An ninh Bán đảo Triều Tiên: Khi khoảng trống niềm tin nới rộng

Giữa tháng 7, tại Washington D.C, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ cùng Tổng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc và Tổng Tham mưu trưởng Liên quân Nhật Bản đã tiến hành Hội nghị Tham mưu trưởng Liên quân ba bên (Tri-CHOD) lần thứ 23.

Đây là cơ chế tham vấn quân sự cấp cao thường niên giữa ba nước, được xem là một trong những trụ cột của mạng lưới hợp tác an ninh tam giác tại khu vực Đông Bắc Á trong bối cảnh tình hình Bán đảo Triều Tiên tiếp tục diễn biến phức tạp.

Tuyên bố chung nhấn mạnh ba nước sẽ tiếp tục phối hợp trên cơ sở các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về “phi hạt nhân hóa hoàn toàn” Bán đảo Triều Tiên, đồng thời cam kết duy trì đà hợp tác, trong đó có việc tiếp tục tổ chức cuộc tập trận đa miền thường niên Freedom Edge.

Song song với hoạt động tham vấn cấp cao, các hoạt động diễn tập thực địa tiếp tục được triển khai. Freedom Edge được ba nước mô tả là cuộc tập trận đa miền, bao gồm các lĩnh vực không quân, hải quân, tác chiến dưới nước, không gian và không gian mạng, nhằm nâng cao khả năng hiệp đồng tác chiến. Quân đội ba nước đã tiến hành các đợt Freedom Edge trong các năm 2024 - 2025 và đang chuẩn bị cho đợt diễn tập vào nửa cuối năm 2026.

Phản ứng trước các động thái trên, ngày 18/7, Bộ Quốc phòng Triều Tiên thông qua Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đã lên án quyết định của ba bên tiếp tục thực hiện Freedom Edge, cho rằng đây là “gốc rễ phá hủy hòa bình và ổn định trên Bán đảo Triều Tiên và khu vực châu Á - Thái Bình Dương”; đồng thời cảnh báo hợp tác này đang tạo ra nguy cơ đối đầu quân sự tại Bán đảo. Triều Tiên khẳng định sẽ không chấp nhận tình trạng mất cân bằng sức mạnh khu vực do hợp tác quân sự giữa ba nước, và nhấn mạnh sẽ tiếp tục củng cố lực lượng hạt nhân.

Từ những động thái nêu trên, có thể rút ra một số nhận định về an ninh Đông Bắc Á. Một là, cơ chế hợp tác ba bên Mỹ - Nhật Bản - Hàn Quốc đang có xu hướng chuyển từ hình thức phối hợp theo vụ việc sang khuôn khổ thể chế hóa.

Hai là, phạm vi hợp tác được mở rộng cả về không gian tác chiến lẫn nội hàm mục tiêu. Ngoài các lĩnh vực truyền thống, hợp tác ba bên mở rộng sang không gian mạng và vũ trụ; đồng thời, tuyên bố chung không chỉ đề cập vấn đề hạt nhân - tên lửa của Triều Tiên mà còn nhắc tới các thách thức an ninh khu vực rộng hơn, gắn với địa bàn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Ba là, các động thái quân sự và phản ứng đáp trả tiếp tục củng cố vòng xoáy tương tác an ninh trên Bán đảo. Việc ba nước gia tăng tập trận và Triều Tiên đáp lại bằng cam kết củng cố năng lực hạt nhân cho thấy cả hai phía đều lý giải hành động của mình là phản ứng phòng vệ trước hành động của bên kia - một biểu hiện điển hình của tình thế lưỡng nan an ninh, làm thu hẹp không gian cho các nỗ lực đối thoại.

Nhìn tổng thể, các hoạt động trong tháng 7/2026 phản ánh xu hướng tăng cường liên kết an ninh tại Đông Bắc Á, đồng thời cho thấy mức độ căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trên Bán đảo Triều Tiên. Trong bối cảnh các kênh đối thoại vẫn đình trệ, việc kiểm soát rủi ro và tránh tính toán sai lầm tiếp tục là yêu cầu đặt ra đối với các bên liên quan nhằm duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực.