Ăn thịt đỏ 3–4 lần trong tuần có gây ung thư đại tràng?

1. Thịt đỏ không phải thực phẩm 'độc hại'

Thịt đỏ là thịt của các loài động vật có vú, phổ biến như thịt bò, thịt lợn, thịt dê, cừu. Đây là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, sắt, kẽm và vitamin B12, vì vậy hoàn toàn có thể nằm trong một chế độ ăn cân bằng.

Ăn thịt đỏ nhiều gây ung thư đại tràng là thông tin khiến không ít người lo lắng. Ảnh minh họa nguồn AI

Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy ăn nhiều thịt đỏ làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO xếp thịt đỏ vào nhóm "có thể gây ung thư cho người", với mối liên quan rõ nhất được quan sát đối với ung thư đại trực tràng. Trong khi đó, thịt chế biến như xúc xích, thịt xông khói, giăm bông, salami… được xếp vào nhóm "gây ung thư cho người".

Điều này không có nghĩa là "ăn một miếng thịt đỏ sẽ gây ung thư", mà là nguy cơ tăng lên khi mức tiêu thụ thường xuyên và kéo dài.

2. Vì sao thịt đỏ được đề cập có thể liên quan đến ung thư đại tràng?

Một trong những cơ chế được nghiên cứu liên quan đến thành phần heme – thành phần dạng sắt tạo nên màu đỏ của thịt. Heme có thể thúc đẩy hình thành các hợp chất N-nitroso có khả năng gây tổn thương niêm mạc đại tràng.

Ngoài ra, khi thịt được nướng, áp chảo hoặc quay ở nhiệt độ rất cao, đặc biệt khi bị cháy xém, có thể hình thành các hợp chất như amine dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Đây là những chất được nghiên cứu về khả năng gây tổn thương DNA và liên quan đến quá trình sinh ung thư (theo World Cancer Research Fund – Quỹ nghiên cứu ung thư thế giới)Đối với thịt chế biến, quá trình ướp muối, hun khói, lên men hoặc sử dụng gia vị có nitrit/nitrat để bảo quản cũng làm tăng thêm những yếu tố có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng (theo World Cancer Research Fund)

3. Ăn thịt đỏ 3–4 lần/tuần có đáng lo?

Không thể trả lời chỉ bằng con số 3–4 lần.

Ví dụ, một người ăn thịt đỏ 3 lần/tuần nhưng mỗi lần chỉ một khẩu phần vừa phải sẽ rất khác với người ăn thịt đỏ 3–4 lần/tuần, mỗi lần vài trăm gram, lại thường xuyên ăn thịt nướng cháy hoặc thịt chế biến.

Theo khuyến nghị của World Cancer Research Fund (WCRF), nếu ăn thịt đỏ, nên giới hạn không quá khoảng 3 khẩu phần/tuần, tổng cộng khoảng 350–500 g thịt đã nấu chín. Đồng thời nên ăn rất ít hoặc tốt nhất tránh thịt chế biến.

Như vậy, điều cần quan tâm không phải là "3 hay 4 lần", mà là ăn bao nhiêu và ăn loại gì?

4. Ăn thịt thế nào để giảm nguy cơ?

Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ. Có thể ưu tiên thịt tươi, phần nạc, kiểm soát khẩu phần và hạn chế nướng trực tiếp trên ngọn lửa hoặc ăn phần thịt cháy xém.

Trong tuần, nên luân phiên nguồn protein bằng cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt, đồng thời tăng rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Một chế độ ăn đa dạng, giàu chất xơ giúp tạo sự cân bằng tốt hơn thay vì tập trung quá nhiều vào thịt.

Hãy ăn thịt đỏ với lượng vừa phải, hạn chế thịt chế biến, tránh thịt cháy xém và xây dựng chế độ ăn đa dạng với nhiều rau, quả, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các nguồn protein khác. Ảnh AI

5. Thông điệp dành cho cộng đồng

Thịt đỏ không phải "thủ phạm duy nhất" gây ung thư đại tràng và cũng không phải cứ ăn 3–4 lần/tuần là sẽ mắc bệnh. Tuy nhiên, ăn nhiều thịt đỏ trong thời gian dài, đặc biệt khi khẩu phần lớn và chế biến ở nhiệt độ cao, có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng.