có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới vận tải hàng hóa khu vực biên giới, góp phần mở rộng dư địa phát triển kinh tế cho địa phương.

An Giang nghiên cứu mở rộng kênh Vĩnh Tế cho phương tiện tải trọng khoảng 3.000 tấn, hướng tới kết nối giao thông thủy – bộ, phát triển logistics và nâng cao hiệu quả kinh tế biên giới.

Kênh Vĩnh Tế và bài toán tổ chức lại hành lang vận tải biên giới

Trong bối cảnh chi phí logistics có ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, việc phát huy lợi thế giao thông thủy là yêu cầu có ý nghĩa thiết thực đối với An Giang. Địa phương có mạng lưới sông, kênh rộng khắp, gắn với các vùng sản xuất, trung tâm thương mại và cửa khẩu. Tuy nhiên, lợi thế tự nhiên chỉ thực sự chuyển hóa thành động lực kinh tế khi hạ tầng được đầu tư phù hợp, các phương thức vận tải được kết nối hiệu quả và hoạt động logistics được tổ chức bài bản.

Từ thực tế đó, phương án mở rộng kênh Vĩnh Tế cần được nhìn nhận trong tổng thể phát triển kinh tế biên giới, thay vì chỉ giới hạn ở việc nạo vét để tăng khả năng lưu thông của phương tiện thủy.

Qua khảo sát, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức thống nhất định hướng nghiên cứu đáp ứng nhu cầu vận tải thủy với tải trọng khoảng 3.000 tấn, qua đó giảm áp lực cho giao thông đường bộ, tăng khả năng kết nối từ khu vực cửa khẩu quốc tế Khánh Bình với các khu vực lân cận và thúc đẩy giao thương biên giới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức nhấn mạnh, việc nạo vét, mở rộng tuyến kênh Vĩnh Tế phải gắn với kết nối đồng bộ giao thông thủy và giao thông đường bộ.Theo định hướng được nêu tại buổi khảo sát, phương án mở rộng tuyến kênh cần được nghiên cứu cùng tuyến đường kết nối dọc bờ kênh về phía biên giới, từng bước hình thành mạng lưới giao thông liên hoàn, phục vụ vận tải và logistics.

Điểm đáng chú ý nằm ở tư duy phát triển hạ tầng theo chuỗi. Một tuyến kênh có khả năng tiếp nhận phương tiện tải trọng lớn sẽ khó phát huy hết hiệu quả nếu thiếu đường kết nối, điểm tập kết hàng hóa, bến thủy, kho bãi và các dịch vụ hỗ trợ vận tải. Ngược lại, khi các mắt xích được quy hoạch đồng bộ, hàng hóa có thêm lựa chọn vận chuyển, doanh nghiệp có điều kiện tối ưu chi phí và hoạt động giao thương có thể mở rộng theo hướng chuyên nghiệp hơn.

Đối với khu vực biên giới, hiệu quả của hạ tầng không chỉ được đo bằng chiều dài tuyến kênh hay quy mô phương tiện có thể lưu thông, mà còn ở khả năng kết nối vùng sản xuất với cửa khẩu, thị trường tiêu thụ và mạng lưới phân phối. Đây cũng là cơ sở để An Giang từng bước phát triển dịch vụ logistics gắn với thương mại biên mậu, thay vì chủ yếu dựa vào hoạt động vận chuyển và trao đổi hàng hóa đơn lẻ.

Tuy nhiên, tải trọng khoảng 3.000 tấn hiện là định hướng nghiên cứu được đặt ra trong quá trình khảo sát, không đồng nghĩa tuyến kênh đã đáp ứng đầy đủ điều kiện khai thác ở quy mô này. Các thông số kỹ thuật, phạm vi nạo vét, khả năng thông thuyền, công trình ven tuyến và phương án tổ chức vận tải cần được đánh giá cụ thể trước khi xác định quy mô đầu tư.

Quy hoạch đồng bộ, bảo đảm hiệu quả đầu tư và yêu cầu môi trường

Trên cơ sở kết quả khảo sát, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức giao Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành và địa phương liên quan tiếp tục rà soát hiện trạng, hoàn thiện phương án quy hoạch tuyến kênh, tham mưu UBND tỉnh các bước tiếp theo, trong đó nghiên cứu phương án nâng cấp tuyến kênh đáp ứng nhu cầu vận tải thủy tải trọng lớn.

Việc nạo vét, mở rộng tuyến kênh Vĩnh Tế phải gắn với kết nối đồng bộ giao thông thủy và giao thông đường bộ.

Yêu cầu này cho thấy bước đi cần thiết trước khi triển khai một công trình hạ tầng có tác động đến không gian phát triển khu vực: phải làm rõ nhu cầu thực tế, đánh giá khả năng kết nối, xác định quy mô phù hợp và đặt dự án trong tổng thể quy hoạch giao thông, logistics của tỉnh.

Đặc biệt, nạo vét và mở rộng kênh Vĩnh Tế cần được xem xét đồng thời dưới góc độ hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Hoạt động thi công có thể phát sinh bùn đất nạo vét, bụi, tiếng ồn, nguy cơ ảnh hưởng chất lượng nước, bờ kênh và sinh kế của người dân. Nếu khâu khảo sát, lựa chọn phương án kỹ thuật và quản lý vật chất nạo vét không được thực hiện chặt chẽ, lợi ích từ nâng cấp hạ tầng có thể đi kèm những chi phí môi trường kéo dài.

Vì vậy, trong quá trình hoàn thiện phương án, cần làm rõ khối lượng và tính chất vật chất nạo vét, vị trí tiếp nhận hoặc xử lý phù hợp, giải pháp hạn chế sạt lở, bảo đảm chất lượng nước và kiểm soát tác động đến khu dân cư. Các yêu cầu về môi trường cần được tích hợp ngay từ khâu chuẩn bị dự án, thay vì chỉ xử lý khi phát sinh vấn đề trong quá trình thi công.

Bên cạnh đó, hiệu quả đầu tư phải được đánh giá trên cơ sở nhu cầu vận chuyển hàng hóa, khả năng huy động phương tiện, kết nối với các tuyến đường bộ và năng lực tiếp nhận của hệ thống bến bãi. Việc xác định đúng quy mô, phân kỳ đầu tư hợp lý và phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan sẽ góp phần hạn chế nguy cơ đầu tư thiếu đồng bộ hoặc công trình chưa khai thác hết công suất.

Cùng ngày khảo sát tuyến kênh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức cũng kiểm tra một số mỏ đá trên địa bàn, yêu cầu các sở, ngành và đơn vị khai thác rà soát năng lực cung ứng vật liệu, chủ động tháo gỡ khó khăn, bảo đảm nguồn cung phục vụ các công trình trọng điểm. Nội dung này đặt ra yêu cầu phối hợp giữa phát triển hạ tầng và quản lý nguồn vật liệu xây dựng, nhất là trong bối cảnh tiến độ các dự án phụ thuộc đáng kể vào khả năng cung ứng vật liệu.

Về dài hạn, mở rộng kênh Vĩnh Tế chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được đặt trong chiến lược phát triển mạng lưới giao thông và logistics của An Giang. Từ tuyến vận tải thủy đến đường kết nối, từ cửa khẩu đến điểm tập kết hàng hóa, mỗi hạng mục cần được tính toán như một bộ phận của chuỗi lưu thông thống nhất.

Bài toán đặt ra không chỉ là mở rộng một tuyến kênh, mà là biến lợi thế giao thông thủy và vị trí biên giới thành năng lực cạnh tranh thực chất.Muốn vậy, quy hoạch phải đi trước, đầu tư phải đồng bộ, quản lý phải rõ trách nhiệm và các tiêu chuẩn môi trường phải được bảo đảm xuyên suốt. Đây là điều kiện để hạ tầng không chỉ phục vụ nhu cầu vận tải trước mắt, mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững của kinh tế biên giới An Giang.